Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

      Πώς διαμορφώνεται η νέα εποχή στην ασφαλιστική αγορά ; (εξελίξεις, εξαγορές, bancassurance, μεταφορές χαρτοφυλακίων – ασφαλιστική διαμεσολάβηση).
       

      Η νέα εποχή στην ασφαλιστική αγορά διαμορφώνεται μέσα από έντονες εξελίξεις σε επίπεδο συνεργασιών, εξαγορών και αναδιάρθρωσης των καναλιών διανομής. Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση διαδραματίζει το bancassurance, το οποίο έχει εξελιχθεί σε κυρίαρχο κανάλι διάθεσης ασφαλιστικών προϊόντων στην Ελλάδα, κυρίως στους κλάδους Ζωής, περιουσίας και κατοικίας.

      Λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος της ελληνικής αγοράς, τις θετικές μεσοπρόθεσμες προοπτικές της ασφαλιστικής παραγωγής, αλλά και την ανάγκη των τραπεζών να διαφοροποιήσουν τις πηγές εσόδων τους, δεν είναι τυχαίο ότι οι ελληνικές τράπεζες διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις των τελευταίων ετών. Η εμπειρία δείχνει ότι σήμερα είναι εξαιρετικά δύσκολο για έναν ασφαλιστικό όμιλο να διατηρήσει ηγετική θέση στην αγορά χωρίς στρατηγική συνεργασία με τραπεζικό οργανισμό.

       

      Υπάρχουν περιθώρια εισόδου νέων παικτών στην ελληνική ασφαλιστική αγορά;
       

      Υπάρχει συχνά η άποψη ότι η ελληνική ασφαλιστική αγορά είναι κατακερματισμένη, με την παρουσία πολλών μικρών ασφαλιστικών εταιρειών και διαμεσολαβητών, οι οποίοι λειτουργούν με αυξημένη κοστολογική βάση, παραδοσιακά κανάλια διανομής και περιορισμένη καινοτομία. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία συγκριτικά με την Ευρώπη, δείχνουν ότι ο αριθμός των ασφαλιστών στην ελληνική αγορά δεν δημιουργεί πρόβλημα στο ζήτημα της μειωμένης διείσδυσης.

      Αντίθετα, εκτιμούμε ότι υπάρχουν σαφή περιθώρια εισόδου νέων παικτών, ιδιαίτερα σε κλάδους με χαμηλή ασφαλιστική διείσδυση και σε καινοτόμα, πιο εξατομικευμένα προϊόντα που αξιοποιούν την τεχνολογία και τα δεδομένα. Παρότι η τραπεζοασφάλιση αποτελεί σήμερα ένα ιδιαίτερα αποτελεσματικό κανάλι διανομής στην Ελλάδα και την Ευρώπη, η περαιτέρω ανάπτυξή της θα εξαρτηθεί από την προσαρμογή στις ψηφιακές τάσεις, την απλοποίηση των προϊόντων και την αποτελεσματική διαχείριση των αυξανόμενων κανονιστικών απαιτήσεων.

      Το μοντέλο διανομής συνολικά επαναπροσδιορίζεται και η μελλοντική του αποτελεσματικότητα θα κριθεί από τη μετάβαση από ένα πλαίσιο που βασίζεται κυρίως στη φυσική παρουσία, σε ένα μοντέλο ψηφιακής ενοποίησης, πολυκαναλικής προσέγγισης και ουσιαστικά εξατομικευμένης εμπειρίας πελάτη.

       

      Πώς τα νέα πρότυπα αναδιαμορφώνουν τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις; τι πρέπει να προσέξουν οι οικονομικές διευθύνσεις και το operation;

       

      Τα νέα πρότυπα, και ιδιαίτερα το IFRS 17, αλλάζουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις μετρούν την απόδοση και λαμβάνουν αποφάσεις. Η κερδοφορία δεν συνδέεται πλέον με τον όγκο των ασφαλίστρων, αλλά με το συμβατικό περιθώριο κέρδους (CSM) και τον ρυθμό παροχής των ασφαλιστικών υπηρεσιών. Αυτό απαιτεί μετάβαση από έναν παραδοσιακό προϋπολογισμό «παραγωγής» σε έναν προϋπολογισμό καθοδηγούμενο από αξία.

      Οι οικονομικές διευθύνσεις και το operations καλούνται να ενσωματώσουν αναλογιστικές προβολές, παραδοχές κινδύνου, ταμειακές ροές και προεξοφλητικά επιτόκια στον επιχειρησιακό σχεδιασμό. Οι πιο ώριμοι οργανισμοί ευθυγραμμίζουν finance, actuarial και operations, ενισχύουν τη διακυβέρνηση παραδοχών και αξιοποιούν ενιαία δεδομένα, μετατρέποντας το IFRS 17 από άσκηση συμμόρφωσης σε εργαλείο στρατηγικής διοίκησης.

