Europa Środkowo-Wschodnia jako strategiczny kierunek dla niemieckiego biznesu

Europa Środkowo-Wschodnia staje się pełnoprawnym elementem strategii europejskiej dla coraz większej liczby niemieckich firm – jednocześnie dynamicznym rynkiem zbytu, kluczowym centrum sourcingu i bazą operacyjną na miarę globalnych wyzwań.

Coroczne badanie KPMG w Niemczech i Komisji Wschodniej Niemieckiej Gospodarki, przeprowadzone na przełomie 2025 i 2026 roku wśród 115 firm, pokazuje wyraźny kierunek: zaufanie do regionu rośnie, plany inwestycyjne się umacniają, a CEE – z prognozowanym wzrostem PKB na poziomie 2,9% w 2026 roku – wyprzedza tempo rozwoju niemal całej reszty kontynentu. Na tym tle Polska wyłania się jako bezsprzeczny lider regionu: największa gospodarka, najważniejszy partner handlowy Niemiec w CEE i cel numer jeden dla inwestorów.

Poniższe opracowanie przedstawia najważniejsze wnioski z raportu – ze szczególnym uwzględnieniem perspektywy polskiej.

Kluczowe wnioski z raportu

CEE zyskuje na strategicznym znaczeniu

Aż 63% ankietowanych firm niemieckich przewiduje, że region CEE stanie się ważniejszy dla ich biznesu w perspektywie pięciu lat (wzrost z 55% w poprzednim badaniu). CEE przestaje być tylko zapleczem produkcyjnym – staje się kluczowym filarem europejskich strategii korporacyjnych, łącząc rolę rynku zbytu, bazy produkcyjnej i centrum sourcingu.

Polska jako lider inwestycyjny w regionie

56% firm planujących inwestycje w CEE wskazuje Polskę jako cel – to wzrost o 11 p.p. r/r i zdecydowanie najwyższy wynik w regionie. Polska jest już czwartym najważniejszym rynkiem eksportowym dla Niemiec, wyprzedzając Chiny, a handel dwustronny osiągnął w 2025 roku wartość 180,4 mld EUR, co stanowi ok. jedną trzecią całego handlu Niemiec z regionem CEE.

CEE najszybciej rosnącym regionem Europy

Prognozowany wzrost PKB dla regionu wynosi 2,9% w 2026 roku, przy zaledwie 0,9% dla Niemiec. Łączne PKB 20 krajów CEE szacowane jest na ok. 3,2 bln USD, co odpowiada ok. 64% wielkości gospodarki niemieckiej.

Nastroje biznesowe stabilne i pozytywne

47% firm ocenia swoją obecną sytuację w CEE jako dobrą lub bardzo dobrą. Patrząc w przyszłość, aż 75% oczekuje poprawy sytuacji w ciągu pięciu lat – żadna z ankietowanych firm nie spodziewa się znaczącego pogorszenia w długim terminie.

Rosnące plany inwestycyjne

55% firm zamierza inwestować w CEE w perspektywie pięciu lat, w tym 32% planuje zaangażowanie powyżej 5 mln EUR. Dominujące obszary inwestycji to usługi (31%) oraz rozbudowa zdolności produkcyjnych (29%), a ok. 22% firm planuje wzmocnienie struktur eksportowo-dystrybucyjnych.

CEE jako strategiczne centrum sourcingu

Obecnie 67% firm z Niemiec pozyskuje w regionie towary i usługi w ramach swoich łańcuchów dostaw, a w perspektywie pięciu lat odsetek ten ma wzrosnąć do 73%. Co szczególnie istotne, niemal co trzecia firma (30%) oczekuje, że CEE znajdzie się wśród jej pięciu najważniejszych źródeł zaopatrzenia – to wzrost o 13 p.p. w porównaniu z obecną sytuacją.

Ukraina zaskakuje rosnącym zainteresowaniem inwestorów

Pomimo trwającej wojny 19% firm deklaruje gotowość do inwestowania w Ukrainie już w ciągu najbliższych 12 miesięcy (+11 p.p. vs. 2025), a 43% spośród planujących inwestycje w CEE rozważa ekspansję na Ukrainę. Łącznie 48% firm wyraża jakikolwiek zamiar inwestycyjny wobec Ukrainy. Odbudowa kraju wspierana przez unijny fundusz 50 mld EUR generuje realny popyt w budownictwie, logistyce i łańcuchach dostaw.

