Elektromobilność na zakręcie. Czy Europa utrzyma tempo technologicznej transformacji?

Europejska elektromobilność: między ambicją a rzeczywistością

Na wstępie Michał Gosek przywołuje branżowe raporty, które opisują rok 2024 jako czas zmian i wyzwań dla motoryzacji. Choć elektromobilność pozostaje kluczowym kierunkiem rozwoju, dane z rynku wskazują spowolnienie, szczególnie w Niemczech. Jak zauważa Przemysław Szywacz: „wygaszanie systemów dotacyjnych spowodowało naturalny spadek sprzedaży elektryków”. Dodaje jednak, że jest to efekt przejściowy, wynikający m.in. z wysokiej bazy z poprzednich lat i oczekiwań na nowe systemy wsparcia.

W Polsce sytuacja wygląda stabilniej, choć podobnie jak na rynkach zachodnich zakończenie programu leasingowego w 2024 r. doprowadziło do chwilowego zatrzymania zakupów. Mimo to eksperci przewidują powrót na ścieżkę wzrostu, wzmacnianą regulacjami dotyczącymi redukcji emisji oraz pojawianiem się kolejnych modeli aut elektrycznych.

2035 – data, która może zmienić wszystko

Jednym z najważniejszych tematów rozmowy są przepisy przewidujące, że od 2035 r. w Unii Europejskiej rejestrowane będą mogły być jedynie pojazdy zeroemisyjne. Coraz więcej państw postuluje jednak przesunięcie lub złagodzenie tego terminu.

Przemysław Szywacz podkreśla, że „już w momencie przyjmowania regulacji założenia były bardzo ambitne, a tempo rozwoju rynku nie nadąży za oczekiwaniami”. W 2026 roku ma zostać przeprowadzona rewizja przepisów – jednak już teraz branża apeluje o wcześniejsze rozpoczęcie rozmów.

Kluczowym pytaniem pozostaje, czy Europa zdecyduje się na dodatkowe programy wsparcia, które pozwolą zachować konkurencyjność wobec USA i Chin. Bez nich transformacja może okazać się zbyt kosztowna dla producentów i konsumentów.

Chiny wyznaczają tempo, a Europa goni liderów

W rozmowie wielokrotnie pojawia się wątek dynamicznego rozwoju elektromobilności w Chinach. W 2023 roku Państwo Środka wyprodukowało dwa razy więcej samochodów elektrycznych niż Europa i USA łącznie. Co więcej, tamtejszy rynek jest już w ponad 50% elektryczny, co – jak zauważa Przemysław Szywacz – jest efektem wieloletnich inwestycji i konsekwentnie prowadzonej polityki państwowej.

Europa traci nie tylko udział w globalnej produkcji, ale również dostęp do samego rynku chińskiego. „Widać wyraźnie wypchnięcie europejskich producentów z Chin, a równocześnie coraz większą obecność chińskich marek na ulicach Europy” – podkreśla Przemysław Szywacz.

Stany Zjednoczone również przyspieszyły transformację dzięki Inflation Reduction Act. Regulacje te wymuszają lokalną produkcję baterii, co spowodowało przenoszenie części inwestycji z Europy do USA. To z kolei podważa pozycję Polski, która jeszcze niedawno była drugim co do wielkości producentem baterii na świecie.

Infrastruktura ładowania – klucz do przełamania barier

Choć liczba ładowarek w Polsce wzrosła o ponad 40% r/r i wyniosła 8184 punkty, rozmówcy zgodnie podkreślają, że to wciąż za mało. Szczególnie istotne jest zwiększenie udziału szybkich stacji ładowania, które obecnie stanowią zaledwie około 30% rynku.

Przemysław Szywacz tłumaczy, że infrastruktura musi być „tak dostępna, by użytkownik nie musiał zastanawiać się, gdzie podładuje samochód”. Prognozy branżowe zakładają, że do 2030 roku w Polsce może powstać nawet 60 tys. punktów, czemu mają sprzyjać unijne regulacje (AFIR) oraz fundusze CEF.

Dodatkowy impuls ma dać nowy program dopłat do budowy ładowarek, zarówno dla aut osobowych, jak i ciężarowych.

Transport dostawczy i ciężki: cicha rewolucja, która już trwa

Jednym z najciekawszych wątków rozmowy jest elektryfikacja flot operacyjnych. Transport miejski, ostatnia mila i pojazdy dostawcze to segment, w którym – jak zauważa Przemysław Szywacz – „elektryki już teraz świetnie się sprawdzają biznesowo”. Firmy korzystają z ładowania nocnego, niższych kosztów energii i możliwości pracy w godzinach nocnych bez generowania hałasu.

Coraz bliżej jest również elektryfikacja transportu ciężkiego. Choć ciężarówki elektryczne pozostają dziś nawet trzykrotnie droższe niż spalinowe, to planowane wsparcie o wartości 2 mld zł z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska może znacząco przyspieszyć ich wdrażanie.

Co ważne, pojazdy ciężarowe mają naturalny, przewidywalny harmonogram pracy, dzięki czemu łatwiej zaplanować ładowanie w bazach logistycznych czy punktach przeładunkowych.

Firmy analizują koszty, emisje i… własne polityki flotowe

Z rozmowy wynika, że wielu przedsiębiorców rozważa elektryfikację flot nie tylko z powodów ekonomicznych, ale także ze względu na realizację wymogów ESG. Dla firm handlowych, które dysponują rozbudowanym łańcuchem logistycznym, emisje wynikające z transportu stanowią ważny element raportowania.

Przemysław Szywacz podkreśla, że kluczem jest analiza realnych potrzeb flotowych: „Nie wszystkie samochody muszą być wymienione od razu. Warto zacząć tam, gdzie użytkownicy pokonują mniejsze dystanse i mogą ładować pojazd w domu lub biurze”.

Duże znaczenie mają również korzyści podatkowe, takie jak wyższy limit kosztowy dla samochodów elektrycznych czy brak akcyzy. W połączeniu z dopłatami różnica cenowa między autami spalinowymi a elektrycznymi coraz bardziej się zaciera.

Elektromobilność – kierunek nieunikniony, ale wymagający mądrego tempa

Podcast kończy refleksja, że transformacja motoryzacji musi być prowadzona stopniowo, w oparciu o dialog społeczny i realne możliwości przedsiębiorców. Elektromobilność przynosi korzyści środowiskowe i ekonomiczne, ale wymaga rozbudowanej infrastruktury, stabilnej polityki wsparcia oraz współpracy między państwami UE.

Jak podsumowuje Przemysław Szywacz, „na końcu o sukcesie elektromobilności zdecyduje ekonomia”. Tempo transformacji zależy więc od tego, czy Europa będzie w stanie stworzyć warunki pozwalające utrzymać konkurencyjność i jednocześnie realizować cele klimatyczne.