Wbrew wcześniejszym zapowiedziom Komisji Europejskiej, która w październiku ogłosiła brak kolejnego odroczenia EUDR, Parlament Europejski podczas sesji plenarnej 26 listopada 2025 r. zdecydowaną większością głosów (402 za, 250 przeciw, 8 wstrzymujących się) przyjął pakiet zmian do Rozporządzenia UE 2023/1115 w sprawie przeciwdziałania wylesianiu (EUDR). Celem nowelizacji jest nie tylko uproszczenie obowiązków, ale również zapewnienie wszystkim przedsiębiorstwom – zarówno unijnym, jak i spoza UE – dodatkowego roku na przygotowanie się do nowych wymogów. Proces legislacyjny pozostaje w toku. Projekt trafi teraz do negocjacji trójstronnych pomiędzy Parlamentem, Radą i Komisją Europejską, gdzie zostanie ustalony ostateczny kształt przepisów.
Roczne odroczenie obowiązków EUDR – nowy harmonogram
Zgodnie z przyjętym 26 listopada br. stanowiskiem Parlamentu UE, duże i średnie przedsiębiorstwa będą zobowiązane do spełnienia wymogów EUDR dopiero od 30 grudnia 2026 r., a mikro- i mali przedsiębiorcy – od 30 czerwca 2027 r. Dodatkowy rok przejściowy ma umożliwić nie tylko sprawniejsze dostosowanie procesów i procedur, ale przede wszystkim dopracowanie unijnego systemu informatycznego służącego składaniu oświadczeń o należytej staranności (DDS). Nowy harmonogram znacznie różni się od propozycji Komisji Europejskiej z października, która zakładała utrzymanie obecnych terminów (30 grudnia 2025 r. dla dużych/średnich z sześciomiesięcznym okresem przejściowym oraz 30 grudnia 2026 r. dla mikro/małych przedsiębiorstw).
Po zmianach zatwierdzonych przez Parlament Europejski terminy rozpoczęcia stosowania rozporządzenia EUDR kształtują się następująco:
| Podmiot | Wejście w życie przepisów rozporządzenia EUDR |
|---|---|
Średnie i duże przedsiębiorstwa | 30 grudnia 2026 r. (bez okresu przejściowego) |
Mikro i małe przedsiębiorstwa | 30 czerwca 2027 r. |
Kluczowe uproszczenia obowiązków – na czym polegają zmiany?
Parlament Europejski wyraźnie opowiedział się za dalszą deregulacją obowiązków i ograniczeniem biurokracji, w tym:
- Redukcja obowiązków w łańcuchu dostaw:
Obowiązek składania oświadczeń o należytej staranności (DDS) spoczywać będzie wyłącznie na podmiocie, który jako pierwszy wprowadza dany produkt na rynek UE. Kolejni uczestnicy łańcucha – głównie podmioty handlowe (ang. traders), będą zwolnieni z konieczności składania własnych DDS. Obowiązek zapewnienia identyfikowalności (traceability) ma zostać ograniczony głównie do pierwszego podmiotu w dalszym łańcuchu dostaw (ang. first downstream operator) i nie będzie odnosił się do wszystkich kolejnych uczestników.
- Zniesienie obowiązku przekazywania numerów DDS na dalszym etapie łańcucha dostaw
Obowiązek przekazywania numerów DDS oraz numerów referencyjnych deklaracji uproszczonych będzie spoczywał wyłącznie na podmiotach (ang. operators), które po raz pierwszy wprowadzają odnośne produkty do obrotu.
- Jednorazowa deklaracja uproszczona:
Mikro- i mali operatorzy pierwotni (ang. micro and small primary operators) zostaną zwolnieni z obowiązku każdorazowego składania DDS na rzecz jednorazowej, uproszczonej deklaracji. Taka deklaracja będzie ważna tak długo, jak długo nie nastąpią istotne zmiany w danych dotyczących produktów lub producenta. Aktualizacja deklaracji będzie wymagana wyłącznie przy pojawieniu się znaczących zmian. Jeśli operator korzysta z krajowej bazy danych, dane będą mogły być przekazywane bezpośrednio do unijnego systemu – wystarczy wtedy uzyskanie identyfikatora deklaracji.
- Nowe podejście do geolokalizacji:
Mikro- i mali operatorzy będą mogli w deklaracjach wskazywać jedynie adres pocztowy wszystkich działek/obiektów, z których pochodzą odnośne towary zawarte w odnośnych produktach lub użyte do ich wytworzenia, zamiast szczegółowych współrzędnych geograficznych działek lub plantacji, na których produkowane są towary objęte EUDR.
