Zaufanie do AI w Polsce niższe niż na świecie

41% Polaków deklaruje zaufanie do sztucznej inteligencji – to mniej niż globalna średnia (46%) – wynika z raportu KPMG „Sztuczna inteligencja w Polsce. Krajobraz pełen paradoksów”. Mimo to aż 77% badanych akceptuje obecność AI w codziennych zadaniach w co najmniej umiarkowanym stopniu, co pokazuje, że technologia ta jest coraz szerzej obecna w życiu społecznym i zawodowym. Polacy oczekują jednak przede wszystkim, że rozwój i wykorzystanie AI będą oparte na odpowiedzialności, ochronie danych i transparentności.

Z raportu wynika, że najważniejszym czynnikiem zwiększającym zaufanie do sztucznej inteligencji jest prawo do wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych (89%). Respondenci z Polski wysoko ocenili również znaczenie monitorowania dokładności systemów AI (86%) oraz możliwości interwencji człowieka w przypadku błędów lub nieprawidłowych decyzji (85%).

Polacy z rezerwą podchodzą do kwestii zaufania wobec sztucznej inteligencji, ale jednocześnie coraz bardziej interesują się jej praktycznym zastosowaniem. Na poziomie instytucjonalnym największą wiarygodnością cieszą się instytucje akademickie i jednostki badawcze, które są postrzegane jako działające w interesie publicznym. Z kolei 45% respondentów ma niski poziom zaufania do tego, że instytucje państwowe wykorzystują AI w najlepszym interesie społecznym.

Badanie wyraźnie pokazuje, że dla polskich użytkowników sztucznej inteligencji najważniejszym fundamentem zaufania jest ochrona prywatności. To nie tylko kwestia prawa do wycofania zgody na przetwarzanie danych, ale szersze oczekiwanie, że technologia będzie projektowana w duchu odpowiedzialności. Widać tu przesunięcie akcentów – od zachwytu nad możliwościami AI w stronę dojrzałej refleksji nad ryzykiem i warunkami jej stosowania. Respondenci wskazują również na potrzebę monitorowania jakości i zgodności systemów ze standardami międzynarodowymi, co świadczy o rosnącej świadomości, że zaufanie do AI nie jest jednorazowym aktem, lecz procesem wymagającym ciągłej weryfikacji.

Leszek Ortyński

Dyrektor, Lider ds. AI i Data Science

KPMG w Polsce

Kogo Polacy darzą największym zaufaniem w kontekście AI?

Zaufanie do instytucji rozwijających i wdrażających sztuczną inteligencję zależy od ich charakteru i misji. Najwyższe noty uzyskały uczelnie wyższe oraz ośrodki naukowo-badawcze, które są postrzegane jako działające w interesie publicznym. W sektorze prywatnym oceny są bardziej zróżnicowane – duże firmy technologiczne oceniane są w różny sposób, choć poziom zaufania wobec nich jest wyższy niż w wielu krajach rozwiniętych.

Szczególnym wyzwaniem pozostaje odbudowa zaufania do sektora publicznego, w szczególności w obszarach, gdzie AI zaczyna wspierać procesy administracyjne i świadczenie usług publicznych. W tym kontekście współpraca instytucji państwowych z organizacjami naukowymi i badawczymi może stać się skutecznym sposobem na zwiększenie akceptacji społecznej i budowę przejrzystych modeli wykorzystania AI.

Co szczególnie interesujące, w badaniu bardzo wysoko oceniono znaczenie szkoleń i edukacji użytkowników. To sygnał, że adaptacja AI nie sprowadza się wyłącznie do wdrożeń technologicznych – równie ważne jest przygotowanie ludzi do rozumienia mechanizmów działania, ograniczeń i potencjalnych konsekwencji tych narzędzi. Można więc powiedzieć, że w Polsce kształtuje się model adopcji AI, w którym innowacyjność idzie w parze z transparentnością i rozwojem kompetencji cyfrowych. Jeśli regulatorzy i firmy właściwie odczytają ten trend, tempo i skala wykorzystania sztucznej inteligencji w naszym kraju mogą przyspieszyć, a jednocześnie opierać się na solidnych fundamentach społecznego zaufania.

Leszek Ortyński

Dyrektor, Lider ds. AI i Data Science

KPMG w Polsce