       

      Με ποιο τρόπο η αυτοματοποίηση μετασχηματίζει το underwriting, τα δίκτυα πωλήσεων και τις αποζημιώσεις (διαχείριση ζημιών) – οφέλη και κίνδυνοι
       

      Η επέκταση της γενετικής Τεχνητής Νοημοσύνης στην ασφαλιστική αγορά φαίνεται να είναι εκθετική και καθολική στα επόμενα έτη, κάτι που είναι απολύτως αναμενόμενο δεδομένου του μεγάλου αριθμού δεδομένων και πελατών. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η άμεση και έξυπνη εξυπηρέτηση που προσφέρουν οι gen AI Agents φαίνεται να βρίσκει ανταπόκριση στην ικανοποίηση και εμπειρία των πελατών. Συνεχώς παρατηρούμε τη νέα τεχνολογία να ενσωματώνεται σε κρίσιμες ασφαλιστικές λειτουργίες, όπως η ανάληψη κινδύνων, η επεξεργασία αποζημιώσεων, η ανίχνευση απάτης και η εξυπηρέτηση πελατών. Η αυτοματοποίηση των βασικών ασφαλιστικών λειτουργιών, όπως η παραλαβή απαιτήσεων, η αξιολόγηση και η έκδοση ασφαλιστηρίων συμβολαίων, μειώνει τη χειρωνακτική προσπάθεια, βελτιώνει την ακρίβεια και επιταχύνει την παροχή υπηρεσιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη βελτίωση και ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων, στη βελτιστοποίηση των ροών εργασίας και στην ενίσχυση της εμπειρίας πελατών (CX) μέσω εξατομικευμένων υπηρεσιών.

       

      Η αναδιάρθρωση της ασφαλιστικής αγοράς θα μπορούσε να βοηθήσει στην αύξηση των ποσοστών ασφάλισης στην Ελλάδα (κατοικίες επιχειρήσεις, προσωπικά ατυχήματα, αστικές ευθύνες ) ; Ποια είναι η γνώμη σας;
       

      Η δημιουργία μεγαλύτερων και ισχυρότερων εταιρικών σχημάτων καθώς και οι στρατηγικές συνεργασίες ενισχύουν ουσιαστικά τη δυνατότητα πραγματοποίησης επενδύσεων σε τεχνολογία και καινοτομία. Οι επενδύσεις αυτές αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη νέων προϊόντων, αλλά και για την παροχή καλύτερης, ταχύτερης και περισσότερο εξατομικευμένης εμπειρίας προς τον πελάτη. Παράλληλα, η αύξηση του μεγέθους επιτρέπει τη μείωση της κοστολογικής βάσης, δημιουργώντας συνθήκες συγκράτησης των τιμών και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.

      Η διατήρηση ενός συνδυασμένου δείκτη ζημιών και εξόδων (combined ratio) της τάξης του 90%–95%, ανάλογα με τον κλάδο, σε συνδυασμό με τη συνετή διαχείριση των δεσμευμένων κεφαλαίων, συνιστά ένα υγιές και μακροχρόνια βιώσιμο σημείο ισορροπίας για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο διασφαλίζεται η ικανοποιητική απόδοση κεφαλαίων για τους μετόχους, δίνεται η δυνατότητα περαιτέρω επενδύσεων ενώ περιορίζεται η ανάγκη για αυξήσεις τιμών στα υφιστάμενα προϊόντα προς όφελος των καταναλωτών.

      Την ίδια στιγμή, και μικρότερα, πιο ευέλικτα σχήματα, με έμφαση σε εξειδικευμένα προϊόντα, αυξημένη ψηφιοποίηση και καινοτομία, μπορούν να συμβάλουν θετικά στην ενίσχυση της παραγωγής και στη διεύρυνση της ασφαλιστικής διείσδυσης στην Ελλάδα, καλύπτοντας ειδικές ανάγκες της αγοράς και προσεγγίζοντας νέες ομάδες πελατών.

      Τέλος, δεν θα πρέπει να παραγνωρίζεται ο ρόλος της Πολιτείας. Η θέσπιση κατάλληλων κινήτρων, με ιδιαίτερη έμφαση στα φορολογικά, μπορεί από μόνη της να δημιουργήσει συνθήκες επιτάχυνσης της παραγωγής και να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ουσιαστική αύξηση της ασφαλιστικής κάλυψης στη χώρα.

       

      Χρειάζεται πιστεύετε δομικές αλλαγές στο χώρο της ιδιωτικής υγείας για να μειωθεί το loss ratio στον κλάδο; Ποιες είναι οι απαραίτητες αλλαγές που πρέπει να γίνουν ;
       

      Ναι, απαιτούνται δομικές αλλαγές στον χώρο της ιδιωτικής υγείας, καθώς το υψηλό loss ratio δεν είναι συγκυριακό αλλά διαρθρωτικό ζήτημα. Η συνεχής αύξηση του κόστους παροχών, ο ιατρικός πληθωρισμός και η έλλειψη ελέγχου στη χρήση υπηρεσιών πιέζουν διαχρονικά τη βιωσιμότητα των χαρτοφυλακίων.

