Premia za kontrolę w Polsce (lata 2019-2023)

KPMG w Polsce przeprowadziło badanie wezwań dotyczących sprzedaży akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w okresie od 1 stycznia 2019 do 31 grudnia 2023.

Ostatnie lata przyniosły spadek aktywności na rynku wezwań w Polsce. Ponadto, coraz częściej inwestorzy decydują się na wezwanie z zamiarem wycofania akcji spółki z obrotu giełdowego, gdy już uzyskają kontrolny pakiet akcji.

Na podstawie analizy danych dotyczących udanych wezwań, które zakończyły się przejęciem kontroli nad spółką, w okresie 2019-2023 KPMG w Polsce oszacowało poziom premii za kontrolę na 13,6%.

Czym jest premia za kontrolę i jak jest wyliczana?

Premia za kontrolę stanowi dodatkową premię ponad wartość godziwą udziałów we własności spółki, którą inwestor kapitałowy jest skłonny zapłacić, żeby przejąć kontrolny pakiet akcji w spółce. Innymi słowy, premia za kontrolę kwantyfikuje zestaw przywilejów, które inwestor zyskuje, gdy staję się większościowym udziałowcem.

Kontrolny pakiet akcji w spółce umożliwia nie tylko dokonywanie zmian w składzie zarządu lub ustalanie zasad wynagrodzeń, ale de facto daje posiadaczowi kontrolnego pakietu bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółki oraz jej strategiczny kierunek rozwoju. Dodatkową korzyścią płynącą z przejęcia kontroli nad spółką jest wpływ na kreowanie jej polityki dywidendowej.

KPMG dokonuje oszacowania poziomu premii związanej z przejęciem kontroli nad spółką w oparciu o badanie rynku wezwań w Polsce w 5-letnim okresie czasowym. Podstawą analizy są udane wezwania dotyczące spółek notowanych na warszawskim parkiecie, które zakończyły się przejęciem ponad 50% akcji w spółce.

Wyniki analizy

W ramach badania KPMG przeanalizowało 133 wezwań dotyczących podmiotów notowanych na GPW, z których 122 zakończyło się sukcesem tj. wzywającemu udało się zakupić przynajmniej część akcji objętych wezwaniem. Natomiast, z 122 udanych wezwań inwestorów do sprzedaży akcji spółek giełdowych 37 doprowadziło do objęcia większościowego pakietu akcji. Premia za kontrolę została oszacowana na poziomie 13,6% jako średnia arytmetyczna poniższych kalkulacji.

• Mediana premii wynikającej z różnicy pomiędzy ceną zapłaconą w następstwie wezwania, a ceną akcji spółki będącej przedmiotem wezwania dzień przed ogłoszeniem wezwania wyniosła 6,5%
• Analogicznie mediana premii ponad cenę wezwania w stosunku do kursu akcji miesiąc przed datą wezwania to 17,1%
• W odniesieniu do kursu sprzed 2 miesięcy od daty wezwania inwestorzy musieli zapłacić nawiązkę w wysokości 11,1%
• A w przypadku ceny sprzed 3 miesięcy mediana premii wynosiła już 19,6%

Premia za kontrolę w ujęciu historycznym

• Spadek premii za kontrolęW stosunku do poprzedniego badania obejmującego okres 2018-2022 premia za kontrolę zanotowała spadek w wysokości 1,3 p.p. Poziom premii oszacowany w tegorocznym badaniu wyniósł tyle samo, co oszacowanie sprzed 3 lat (okres 2016-2020).
• Niższe premie w 2023Do spadku premii za kontrolę w najnowszym badaniu przyczyniły się znacząco wezwania ogłoszone w 2023 roku. Premie oferowane ponad ceny w różnych punktach czasowych sprzed dat wezwań w 2023 roku były zauważalnie niższe od premii w pozostałych latach objętych tegoroczną analizą.
• Premia ponad kurs akcji dzień przed datą wezwania po raz pierwszy poniżej 10%W najnowszym badaniu mediana premii ponad kurs zamknięcia z dnia poprzedzającego wezwanie wyniosła zaledwie 6,5%, co stanowi nieznacznie ponad połowę poziomu odnotowanego w poprzedniej edycji badania (12,4%) i znacząco odbiega od poprzednich badań KPMG dot. rynku wezwań w Polsce.