Strategie transformacji modelu gospodarki Unii Europejskiej wskazują na konieczność upowszechnienia wizji gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Dla przedsiębiorstw oznacza to potrzebę zmian na wszystkich etapach cyklu życia ich produktów. KPMG opracowało kompleksową usługę wsparcia firm w tej transformacji.
Czym jest gospodarka o obiegu zamkniętym i dlaczego to takie ważne?
Dotychczas dominujący, linearny model gospodarczy opierał się na zasadzie „pozyskaj surowiec – wytwórz produkt – pozbądź się odpadu” (take – make – dispose). Przyczynia się on do negatywnych skutków środowiskowych, związanych z rosnącym popytem na (ograniczone) zasoby naturalne, jak również do utraty wartości wytworzonych produktów czy zawartych w nich surowców, wynikłego z braku działań na rzecz wydłużania ich cyklu życia czy odzysku materiałów.
Odpowiedzią na te i inne wyzwania dotychczas dominującego modelu, takie jak ryzyka związane z łańcuchami dostaw, ma być gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ), w której odpad z jednego procesu produkcyjnego staje się cennym materiałem dla innego i w którym priorytet z maksymalizacji produkcji przesuwa się na maksymalizację podtrzymania wartości danego towaru i zawartych w nim surowców. To model, w którym rośnie znaczenie praktyk, takich jak ekoprojektowanie, prawo do naprawy czy rozwiązania w duchu sharing economy. Punkt ciężkości przesuwa się w nich z posiadania produktu w stronę dostępu do możliwej do realizacji za jego pośrednictwem usługi czy potrzeby.
Model gospodarki o obiegu zamkniętym
Aby odpowiednio ocenić proces transformacji w kierunku GOZ, należy monitorować realizację jego celów. Każdy podmiot potrzebuje wskaźników, które są adekwatne do profilu jego działalności, uwarunkowań infrastrukturalnych czy też specyfiki geopolitycznej. Wskaźniki te wiążą działania GOZ z celami zrównoważonego rozwoju (SDGs), opracowanymi i monitorowanymi na forum UE wskaźnikami GOZ i ekoinnowacji oraz raportowaniem w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu (GRI).
W ramach wskaźników uwzględnia się konsumpcję i wpływ na środowisko naturalne w całym obszarze objętym modelem GOZ. Wykorzystywana jest metoda oceny cyklu życia (LCA) i przepływów materiałowych (MFA). Główną ich zaletą jest promowanie niskoodpadowych rozwiązań przez wykorzystywanie surowców ze źródeł wtórnych, ograniczanie i usprawnienie transportu oraz eliminację substancji niebezpiecznych.
W ramach Krajowego planu na rzecz energii i klimatu na lata 2021-2030 wyznaczono cele klimatyczno-energetyczne, które zostaną osiągnięte m.in. poprzez wdrożenie działań GOZ w wielu sektorach gospodarki. Wyróżniono również grupę produktów, które należy traktować priorytetowo pod tym kątem:
Akumulatory i pojazdy
Opakowania
Tworzywa sztuczne
Wyroby włókiennicze
Budownictwo i budynki
Żywność i woda i składniki odżywcze
Wyzwania firm związane z gospodarką o obiegu zamkniętym
Przedsiębiorstwa będą w najbliższych latach dostosowywać się do obserwowanych dziś na rynku trendów:
- Zapewnienie, by zrównoważone produkty stały się europejską normą w UE. Wprowadzane do obrotu w UE produkty mają być trwałe, łatwe do ponownego wykorzystania, naprawy i recyklingu, w jak największym stopniu wykorzystywać materiały z recyklingu.
- Wzmocnienie pozycji konsumentów poprzez dostęp do wiarygodnych informacji na temat kwestii, takich jak możliwość naprawy i trwałość produktów.
- Skupienie się na sektorach, w których wykorzystuje się najwięcej zasobów i w których potencjał zastosowania obiegu zamkniętego jest wysoki.
- Zmniejszenie ilości odpadów – przekształcanie odpadów na surowce wtórne wysokiej jakości w ramach dobrze funkcjonującego rynku surowców wtórnych, wzmacniane przez rosnące wymagania unijne w zakresie ilości ponownie przetwarzanych odpadów.
Wszystkie wspomniane trendy – poza szansami, związanymi ze zmianą modeli biznesowych – generują również szereg wyzwań, z którymi musi mierzyć się biznes:
- Pogodzenie lokalnych regulacji z koncepcją GOZ.
- Słaby dostęp do infrastruktury gospodarki odpadami.
- Brak technologii recyklingu.
- Wymóg współpracy na wielu szczeblach.
- Mnogość możliwości i technologii, za pomocą których można wcielić założenia GOZ.
Co zyskasz dzięki wdrożeniu w firmie strategii gospodarki o obiegu zamkniętym?
Gospodarka o obiegu zamkniętym jest jednym z filarów polityki środowiskowej, klimatycznej i gospodarczej UE, zatem wszystkie podmioty będą musiały wprowadzić ten model do swojego profilu zarządzania i modelu działalności. Oprócz dostosowania się do wymogów regulacyjnych GOZ stanowi również odpowiedź na szereg wyzwań:
- Oszczędna gospodarka surowcami zwiększa odporność na tarcia w globalnym handlu.
- Mniejsze wydatki związane z generowaniem energii oraz gospodarowaniem odpadami.
- Korzyści finansowe dzięki możliwości sprzedaży odpadów jako surowca dla innego podmiotu, a także zmniejszeniu opłat środowiskowych (w tym dzięki obniżeniu emisji CO2).
- Korzyści wizerunkowe związane z wizerunkiem firmy uwzględniającej kwestie środowiskowe w swej działalności, minimalizacja ryzyka oskarżeń o greenwashing.
Wsparcie KPMG w zakresie przejścia organizacji na model GOZ
Specjaliści KPMG analizują krajobraz regulacyjny, identyfikując ryzyka i szanse dla współpracującego przedsiębiorstwa i branży, w której działa. W ramach projektu KPMG oferuje następujące usługi:
- Identyfikacja możliwości wdrożenia podejścia GOZ,
- Opracowanie strategii GOZ dla firmy,
- Analiza cyklu życia produktu (LCA) pod kątem optymalizacji procesów,
- Opracowanie dokumentacji EPD (Environmental Product Declaration) – Deklaracji środowiskowej dla wyrobów,
- Optymalizacja efektywności surowcowej i gospodarki odpadowej,
- Zrozumienie trendów regulacyjnych.
Proces wsparcia przy przejściu podmiotu na model GOZ realizujemy w 3 fazach:
O nas
W KPMG stawiamy na innowacyjne rozwiązania, dopasowane do specyfiki oraz potrzeb klienta. Dysponując doświadczeniem globalnej sieci eksperckiej KPMG skutecznie dostosowujemy innowacyjne pomysły i wdrożenia do polskich warunków.
Zobacz także
Rejestracja | Logowanie | Zarządzanie kontem
Chcesz otrzymywać powiadomienia o publikacjach i wydarzeniach?
Zarejestruj sięWyślij zapytanie ofertowe
Dowiedz się więcej, o tym w jaki sposób wiedza i technologia KPMG mogą pomóc Tobie i Twojej firmie.
Kliknij, aby rozpocząć