Presja kosztów w Niemczech popycha produkcję na wschód

26% firm rozważa przeniesienie części produkcji z Niemiec do CEE – motywowane rosnącymi kosztami pracy, niedoborami kadrowymi i strukturalnymi wyzwaniami na rynku niemieckim. Choć konkretne plany relokacji na najbliższe 12 miesięcy ma tylko 4%, warto obserwować ten trend.

Lokalna siła nabywcza wyprzedza niskie koszty jako główny atut

Po raz pierwszy od lat lokalny popyt (53%, wzrost o +13 p.p.) wyprzedził niskie koszty pracy jako najważniejszy czynnik lokalizacyjny dla regionu. Świadczy to o dojrzewaniu rynków CEE – region z 155 mln mieszkańców i prognozowanym 2,9% wzrostem PKB w 2026 roku przestaje być postrzegany wyłącznie jako tania baza operacyjna.

Wyzwania: polityka, korupcja i rosnąca konkurencja

Największą barierą pozostają ryzyka polityczne i brak bezpieczeństwa (60% wskazań), choć postrzeganie to z roku na rok maleje (-7 p.p.). Wyraźnie rosną natomiast obawy dotyczące korupcji (47%, +9 p.p.) oraz intensywność konkurencji (26%, +10 p.p.) – w tym przede wszystkim ze strony chińskich firm, które rozszerzają obecność w regionie (16% firm spodziewa się ich silniejszej konkurencji w CEE).

Handel pomiędzy Niemcami a CEE bije rekordy i wyprzedza handel Niemiec z USA i Chinami

W 2025 roku wymiana handlowa osiągnęła 529,3 mld EUR – więcej niż łączna wartość handlu z USA (240,5 mld EUR) i Chinami (251,8 mld EUR). Wzrost w 2025 roku w porównaniu z 2024 wyniósł 4,4%, a skumulowane bezpośrednie inwestycje niemieckie w regionie sięgnęły 148,1 mld EUR w 2023 roku.

Sektory przyszłości wskazują na transformację energetyczną i technologiczną

Jako najbardziej perspektywiczny rynek zbytu firmy wskazują energię odnawialną (45%), elektromobilność i technologie bateryjne (40%) oraz przetwarzanie i recykling surowców (36%). W obszarze R&D prym wiodą AI i automatyzacja (38%), co potwierdza rosnącą dojrzałość technologiczną wybranych rynków CEE – w tym Polski i Czech.

Najważniejsze strategiczne sektory przyszłości w Europie Środkowo-Wschodniej

Źródło: KPMG Niemcy i Komisja Wschodnia Niemieckiej Gospodarki na podstawie badania ankietowego, 2026 (n=89), możliwość wielokrotnego wyboru.

Transformacja i rozwój regionu

Proces intensywnej transformacji regionu Europy Środkowo-Wschodniej napędza populacja licząca około 155 milionów mieszkańców, rosnąca siła nabywcza, prognozowany wzrost gospodarczy na poziomie blisko 2,9% w 2026 roku oraz dalsza integracja z jednolitym rynkiem europejskim i strefą euro. Na tle regionu w szczególny sposób wyróżnia się Polska, stanowiąca jego gospodarczy filar. Jednocześnie, mimo trwającej wojny, niemieckie firmy dostrzegają znaczący potencjał również na rynku ukraińskim.

Rosnąca atrakcyjność regionu oznacza jednak także większą konkurencję. 16% ankietowanych firm wskazuje na nasilającą się presję ze strony przedsiębiorstw chińskich, które zwiększają swoją aktywność inwestycyjną i eksportową w Europie Środkowo-Wschodniej – częściowo w reakcji na cła w Stanach Zjednoczonych.

