Od 1 stycznia 2022 r. obowiązują w Polsce nowe przepisy w zakresie podatku u źródła. Mimo, że większość tych przepisów była znana już od 2018 r., to w dalszym ciągu wywołują one szereg wątpliwości i problemów praktycznych.

W ostatnim okresie po stronie organów podatkowych pojawiły się wątpliwości dotyczące tego, ile razy w ciągu roku można złożyć oświadczenie WH-OSC, a w szczególności czy oświadczenie takie może być ponawiane w roku podatkowym. Organy podatkowe wyrażają pogląd, iż można złożyć oświadczenie WH-OSC jedynie dwa razy tj pierwotne i następcze. Po upływie 2 miesięcy od złożenia oświadczenia następczego, od kolejnych płatności podlegających WHT, płatnik byłby zobowiązany pobierać podatek WHT w pełnej wysokości. 

Poniżej przedstawiamy najważniejsze wątpliwości dotyczące składania oświadczeń WH-OSC.

Co może zrobić płatnik dokonujący płatności w kwocie przekraczającej 2 MLN PLN w ciągu roku do jednego zagranicznego kontrahenta, które podlegają podatkowi u źródła (WHT)?

Płatnik dokonujący płatności w kwocie przekraczającej 2 MLN PLN w ciągu roku do jednego zagranicznego kontrahenta, które podlegają podatkowi u źródła (WHT) ma co do zasady trzy scenariusze działań. Po pierwsze może nie pobierać podatku WHT, jeżeli wcześniej uzyskał tzw. opinię w sprawie stosowania preferencji. Otrzymując opinię potwierdzającą brak konieczności poboru WHT płatnik może się na nią powołać przez 36 miesięcy. Niestety doświadczenia praktyczne wskazują, że czas oczekiwania na tę opinię z uwagi na duże zainteresowanie przekracza 6 miesięcy.

Drugą możliwością jest złożenie oświadczenia (WH-OSC) przez w praktyce jednego z członków zarządu, w którym płatnik oświadcza, że nie widzi żadnych przeszkód do wstrzymania się z poborem podatku WHT. Oświadczenie składa się pod rygorem surowej odpowiedzialności karnej skarbowej (do niemal 30 MLN PLN grzywny) oraz ryzyka zapłaty dodatkowego zobowiązania, o którym mowa w art. 58a § 1 pkt 5 Ordynacji Podatkowej (wynoszącego 10% podstawy opodatkowania należności, w stosunku do której płatnik zastosował niższą stawkę podatku lub nie pobrał podatku). Mimo znacznego rygoryzmu prawnego, składanie oświadczenia jest w praktyce stosowaną przez płatników metodą uniknięcia konieczności stosowania tzw. mechanizmu pay and refund, a więc zapłaty WHT a następnie ubiegania się o zwrot podatku. W wielu przypadkach z uwagi na długi okres oczekiwania na opinię w sprawie preferencji złożenie oświadczenia jest jedyną dostępną opcją umożliwiającą niepobranie podatku WHT.

Trzecim możliwym scenariuszem jest pobór podatku WHT i wszczęcie procedury jego zwrotu, o jakiej mowa w art. 28b ustawy o CIT, po przedstawieniu organom podatkowym odpowiedniej dokumentacji. 

Ile razy możemy złożyć oświadczenie?

Art. 26 ust. 7c ustawy o CIT stanowi, że oświadczenie płatnika składa się nie później niż do dnia wpłaty podatku za miesiąc, w którym doszło do przekroczenia kwoty określonej w art. 26 ust. 2e ustawy o CIT (2 MLN PLN).

Zgodnie z art. 26 ust 7f ustawy o CIT, jeżeli płatnik złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 26 ust. 7a, a następnie dokonuje na rzecz podatnika, którego dotyczyło to oświadczenie, dalszych wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1, płatnik może nie stosować ust. 2e do momentu upływu drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono to oświadczenie.

Natomiast zgodnie z art. 26 ust 7g ustawy o CIT, w powyższym przypadku płatnik, w terminie do 7 dnia następującego po miesiącu, w którym upłynął okres ważności oświadczenia pierwotnego, składa oświadczenie, że w momencie dokonania dalszych wypłat należności:

  1. posiadał dokumenty wymagane przez przepisy prawa podatkowego dla zastosowania stawki podatku albo zwolnienia lub niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania;
  2. po przeprowadzeniu weryfikacji, o której mowa w ust. 1, nie posiadał wiedzy uzasadniającej przypuszczenie, że istniały okoliczności wykluczające możliwość zastosowania stawki podatku, zwolnienia lub niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, w szczególności okoliczności uniemożliwiające spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 28b ust. 4 pkt 4-6.

Opierając się na literalnej wykładni art 26 ust. 7c i 7g ustawy o CIT, możliwa jest interpretacja, że złożenie oświadczenia (tzw. oświadczenie pierwotne), o którym mowa w art. 26 ust. 7c ustawy o CIT, możliwe jest tylko raz, do dnia wpłaty podatku za miesiąc, w którym doszło do przekroczenia kwoty 2 MLN PLN. Co więcej oświadczenie, o którym mowa w art. 26 ust. 7g ustawy o CIT (tzw. oświadczenie wtórne) także można złożyć tylko raz, bowiem w treści przepisu podany jest termin dwóch miesięcy po złożeniu oświadczenia pierwotnego.

Oznaczałoby to, że po przekroczeniu progu 2 MLN PLN, na podstawie oświadczeń o których mowa w art. 26 ust. 7c i 7g ustawy o CIT, płatnicy mieliby w praktyce maksymalnie cztery miesiące na dokonywanie wypłat bez WHT tj.: miesiąc przekroczenia progu 2 mln zł, miesiąc złożenia oświadczenia (oświadczenie składa do 7 dnia miesiąca następnego po przekroczeniu progu) i dwa miesiące po miesiącu złożenia oświadczenia. Za kolejne miesiące płatnik nie miałby już możliwości dokonywania wypłat bez WHT na podstawie oświadczenia, gdyż nie byłoby już prawnej możliwości składania kolejnych oświadczeń. W praktyce mechanizm pozwalający na brak poboru podatku u źródła byłyby znacznie ograniczony w czasie i nie przysługiwałby przez okres pełnego roku. Dla płatników, którzy nie dysponują opinią o stosowaniu preferencji i jednocześnie wykorzystali już dostępne dwa oświadczenia oznaczałoby to konieczność poboru podatku u źródła od kolejnych wypłat.

Jakie skutki wywołać może błąd płatnika?

Podmioty pełniące funkcję płatnika mogą narazić się na wydanie decyzji o odpowiedzialności płatnika za niepobrany i niewpłacony podatek. Może to również powodować kłopoty z późniejszym uzyskaniem zwrotu nadpłaconego podatku.

Co dalej?

Ministerstwo Finansów poinformowało nieoficjalnie, że dostrzega opisany problem i zamierza zająć się jego rozwiązaniem.

Jeżeli jesteście Państwo zainteresowani konsultacją Państwa sytuacji podatkowej w świetle wyżej opisanego zagadnienia uprzejmie prosimy o kontakt.