- Wyłączenie książek i gazet z zakresu przedmiotowego EUDR
Z załącznika I do rozporządzenia EUDR wykreślono kod ex 49 Książki, gazety, obrazki i pozostałe drukowane wyroby przemysłu poligraficznego, manuskrypty, maszynopisy i plany, z papieru
- Przegląd wpływu regulacji do 30 kwietnia 2026 r.
Zgodnie z przyjętymi przez Parlament przepisami, do 30 kwietnia 2026 r. ma zostać również przeprowadzony szczegółowy przegląd (simplification review) wpływu nowych regulacji i oceny poziomu obciążeń administracyjnych. To odrębna procedura względem kompleksowego przeglądu funkcjonowania EUDR, którego termin Rada Unii Europejskiej projektowo ustaliła na 30 czerwca 2030 r.
Warto podkreślić, że podczas głosowania europosłowie odrzucili szereg poprawek, które miały istotnie zmienić zakres obowiązków EUDR – w szczególności propozycję dotyczącą wprowadzenia nowej kategorii krajów o zerowym ryzyku (ang. „no-risk”), które miałyby być objęte zwolnieniem z obowiązku zachowania należytej staranności i spełnienia jedynie wymogu dotyczącego dokumentacji czy wyłączenia z zakresu przedmiotowego rozporządzenia EUDR skór (ex 4101, ex 4104, ex 4107).
EUDR – Zakres, cele i obowiązki dla przedsiębiorców
Przypomnijmy, że rozporządzenie EUDR weszło w życie 29 czerwca 2023 r. i obejmuje swoim zakresem import do lub eksport z UE odnośnych produktów zawierających lub wytworzonych z odnośnych towarów bydło, kakao, kawę, palmę olejową, soję, kauczuk i drewno, wyprodukowanych po dniu wejścia w życie rozporządzenia. Nakłada ono na przedsiębiorców szereg nowych obowiązków, w szczególności zapewnienia należytej staranności (gromadzenia informacji, oceny ryzyka i zmniejszania ryzyka) oraz zapewnienia pełnej identyfikowalności źródła pochodzenia odnośnych produktów. Celem regulacji jest ograniczenie wylesiania i degradacji lasów ukierunkowane na przeciwdziałaniu zmianom klimatu i utraty bioróżnorodności. Zgodnie z pierwotnymi założeniami, obowiązki wynikające z rozporządzenia miały dotyczyć wszystkich podmiotów z łańcucha dostaw odnośnych produktów, co wiązało się z koniecznością odpowiedniego przygotowania systemów informatycznych, reorganizacji wewnętrznych procesów w przedsiębiorstwach i ich łańcuchach dostaw, na co przedsiębiorcy – zgodnie z deklaracjami – nie są gotowi.
W odpowiedzi na tak pojawiające się postulaty Komisja zaproponowała szereg zmian
i uproszczeń, których celem jest zapewnienie płynnego wdrożenia nowych wymogów oraz umożliwienie operatorom i podmiotom handlowym dostosowania się do obowiązków, w tym w szczególności do wdrożenia i wzmocnienia systemów informatycznych służących do składania DDS.
Co dalej?
Przyjęcie pakietu zmian przez Parlament Europejski nie przesądza jeszcze o wejściu nowych przepisów w życie. Teraz tekst trafi do negocjacji trójstronnych (Komisja Europejska – Rada UE – Parlament Europejski), których celem będzie ostateczne uzgodnienie i zatwierdzenie kształtu przepisów przed końcem roku. Niemniej, ze względu na wysoką zbieżność stanowisk instytucji unijnych, istnieje duże prawdopodobieństwo, że zmiany (w szczególności w zakresie kolejnego odroczenia EUDR) zostaną przyjęte jeszcze przed końcem roku w proponowanym brzmieniu.
Zakres wsparcia dla Klienta
Zespół KPMG Law wspiera przedsiębiorców na każdym etapie wdrożenia nowych obowiązków wynikających z Rozporządzenia EUDR. Oferujemy m.in.:
- Przegląd oraz wyjaśnienie aktualnych wymagań regulacyjnych w kontekście Państwa działalności.
- Wsparcie w przygotowaniu i aktualizacji procedur związanych z przygotowaniem oświadczeń DDS.
- Pomoc w rozpoznaniu produktów oraz procesów objętych zakresem nowych regulacji.
Dodatkowo monitorujemy bieżące zmiany legislacyjne oraz praktykę organów nadzorczych, dzięki czemu możemy na bieżąco rekomendować optymalne rozwiązania dostosowane do profilu firmy.
1Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