Wyniki badania pokazują wyraźną zmianę percepcji regionu – z zaplecza kosztowego w kierunku zintegrowanego rynku wzrostu. Dla Polski, ale także dla pozostałych krajów CEE, stanowi to szansę na przyciąganie bardziej zaawansowanych projektów inwestycyjnych, szczególnie w kontekście trendu nearshoringu oraz rosnącego znaczenia bezpieczeństwa łańcuchów dostaw. Warto podkreślić, że coraz więcej firm niemieckich postrzega CEE nie tylko jako lokalizację produkcyjną, ale także jako miejsce do prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej i wdrażania innowacji. Zachęty podatkowe dostępne w regionie, takie jak specjalne strefy ekonomiczne, ulga B+R czy IP Box, a także unijne i krajowe programy dotacyjne mogą dodatkowo wspierać realizację inwestycji oraz nowych projektów. Jednocześnie dane dotyczące ryzyk politycznych, korupcji czy biurokracji przypominają, że utrzymanie konkurencyjności wymaga konsekwentnej poprawy jakości otoczenia regulacyjnego oraz stabilności instytucjonalnej.

Kiejstut Żagun

Partner, Dział Doradztwa Podatkowego, Szef Zespołu ds. Innowacji, Ulg i Dotacji

KPMG w Polsce

hub

CEE jako hub innowacji i B+R

W badaniu AI i automatyzacja zajmują pierwsze miejsce wśród priorytetów badawczo-rozwojowych w regionie (38% wskazań), wyprzedzając infrastrukturę cyfrową (23%) oraz sektor obronny (20%). Dla firm rozważających lokowanie funkcji B+R w Polsce oznacza to rosnącą dostępność kompetencji technologicznych oraz ekosystemu innowacji, który można efektywnie łączyć z polskimi ulgami podatkowymi i europejskimi programami dotacyjnymi.

screen_rotation_alt

Inwestycje w CEE rosną, a ich struktura się zmienia

55% firm planuje inwestycje w regionie w perspektywie pięciu lat, przy czym co trzecia firma (32%) deklaruje zaangażowanie powyżej 5 mln EUR. Rosnący udział projektów usługowych i B+R – obok tradycyjnej produkcji – oznacza, że instrumenty wsparcia takie jak ulga B+R, IP Box czy dotacje z funduszy europejskich stają się coraz bardziej relewantnym narzędziem optymalizacji dla inwestorów wchodzących lub rozwijających się w regionie.

biotech

Sektory przyszłości sprzyjają intensywności B+R

Energia odnawialna (45%), elektromobilność i technologie bateryjne (40%) oraz przetwarzanie surowców (36%) to obszary wskazywane jako najbardziej perspektywiczne rynki zbytu w CEE. Wszystkie trzy należą jednocześnie do sektorów o najwyższej intensywności działalności badawczo-rozwojowej, co czyni je naturalnym polem do wykorzystania dostępnych ulg i mechanizmów finansowania innowacji.

Plany na zatrudnienie

Niemieckie firmy oceniają swoją aktualną sytuację w krajach CEE w przeważającej mierze pozytywnie – 47% określa ją jako „dobrą” lub „bardzo dobrą”, 39% jako „stabilną”, a jedynie 14% jako „słabą” lub „bardzo słabą”. W perspektywie pięciu lat 75% tych przedsiębiorstw oczekuje poprawy sytuacji biznesowej w regionie, podczas gdy tylko 5% przewiduje pogorszenie sytuacji. W odniesieniu do zatrudnienia sytuacja rysuje się dość stabilnie, z tendencją wzrostową.

W nadchodzącym roku poziom zatrudnienia w niemieckich organizacjach w Europie Środkowo-Wschodniej:

w przypadku większości badanych firm ma pozostać stabilny – wskazało tak 56% organizacji,
około jedna czwarta (23%) niemieckich przedsiębiorstw planuje zwiększenie zatrudnienia,
tylko co dziesiąta badana organizacja zamierza redukować liczbę pracowników w regionie,
61% respondentów zadeklarowało, że planuje tworzenie dodatkowych miejsc pracy, a jedynie 3% przewiduje redukcję zatrudnienia w dłuższym, pięcioletnim horyzoncie czasowym.

Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że organizacje nie tylko planują inwestycje, ale także zakładają wzrost zatrudnienia w dłuższym horyzoncie czasowym. Oznacza to, że decyzje inwestycyjne mają charakter strategiczny i są powiązane z budową trwałej obecności operacyjnej. W polskim kontekście szczególnie widoczne jest to w dynamicznym rozwoju sektora usług – Polska pozostaje jedną z najatrakcyjniejszych lokalizacji dla centrów Shared Services / Business Process Outsourcing w Europie, a rosnące zainteresowanie niemieckich firm funkcjami o wyższej wartości dodanej, takimi jak finanse, HR, IT, a nawet obsługa zaawansowanych procesów biznesowych (supply chain, working capital, direct sales support), dodatkowo wzmacnia tę pozycję. Wyniki badania potwierdzają, że region – a w szczególności Polska – pozostaje jednym z głównych beneficjentów reorganizacji europejskich łańcuchów wartości, także w wymiarze usługowym.

Radosław Jankie

Partner, Advisory, Szef Zespołu ds. Centrów Usług Wspólnych i Outsourcingu

KPMG w Polsce

precision_manufacturing

Centra usług wspólnych dominują jako model produkcyjny w CEE

Spośród wszystkich kategorii lokalizacyjnych to właśnie SSC/BPO uzyskały najwyższy wynik jako priorytet produkcyjny w regionie – 74% wskazań. To jednoznaczny sygnał, że CEE – i Polska w szczególności – jest postrzegana przez niemiecki biznes nie tylko przez pryzmat fabryk, ale przede wszystkim jako centrum operacyjne dla procesów biznesowych o rosnącej złożoności.

group_add

Zatrudnienie będzie rosło – i to długofalowo

W perspektywie pięciu lat aż 61% firm planuje zwiększenie liczby pracowników w regionie (wzrost z 52% rok wcześniej), a jedynie 3% zakłada redukcję. Dla sektora SSC/BPO oznacza to nie tylko rosnący popyt na pracowników, ale także presję na rozwój kompetencji – szczególnie w obszarach cyfrowych, analitycznych i językowych, które stanowią fundament nowoczesnych centrów usług.

alt_route

Cyfryzacja i AI zmieniają profil centrów usług w regionie

Cyfrowa infrastruktura i usługi ICT znalazły się wśród pięciu kluczowych sektorów produkcyjnych (53% wskazań), a AI i automatyzacja prowadzą zestawienie priorytetów R&D (38%). Dla centrów SSC/BPO lokowanych w Polsce to zarówno wyzwanie – konieczność transformacji modeli operacyjnych – jak i szansa na świadczenie usług o wyższej wartości dodanej, trudniejszych do przeniesienia w inne lokalizacje.

Relokacja działalności i plany inwestycyjne

Ponad jedna czwarta przedsiębiorstw (26%) rozważa przeniesienie produkcji z Niemiec do krajów Europy Środkowo-Wschodniej.

Preferowane kierunki inwestycji z perspektywy Niemiec

Polska pozostaje najatrakcyjniejszym kierunkiem inwestycyjnym w 2026 roku – 56% firm niemieckich planujących inwestycje w CEE wskazuje Polskę jako cel.
Ukraina zajmuje drugie miejsce – 43% firm planujących inwestycje w CEE rozważa ekspansję na Ukrainę. 19% planuje inwestować nawet w przypadku kontynuacji wojny, a kolejne 19% jest już obecnych na rynku ukraińskim.
Rumunia i Czechy dzielą trzecie miejsce – te kraje jako planowany kierunek inwestycyjny w 2026 roku wskazało po 35% respondentów.

Zgodnie z wynikami badania, w porównaniu z poprzednim rokiem największy wzrost zainteresowania pod kątem inwestycji odnotowała właśnie Polska, a następnie Czechy i Ukraina. Natomiast Serbia, Węgry i Rumunia zanotowały spadek.

O badaniu

„German-CEE Business Outlook 2026" to coroczne badanie opinii przygotowane wspólnie przez KPMG w Niemczech oraz Komisję Wschodnią Niemieckiej Gospodarki (niem. Ost-Ausschuss der Deutschen Wirtschaft). Raport powstał na podstawie ankiet przeprowadzonych między listopadem 2025 a styczniem 2026 wśród 115 firm – niemieckich przedsiębiorstw oraz lokalnych spółek zależnych grup niemieckich działających w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Badanie obejmuje 20 krajów CEE i koncentruje się na ocenie bieżącej sytuacji biznesowej, planach inwestycyjnych oraz szansach i wyzwaniach dla niemieckiego biznesu w regionie. Uzupełnieniem wyników ankietowych jest przekrojowy przegląd makroekonomiczny regionu, oparty na danych IMF, Eurostatu, Bundesbanku i Transparency International.