Verstoring rond Hormuz zet druk op Europese groei en inflatie

Europa kampt met hogere energieprijzen en ontwrichting in toeleveringsketens als gevolg van de blokkades rond de Straat van Hormuz. Die ontwikkelingen drukken naar verwachting de economische groei en stuwen de inflatie in het hele continent. Dit blijkt uit de nieuwste European Economic Outlook van KPMG (European Economic Outlook - May 2026).

Europa krijgt opnieuw te maken met hogere energieprijzen, maar de impact zal waarschijnlijk anders uitpakken dan in 2022. David Ikkersheim, hoofd strategie van KPMG in Nederland: "In 2022 was Europa erg afhankelijk van één gasleverancier en gebruikten we ook veel gas. Nu kopen we gas uit meer verschillende landen en verbruiken we minder. Daardoor heeft een internationale crisis op dit moment nog minder snel en minder sterk invloed op prijzen en inflatie. De effecten werken inmiddels door in industriële toeleveringsketens en vergroten de druk op sectoren als de auto-industrie, halfgeleiders en defensieproductie. Ook kunnen er effecten zijn voor bijvoorbeeld de kunstmest en medische technologie als gevolg van helium tekorten.”

Tabel 1: Samenvatting van KPMG’s nieuwste ramingen voor de economie binnen de eurozone

Bron: KPMG-ramingen op basis van het Global Economic Model van Oxford Economics. Bbp, consumptie en investeringen worden gemeten in reële termen. Gemiddelde procentuele verandering ten opzichte van het voorgaande kalenderjaar, behalve het werkloosheidspercentage (jaargemiddelde) en de rente (niveau aan het einde van het kalenderjaar). Investeringen betreffen de bruto vaste kapitaalvorming. Inflatie wordt gemeten als HICP.

De verstoring rond de Straat van Hormuz dreigt de Europese zomervakantie direct te raken: schaarste aan kerosine kan leiden tot minder vluchten, hogere prijzen en een voelbare terugval in toerisme, vooral in Zuid-Europa. Toerismeafhankelijke economieën zoals Kroatië, Portugal en Griekenland kunnen bijzonder kwetsbaar zijn als reisverstoringen of een zwakkere boekingsvraag zich voordoen. Dezelfde geopolitieke schok die energieprijzen opdrijft, zet ook de defensiesector onder druk: verstoringen in kritieke grondstoffen zoals helium bemoeilijken juist de opschaling van Europese defensieproductie.

Deze ontwikkelingen werken snel door in productie en prijzen. Ikkersheim: “Dat raakt de koopkracht, maar de sterke arbeidsmarkt en huidige consumentenbestedingen zorgen er voorlopig voor dat de economie op koers blijft. De inflatie-effecten zullen verschillen per land, afhankelijk van bijvoorbeeld de structuur van de elektriciteitsmarkten. Economieën die sterker afhankelijk zijn van gas, waaronder Italië en Ierland, kunnen te maken krijgen met grotere inflatoire druk, terwijl landen als Spanje en Zwitserland naar verwachting een beperktere doorwerking zullen zien door hun lagere gasafhankelijkheid.”

De vooruitzichten voor Europa blijven sterk afhankelijk van de duur en ernst van de verstoring. “Bij een relatief snelle heropening van de Straat van Hormuz, zou de bredere economische schade beperkt kunnen blijven, alhoewel dit scenario steeds onwaarschijnlijker is nu de onderhandelingen langer duren en concept teksten weinig onderliggende twistpunten lijken op te lossen”, aldus Ikkersheim.