Η τεχνολογία βρίσκεται στον πυρήνα της επιχειρηματικής λειτουργίας. Η αυξανόμενη εξάρτηση των οργανισμών από ψηφιακές πλατφόρμες, cloud υπηρεσίες και λύσεις τεχνητής νοημοσύνης σημαίνει ότι η αξιοπιστία και η ασφάλεια των συστημάτων δεν αποτελούν πλέον αποκλειστικά τεχνολογικό ζήτημα, αλλά επιχειρηματική προτεραιότητα. Σε αυτό το περιβάλλον, το IT Assurance αποκτά στρατηγικό ρόλο, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη ότι η τεχνολογία λειτουργεί όπως πρέπει και υποστηρίζει αποτελεσματικά τους στόχους του οργανισμού.
Η νέα πραγματικότητα
Οι εξελίξεις των επόμενων ετών αναμένεται να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τον ρόλο της τεχνολογίας στη λειτουργία των επιχειρήσεων, κάτι που αποτυπώνεται και στις μελέτες κορυφαίων διεθνών οργανισμών.
Σύμφωνα με το World Economic Forum, το 86% των επιχειρήσεων αναμένει ότι η τεχνητή νοημοσύνη και οι τεχνολογίες επεξεργασίας πληροφοριών θα μετασχηματίσουν ουσιαστικά τη λειτουργία τους έως το 2030.
Έρευνα της KPMG U.S. δείχνει ότι το 65% των στελεχών αναμένει σημαντικό αντίκτυπο από την τεχνητή νοημοσύνη τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, το 68% των οργανισμών δεν έχει ακόμη ορίσει κεντρική ομάδα ή υπεύθυνο για τον συντονισμό της στρατηγικής γύρω από το Generative AI, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για ισχυρή διακυβέρνηση και μηχανισμούς διασφάλισης.
Νέες κανονιστικές πρωτοβουλίες όπως το DORA, η NIS2 και το EU AI Act αναδεικνύουν ότι η τεχνολογία και η διακυβέρνησή της αποτελούν πλέον αντικείμενο αυξημένης προσοχής από τις εποπτικές και τις ρυθμιστικές αρχές παγκοσμίως. Οι οργανισμοί καλούνται πλέον όχι μόνο να υιοθετούν νέες τεχνολογίες, αλλά και να αποδεικνύουν ότι τις διαχειρίζονται με τρόπο ασφαλή, αξιόπιστο και υπεύθυνο.
Όσο περισσότερες επιχειρηματικές λειτουργίες μεταφέρονται σε αυτοματοποιημένα συστήματα, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ανάγκη για ανεξάρτητη διασφάλιση ότι αυτά τα συστήματα λειτουργούν σωστά, με ασφάλεια και σύμφωνα με τους επιχειρηματικούς στόχους. Με άλλα λόγια, όσο αυξάνεται η αυτοματοποίηση, τόσο αυξάνεται και η σημασία του IT Assurance.
Η εμπιστοσύνη στα συστήματα που αναλαμβάνουν κρίσιμες λειτουργίες θα πρέπει να είναι τουλάχιστον αντίστοιχη με εκείνη που παρείχαν έως σήμερα εξειδικευμένοι επαγγελματίες και μηχανισμοί ελέγχου.
Το IT Assurance δεν είναι πλέον μόνο θέμα συμμόρφωσης
Για χρόνια, αρκετοί οργανισμοί αντιμετώπιζαν το IT Assurance ως μια δραστηριότητα που σχετιζόταν κυρίως με ελεγκτικές απαιτήσεις και κανονιστική συμμόρφωση.
Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση δεν θεωρείται πλέον αρκετή.
Η αξιολόγηση ενός σύγχρονου cloud περιβάλλοντος, ενός SAP οικοσυστήματος, μιας λύσης SaaS ή μιας πλατφόρμας τεχνητής νοημοσύνης απαιτεί πολύ περισσότερα από την ύπαρξη πολιτικών και διαδικασιών. Απαιτεί βαθιά τεχνολογική γνώση, κατανόηση της αρχιτεκτονικής των συστημάτων, γνώση των επιχειρηματικών διαδικασιών και ικανότητα αξιολόγησης των νέων προκλήσεων που δημιουργούν οι σύγχρονες τεχνολογίες.
Σήμερα, οι επιχειρήσεις δεν χρειάζονται απλώς περισσότερους ελέγχους. Χρειάζονται μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι οι τεχνολογίες στις οποίες επενδύουν υποστηρίζουν τους στρατηγικούς τους στόχους, προστατεύουν τα κρίσιμα δεδομένα τους και λειτουργούν με τρόπο αξιόπιστο και ασφαλή.
Αυτός είναι και ο λόγος που το IT Assurance εξελίσσεται πλέον σε έναν κλάδο που απαιτεί καλή γνώση της τεχνολογίας, επιχειρηματική αντίληψη, μοντέλων διακυβέρνησης, γνώση κανονιστικών απαιτήσεων και εμπειρία στη διαχείριση κινδύνων.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τους κανόνες
Αν υπάρχει μια τεχνολογία που επιταχύνει περισσότερο από κάθε άλλη την ανάγκη για IT Assurance, αυτή είναι η τεχνητή νοημοσύνη.
Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) δεν αποτελεί απλώς ένα νέο πληροφοριακό σύστημα. Η διαφορά της τεχνητής νοημοσύνης από προηγούμενες τεχνολογικές εξελίξεις είναι ότι δεν επηρεάζει μόνο τα συστήματα που χρησιμοποιούν οι επιχειρήσεις, αλλά τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο επιχειρούν καθώς όλο και περισσότερο, οι εταιρείες λανσάρουν νέες υπηρεσίες ή και προϊόντα λόγω της τεχνητής νοημοσύνης.
Η επίτευξη των νέων επιχειρηματικών στόχων με τις νέες υπηρεσίες ή και προϊόντα που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη απαιτεί εμπιστοσύνη. Οι διοικήσεις καλούνται πλέον να απαντήσουν σε κρίσιμα ερωτήματα:
- Πόσο διασφαλίζεται η ακεραιότητα (integrity) των δεδομένων που τροφοδοτούν τα μοντέλα;
- Πόσο ακριβή (accuracy) είναι τα αποτελέσματα που παράγονται;
- Πώς διασφαλίζεται ότι δεν υπάρχουν προκαταλήψεις ή λανθασμένες αποφάσεις (fairness and bias);
- Ποιος φέρει την ευθύνη (accountability) όταν μία επιχειρηματική απόφαση βασίζεται σε AI;
- Πώς διασφαλίζεται η συμμόρφωση (compliance) με το EU AI Act και τις νέες κανονιστικές απαιτήσεις;
Η διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε πολιτικές και διαδικασίες. Απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, τεχνικούς και λογικούς ελέγχους και μηχανισμούς διασφάλισης που λειτουργούν σε πραγματικό χρόνο.
Όπως η κυβερνοασφάλεια αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της προηγούμενης δεκαετίας, έτσι και η διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες προτεραιότητες των διοικήσεων τα επόμενα χρόνια.
Από τον έλεγχο στη δημιουργία εμπιστοσύνης
Οι πιο ώριμοι οργανισμοί δεν αντιμετωπίζουν το IT Assurance ως μια υποχρέωση. Το αντιμετωπίζουν ως εργαλείο δημιουργίας εμπιστοσύνης.
Όπως αναφέρει ο Νίκος Δημάκος, Partner, Head of Management Consulting της KPMG στην Ελλάδα:
