Το εργασιακό στρες, το άγχος και η συναισθηματική κόπωση δεν αποτελούν μεμονωμένα φαινόμενα αλλά καθημερινή εργασιακή πραγματικότητα, σε μια εποχή που η ευεξία των εργαζομένων εξελίσσεται σε έναν από τους πιο κρίσιμους δείκτες βιωσιμότητας και διακράτησης ταλέντου ενός οργανισμού.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Cognitive Behavioral Coaching (CBC) αναδεικνύεται ως μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και πρακτική προσέγγιση. Πρόκειται για μια δομημένη μορφή Coaching, βασισμένη στις αρχές της Γνωσιακής-Συμπεριφοριστικής προσέγγισης, η οποία έχει προσαρμοστεί ώστε να απευθύνεται σε μη κλινικούς πληθυσμούς και σε επαγγελματικά πλαίσια. Στόχος του CBC δεν είναι η θεραπεία, αλλά η ενίσχυση της λειτουργικότητας, της ανθεκτικότητας, της επίτευξης στόχων και της ευρύτερης απόδοσης στον χώρο εργασίας όλων των στελεχών που συμμετέχουν σε αυτό.
Στην πράξη, το CBC βοηθά τους εργαζόμενους να κατανοήσουν πώς οι σκέψεις τους επηρεάζουν τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά τους στην καθημερινότητα της εργασίας τους. Μέσα από στοχευμένες ερωτήσεις και δομημένο διάλογο, οι συμμετέχοντες μαθαίνουν να αναγνωρίζουν δυσλειτουργικά μοτίβα σκέψης, όπως υπερβολικές απαιτήσεις από τον εαυτό τους ή καταστροφικές προβλέψεις, και να τα αντικαθιστούν με πιο ρεαλιστικές και λειτουργικές ερμηνείες. Αυτή η αλλαγή στον τρόπο σκέψης συνοδεύεται πάντα από συγκεκριμένες δράσεις, ώστε η νέα οπτική να μεταφράζεται σε καθημερινή συμπεριφορά.
ΤΑ ΟΦΕΛΗ
Για τα τμήματα HR, η αξία του CBC έγκειται στο ότι γεφυρώνει την ανάγκη για ανάπτυξη και απόδοση με την ανάγκη του εργαζόμενου για πρακτική υποστήριξη στο πώς. Δεν πρόκειται για μια γενική συζήτηση «εξέλιξης», αλλά για μια δομημένη παρέμβαση με σαφή στόχο, αρχή, μέση και τέλος. Παρότι τα προγράμματα CBC διαφέρουν ως προς τη διάρκεια και τον τρόπο υλοποίησης, η βιβλιογραφία δείχνει ότι υπάρχει ένας κοινός πυρήνας: στοχοκατεύθυνση, γνωσιακή αναδόμηση, συμπεριφορική ενεργοποίηση και έμφαση στην αυτογνωσία και την αυτορρύθμιση.
Σε περιόδους οργανωσιακής αλλαγής, όπως αναδιοργανώσεις και αλλαγές ρόλων, το CBC λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης της ανθεκτικότητας. Αντί οι εργαζόμενοι να εγκλωβίζονται σε σκέψεις απειλής και αβεβαιότητας, ενθαρρύνονται να διαχωρίζουν τα γεγονότα από τις ερμηνείες τους και να εστιάζουν σε μικρούς και εφικτούς στόχους που τους επαναφέρουν στη μεγάλη εικόνα του σκοπού τους, αυξάνοντας παράλληλα την αίσθηση σταθερότητας στο εσωτερικό τους.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι και η χρήση του CBC στην ηγεσία. Managers που συμμετέχουν σε προγράμματα CBC συχνά ανακαλύπτουν ότι λειτουργούν με πιο άκαμπτες πεποιθήσεις, όπως ότι «ένας καλός ηγέτης πρέπει να έχει όλες τις απαντήσεις». Μέσα από το CBC, δοκιμάζουν να ανοιχτούν σε νέες προοπτικές, καλλιεργώντας μεταξύ άλλων την ικανότητα για ευαλωτότητα, καθώς και σε νέες συμπεριφορές, αναθέτοντας περισσότερο και ελέγχοντας λιγότερο, ακούγοντας ενεργητικά και παρέχοντας ανοιχτό feedback. Αυτό συχνά οδηγεί σε μεγαλύτερη αυτογνωσία, πιο αυθεντικό και υποστηρικτικό στυλ ηγεσίας.
Για να έχει στρατηγική αξία, το CBC χρειάζεται να συνδεθεί με μετρήσιμους δείκτες. Η πρακτική εμπειρία δείχνει ότι δείκτες όπως η μείωση του στρες, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας και η επίτευξη στόχων, δείκτες οι οποίοι δύναται να μετρηθούν τόσο ποσοτικά μέσα από συγκεκριμένα ερωτηματολόγια όσο και ποιοτικά, μέσα από παρατήρηση συμπεριφορών, μπορούν να λειτουργήσουν ως πρώιμα σημάδια αλλαγής, τα οποία στη συνέχεια συνδέονται με οργανωσιακά αποτελέσματα όπως η δέσμευση, η μη απουσία από την εργασία και η διακράτηση προσωπικού.
Σε επίπεδο διοίκησης, το CBC μπορεί να αποτελέσει έναν ουσιαστικό μοχλό βιώσιμης απόδοσης, υπό την προϋπόθεση ότι εφαρμόζεται με σαφή όρια ανάμεσα στο coaching και τη θεραπεία, με σεβασμό στην εμπιστευτικότητα και με επένδυση στην κατάρτιση των coaches.
