W Polsce dynamicznie rośnie zarówno infrastruktura ładowania, jak i liczba dostępnych programów wspierających przejście na napędy zeroemisyjne. W najnowszej rozmowie w ramach podcastu KPMG ON AIR. Lekko o biznesie eksperci KPMG – Marcin Mańkowski, Dyrektor z Zespołu ds. Innowacji, Ulg i Dotacji oraz Przemysław Szywacz, Partner w Dziale Doradztwa Podatkowego, Lider grupy doradców dla branży motoryzacyjnej – omawiają, jak przedsiębiorcy mogą dziś wykorzystać środki sięgające miliardów złotych, jakie warunki trzeba spełnić i od czego zacząć, jeśli myśli się o elektryfikacji transportu.
Nowa mapa wsparcia: kto może liczyć na dofinansowanie
Jak podkreśla Przemysław Szywacz, programy skierowane do osób fizycznych i jednoosobowych działalności gospodarczych cieszą się ogromnym zainteresowaniem, jednak z perspektywy przedsiębiorstw kluczowe są programy wsparcia skierowane na rynek transportu ciężkiego. To właśnie tam skoncentrowane są środki liczone łącznie na około 6 mld zł. Programy obejmują zarówno dofinansowanie do pojazdów ciężarowych, jak i infrastruktury ładowania, w tym przyłączy o wysokiej mocy – elementu szczególnie istotnego w przypadku dużych elektrycznych ciężarówek. Pierwsze nabory już się zakończyły, kolejne są zapowiedziane, a budowane dziś instalacje będą oddawane do użytku w kolejnych latach.
Dotacje na pojazdy i dotacje na stacje ładowania
Choć przedsiębiorcy mogą uzyskać wsparcie zarówno na zakup pojazdów elektrycznych, jak i na budowę stacji ładowania, to są to dwa odrębne nabory. Nie ma możliwości złożenia jednego, wspólnego wniosku. Firmy zazwyczaj łączą obie ścieżki, ale muszą aplikować oddzielnie.
Co ważne, infrastruktura ładowania w transporcie ciężkim może być finansowana nawet do 100% kosztów kwalifikowanych. Tak wysoki poziom finansowania jest rzadkością w programach dotacyjnych, dlatego nabory cieszą się ogromnym zainteresowaniem. W poprzedniej edycji liczba wniosków była dwukrotnie większa niż dostępny budżet.
Obowiązki formalne (leasing, efekt zachęty, ograniczenia)
Większość firm transportowych korzysta z leasingu, dlatego program przewiduje specjalną ścieżkę dla takiego modelu finansowania. Wymaga to spełnienia kilku warunków, między innymi uzyskania odpowiedniej promesy leasingowej.
W ubieganiu się o wsparcie niezwykle istotne jest dochowanie zasad tzw. efektu zachęty. „Najpierw pozyskujemy ofertę, przygotowujemy wniosek, składamy go, a dopiero po jego ocenie możemy realizować zakup” – przypomina Przemysław Szywacz. Zakupy poczynione wcześniej nie kwalifikują się do wsparcia. Dotyczy to zarówno pojazdów, jak i stacji ładowania.
Natomiast firmy, które wcześniej aplikowały o środki, nie tracą jednak prawa do udziału w kolejnych naborach – ograniczeniem jest jedynie maksymalny udział procentowy jednego beneficjenta w całkowitej puli budżetu.
Jak przygotować się do inwestycji w infrastrukturę ładowania
Eksperci podkreślają, że przygotowania do budowy stacji warto zacząć na długo przed ogłoszeniem naboru. Kluczowe jest zabezpieczenie lokalizacji. Lokalizacje kwalifikujące się do wsparcia to między innymi główne trasy transportowe, obszary do 3 km od zjazdu, centra logistyczne, terminale intermodalne czy bazy eksploatacyjne. „Powinniśmy mieć prawo do lokalizacji – własność lub dzierżawę. Sam list intencyjny może nie wystarczyć” – wyjaśnia Przemysław Szywacz.
Drugim ważnym elementem są przyłącza energetyczne. W wielu przypadkach trzeba je zaplanować z dużym wyprzedzeniem, zwłaszcza że stacje dla transportu ciężkiego wymagają wysokiej mocy. Jeśli firma jest w stanie udowodnić, że przyłącze może zostać wykonane w terminie, zwiększa swoje szanse w ocenie wniosku.
Program pozwala także na finansowanie prac budowlanych, projektowych, a nawet magazynów energii – jeśli spełnione zostaną określone warunki. To ważne, ponieważ w wielu inwestycjach to nie urządzenie, lecz infrastruktura towarzysząca generuje największy koszt.
Ogólnodostępność i model biznesowy stacji ładowania
Wśród przedsiębiorców pojawiają się czasem wątpliwości dotyczące zasad udostępniania stacji ładowania. Eksperci rozwiewają je jednoznacznie: stacja finansowana ze środków publicznych nie musi być bezpłatna. Firma może zarabiać na jej wykorzystywaniu. Warunkiem jest ogólnodostępność, rozumiana jako brak wyłączności dla jednego przedsiębiorstwa.
Co istotne, ogólnodostępność nie wyklucza lokalizacji np. na terenie ogrodzonym czy za szlabanem – o ile dostęp dla użytkowników zewnętrznych jest możliwy. W poprzednich naborach takie sytuacje były akceptowane.
Rynek przyspiesza, a regulacje mogą ewoluować
W rozmowie pojawia się również szerszy kontekst unijny. Przemysław Szywacz przewiduje, że tempo zmian może ulec korektom, ale kierunek pozostanie niezmienny. „Odwrotu z tej ścieżki nie ma. Tempo może być wydłużone, ale programów wsparcia będzie więcej” – ocenia. Wskazuje też, że już dziś rynek wykazuje silny popyt, czego przykładem są nabory kończące się z nadwyżką wniosków.
Od czego zacząć? Konkretny plan działania
W ocenie ekspertów najlepszym punktem startowym jest nabór na pojazdy elektryczne w transporcie ciężkim w 2026 roku. Wnioski można składać już teraz, a przedsiębiorca nie musi planować od razu dużej floty. „Może być jeden pojazd, może być więcej” – zaznacza Przemysław Szywacz, zachęcając firmy do stopniowego wdrażania zmian i testowania nowych technologii.
Równolegle warto przygotowywać się do naboru na stacje ładowania. Dobra dokumentacja, wcześniejsze rozeznanie rynku urządzeń i zrozumienie kryteriów oceny mogą zadecydować o sukcesie.
Elektromobilność staje się realną szansą
Na zakończenie rozmowy obaj eksperci podkreślają, że dostępne dziś środki są wyjątkową szansą dla firm, które chcą rozwijać się w kierunku nowych napędów. Polska stoi przed szybkim rozwojem infrastruktury, a przedsiębiorcy, zwłaszcza ci z branży transportowej, mogą już teraz wykorzystać moment, w którym dostępne budżety są wysokie, a konkurencja wciąż nie osiągnęła maksimum.
Skontaktuj się z nami
Dowiedz się więcej, o tym w jaki sposób wiedza i technologia KPMG mogą pomóc Tobie i Twojej firmie.
Jak możemy pomóc?
Newsletter
Chcesz otrzymywać najświeższe informacje biznesowe?