Finansta Yapay Zeka Araştırması

Yapay zekânın birçok sektörde iş süreçlerini dönüştürmeye başladığı günümüzde finans da bu değişimden en çok etkilenen sektörlerin başında geliyor.

KPMG’nin 23 ülkeden 2 bin 900 şirketin finans yetkililerinin katılımı ile düzenlediği anketin sonuçlarını baz alarak hazırladığı “Finansta Yapay Zekâ” başlıklı küresel rapor da bu durumu açıkça ortaya koyuyor. Araştırmaya göre şirketlerin yüzde 71'i finans alanında yapay zekâ (AI) kullanıyor, hatta bunların yüzde 41'i bu teknolojiyi orta veya büyük ölçüde kullanıyor. Kuzey Amerika, Asya Pasifik ve Avrupa'daki şirketler yapay zekâ kullanımında en önde gelen bölgeler olurken, çoğunluğu gelişmekte olan pazarlardan oluşan Orta Doğu, Afrika ve Latin Amerika'daki şirketler bu konuda daha geride kalıyor. Bununla birlikte, sanayileşmiş ve gelişmekte olan pazarlardaki şirketler arasında da büyük farklılıklar bulunuyor. Örneğin, ABD, Almanya ve Japonya'daki şirketler AI kullanımında çok öndeyken, İtalya ve İspanya gibi diğer büyük ekonomiler geride kalıyor.

Yine araştırmaya göre şirketlerin muhasebe ve finansal planlama grupları; gelişmiş veri işleme ve finansal raporlamadan gerçek zamanlı içgörülere ve tahmine dayalı analize kadar birçok faaliyetlerine getirdiği potansiyel faydalar nedeniyle yapay zekâyı kullanma konusunda oldukça ileride bulunuyor. Şu anda şirketlerin yaklaşık üçte ikisi muhasebe ve finansal planlama için yapay zekâyı deniyor veya kullanıyor. Finansın diğer alanları da bunu takip ediyor, şirketlerin neredeyse yarısı şu anda hazine ve risk yönetimi için yapay zekâyı deniyor veya kullanıyor. Bu teknoloji sayesinde, hazine ve risk yönetimi işlevlerinde daha iyi borç yönetimi, nakit akışı tahmini, dolandırıcılık tespiti, kredi riski değerlendirmesi ve senaryo analizi sağlanması amaçlanıyor. Ayrıca şirketlerin üçte birinden azı da şu anda vergi yönetimi için yapay zekâyı deniyor veya kullanıyor, yaklaşık yarısı ise hala planlama aşamasında.

Araştırma yalnızca altı ay içinde yapay zekâ kullanımının finansal alanda önemli ölçüde arttığını gösteriyor. Daha fazla şirket, yapay zekâyı sadece finansal raporlama değil, aynı zamanda hazine yönetimi, risk yönetimi ve vergi yönetimi gibi finansın daha geniş alanlarında kullanıyor. Yapay zekâ artık küresel bir fenomen ve finans ekipleri tarafından da yaygın olarak benimseniyor. Bunun nedenleri oldukça açık. Yapay zekâ; süreçleri hızlandırıyor, veri analizini daha ayrıntılı ve doğru hale getiriyor, daha güçlü öngörüler sunarak ekiplerin daha verimli çalışmasına ve katma değerli işlere odaklanmasına olanak tanıyor. Yapay zekâ kullanımında hala aşılması gereken engeller ve yönetilmesi gereken riskler olsa da sağladığı faydalar çok büyük ve bu faydalar önümüzdeki yıllarda daha da artacak. Yapay zekâ şüphesiz, internetin doğuşundan bu yana iş dünyasında görülen en büyük dönüşümlerden biri ve KPMG profesyonelleri de bu dönüşümde iş dünyasının yanında yer almaya devam edecek

Engin Şayan

Değerleme Hizmetleri Şirket Ortağı, Metal ve Madencilik Sektör Lideri

KPMG Türkiye

● Yüzde 24’ü yapay zekâyı finansta kullanmaları nedeniyle lider gösterildi.

Ankette sorulara verilen yanıtlar dikkate alınarak yapay zekâ kullanımı konusunda bir olgunluk çerçevesi de oluşturuldu ve buna göre, katılımcıların yüzde 24'ü bu teknolojinin kullanımında lider olarak tanımlandı. Bu kategorideki şirketlerin diğer kategorideki şirketlere kıyasla üç katından fazlası finans alanında yapay zekâ kullanıyor. Bu gruptaki şirketlerin finansta pilot olarak denedikleri veya uyguladıkları en iyi AI kullanım alanları içerisinde ise ilk üç sırada yüzde 85 ile araştırma ve veri analizi, yüzde 81 ile dolandırıcılık tespiti ve önlenmesi, yüzde 78 ile tahmine dayalı analiz ve planlama yer alıyor.

● Yapay zekâ kullanımı ile yüksek getiri elde eden lider şirketlerin oranı yüzde 50’yi aşıyor.

Finansta yapay zekâ kullanımı arttıkça elde edilen faydalar da katlanarak büyüyor. İlk aşamada finans ekipleri genellikle iki ila üç fayda bildirirken, lider konuma ulaştıklarında bu sayı yediye çıkıyor. Liderler, yapay zekânın finansta sunduğu beş temel faydaya vurgu yapıyor. En önemli fayda ise yapay zekânın verileri daha anlamlı ve kullanışlı hale getirme yeteneği olarak gösteriliyor. Diğerler ise sırasıyla veri doğruluğunu artırmak, hataları otomatik olarak tespit edip düzeltmek, daha derin veri analizleri ve öngörülerle karar alma süreçlerini iyileştirmek. Bunun yanı sıra, daha hızlı öngörü elde etme, maliyetlerin azalması, verimlilik ve üretkenliğin artması, daha yetkin personel kazanımı ve elde tutulması gibi avantajlar da yapay zekâ kullanımının etkileyiciliğini ortaya koyuyor. Yapay zekânın kullanım alanı genişledikçe sağladığı faydalar gibi, yatırım getirisi (ROI) de artıyor. Raporlara göre, yapay zekâyı yeni kullanmaya başlayan firmaların dörtte biri beklenenden yüksek getiri sağlarken lider firmalarda bu oran yüzde 57’ye ulaşıyor.

● Finans alanında yapay zekâ kullanımının önündeki engeller.

Finansta yapay zekâ kullanımı kolay bir süreç değil. Yapay zekâ sistemleri büyük miktarda hassas veri barındırdığı için veri ihlallerine karşı daha savunmasız olabilir. Ayrıca, bu sistemlerin bulut hizmetleri ve API'ler gibi diğer teknolojilerle entegre edilmesi, siber saldırganların faydalanabileceği giriş noktalarını artırma riski taşıyor. Bu nedenle KPMG’nin araştırmasına göre finans alanında yapay zekâ kullanımının önündeki en büyük engel yüzde 57 ile veri güvenliği ve güvenlik açıkları gösterildi. Bunu yüzde 53 ile yapay zekâ konusunda yetersiz beceri ve bilgi, yüzde 48 ile tutarlı veri toplamanın zorluğu, yüzde 45 ile yüksek uygulama maliyetleri ve yüzde 40 ile şeffaflık eksikliği takip etti.