      Όπως και σε αντίστοιχα παραδείγματα, διακρίνονται δύο κυρίαρχες πολιτικές διαχείρισης του ζητήματος:

      • Περιορισμοί – κρατική παρέμβαση
      • Κίνητρα και συνθήκες ανοιχτής αγοράς

      Οι περιορισμοί και ο έλεγχος των τιμών επιφέρουν άμεσα αποτελέσματα, ωστόσο συνεπάγονται και σημαντικούς κινδύνους. Βάσει των γενικών κατευθυντήριων γραμμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι κυβερνήσεις διαθέτουν περιορισμένη δυνατότητα επιβολής ελέγχων στα τιμολόγια και τα προϊόντα της ιδιωτικής ασφάλισης Υγείας, εκτός των περιπτώσεων όπου καλύπτουν εν μέρει ή πλήρως το δημόσιο σύστημα.

      Απαραίτητες στρατηγικές περιλαμβάνουν την καθιέρωση ιατρικών πρωτοκόλλων, τη μεγαλύτερη διαφάνεια στην τιμολόγηση και τον επαναπροσδιορισμό της σχέσης ασφαλιστικών και παρόχων. Παράλληλα, η αξιοποίηση δεδομένων και τεχνολογίας μπορεί να περιορίσει καταχρηστικές πρακτικές και να βελτιώσει τη διαχείριση αποζημιώσεων. Τέλος, ο ανασχεδιασμός των προϊόντων με έμφαση στην πρόληψη και στη σωστή κατανομή του κόστους είναι κρίσιμος για τη μακροχρόνια εξισορρόπηση του κλάδου.

       

      Ποια είναι η άποψή σας για το δικαίωμα συμβολαίου; Μήπως ενόψει των αλλαγών που συντελούνται το δικαίωμα μπορεί να ενσωματωθεί στο ασφάλιστρο;
       

      Η Διαφάνεια προτείνεται ως πρώτη αρχή. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί οι καταναλωτές να ενημερώνονται ξεκάθαρα για το συνολικό κόστος, συμπεριλαμβανομένων όλων των φόρων και επιπλέον χρεώσεων (όπως το δικαίωμα συμβολαίου), πριν από την αγορά του ασφαλιστηρίου.

      Δεν υπάρχει ενιαία επιβάρυνση για το δικαίωμα συμβολαίου σε επίπεδο ΕΕ. Το ύψος της χρέωσης διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την ασφαλιστική εταιρεία, το προϊόν και τη νομοθεσία κάθε χώρας.

      Το αν το δικαίωμα συμβολαίου στα ασφαλιστήρια είναι «δίκαιο» αποτελεί αντικείμενο διαλόγου, με επιχειρήματα και από τις δύο πλευρές ως προς την αξία, τη διαφάνεια και την αναγκαιότητά του. Οι ασφαλιστικές εταιρείες υποστηρίζουν πως το δικαίωμα αυτό καλύπτει ουσιώδη διοικητικά κόστη για την έκδοση του συμβολαίου , ενώ οι επικριτές και κυρίως οι καταναλωτές το θεωρούν συχνά «κρυφή» ή «διπλή» ή γενικότερα υπερβολική χρέωση.

      Στην ψηφιακή εποχή, τα διοικητικά κόστη θα έπρεπε να είναι χαμηλά, άρα τα υψηλά δικαιώματα σήμερα φαίνονται ως πρόσθετο κέρδος και όχι ως αναγκαία δαπάνη.

       

      Πώς βλέπετε τον κλάδο της ιδιωτικής ασφάλισης τα επόμενα χρόνια, τι κατά την γνώμη σας θα πρέπει να αλλάξει, ή να βελτιωθεί ;
       

      Η κυρίαρχη ανάλυση του παρελθόντος, που εξακολουθεί ως σήμερα να υποστηρίζεται από μέρος της αγοράς και επικεντρώνεται στη διανομή των υποχρεωτικών καλύψεων με παραδοσιακούς τρόπους χωρίς ιδιαίτερες επενδύσεις και καινοτομία, εστιάζει στο χαμηλό διαθέσιμο εισόδημα και στο αυξημένο ιδιωτικό χρέος των νοικοκυριών, που περιορίζουν τη δυνατότητα αγοράς ασφαλιστικών προϊόντων.

      Την ίδια στιγμή, ο ασφαλιστικός κλάδος έχει ήδη εισέλθει σε μια νέα εποχή, όπου η τεχνητή νοημοσύνη και η αξιοποίηση δεδομένων δεν αποτελούν απλώς τεχνολογική επιλογή, αλλά βασικό μοχλό επιχειρησιακού μετασχηματισμού.

      Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις που επενδύουν στον εκσυγχρονισμό των λειτουργικών τους μοντέλων, αντικαθιστώντας παλαιωμένα συστήματα και επανασχεδιάζοντας διαδικασίες σε όλο τον ασφαλιστικό κύκλο ζωής θα είναι αυτές που θα παραμείνουν ανταγωνιστικές στην επόμενη μέρα.

      Φίλιππος Κάσσος

      Partner, Audit

      KPMG στην Ελλάδα