KPMG 2024 CEO Outlook

Η αισιοδοξία των CEO για την παγκόσμια οικονομία μειώνεται σταδιακά στη διάρκεια των τελευταίων δέκα ετών, αντανακλώντας την αυξανόμενη πολυπλοκότητα που επικρατεί. Ενώ η αισιοδοξία παρέμεινε σχετικά σταθερή τα τελευταία τρία χρόνια, με 72% των CEO να είναι αισιόδοξοι για την οικονομία, παρόλα αυτά αποτελεί μια σημαντική μετατόπιση από το ισχυρό 93% που καταγράφηκε το 2015 κατά την πρώτη δημοσίευση της έρευνας. 

Η αισιοδοξία των CEO για την παγκόσμια οικονομία (2015-2024)

Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα και η ποικιλία των απαιτήσεων από την ηγεσία ενός μεγάλου οργανισμού γίνονται έντονα αισθητές από τους CEO, με σχεδόν τα τρία τέταρτα (72%) να παραδέχονται ότι αισθάνονται εντονότερη πίεση για την εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης ευημερίας της επιχείρησής τους.

Αυτή η πρόσθετη πίεση που αισθάνονται οι CEO ενδεχομένως να οφείλεται στη διαρκώς μεταβαλλόμενη λίστα των απειλών προς την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, με τη φετινή έρευνα να δείχνει ότι ο αντίκτυπος της διατάραξης της εφοδιαστικής αλυσίδας και τα επιχειρησιακά ζητήματα την επόμενη τριετία προκαλούν περισσότερη ανησυχία στους CEO, ακόμα και από την κυβερνοασφάλεια αλλά και από την υπ’αριθμόν ένα απειλή του περασμένου έτους – τη γεωπολιτική και πολιτική αβεβαιότητα.

Κορυφαίοι κίνδυνοι τα τελευταία δέκα χρόνια

1. Κυβερνοασφάλεια
2. Επιχειρησιακά ζητήματα
3. Αναδυόμενες/ανατρεπτικές τεχνολογίες
4. Γεωπολιτική/πολιτική αβεβαιότητα
5. Περιβαλλοντική/κλιματική αλλαγή
6. Εφοδιαστική αλυσίδα
7. Ρυθμιστικές ανησυχίες
8. Στρατηγικός κίνδυνος
9. Φήμη/επωνυμία

Τα δεδομένα μια δεκαετίας ερευνών καταδεικνύουν ότι οι επικεφαλής των επιχειρήσεων προσπάθησαν να δημιουργήσουν εμπιστοσύνη στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων, γεγονός που γίνεται εμφανές από τις αυξημένες επενδύσεις στην καινοτομία και την τεχνολογία, έως την εστίαση στην πρόταση αξίας προς τους εργαζομένους και την ανανέωση της δέσμευσής τους για το ESG και τη βιωσιμότητα ως πηγή δημιουργίας αξίας. Όταν ερωτήθηκαν για τα σχέδιά τους την επόμενη τριετία, συμπεριέλαβαν στις κορυφαίες επιχειρησιακές προτεραιότητές τους την προώθηση της ψηφιοποίησης και της συνδεσιμότητας (18%) και την κατανόηση και εφαρμογή της δημιουργικής τεχνητής νοημοσύνης σε όλο το εύρος της επιχείρησής τους, καθώς και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου τους δυναμικού (13%) και την ανάληψη πρωτοβουλιών στο ESG (13%). Θωρακίζοντας ψηφιακά την επιχείρησή τους για το μέλλον και εστιάζοντας στην προώθηση και τη διατήρηση του ταλαντούχου ανθρώπινου δυναμικού, οι CEO όχι μόνο αντιμετωπίζουν τις άμεσες επιχειρησιακές τους ανάγκες αλλά ταυτόχρονα προετοιμάζουν τους οργανισμούς τους για μια βιώσιμη και οργανική ανάπτυξη.

Σύμφωνα με τους CEO που συμμετείχαν στην έρευνα, η τεχνολογική καινοτομία έχει προκαλέσει την μεγαλύτερη αναταραχή των τελευταίων 10 ετών, με τις αναδυόμενες/ανατρεπτικές τεχνολογίες να κατατάσσονται ως ο κορυφαίος κίνδυνος για την ανάπτυξη στις έξι από τις εννέα πιο πρόσφατες έρευνες.

Όταν η KPMG δημοσίευσε για πρώτη φορά το CEO Outlook πριν από μια δεκαετία, η ΤΝ ήδη κέρδιζε έδαφος με καινοτομίες σε τομείς όπως η αναγνώριση εικόνας, η επεξεργασία φυσικής γλώσσας και τα αυτόνομα οχήματα. Το 2024, η πλειοψηφία (64%) των CEO ανά τον κόσμο δήλωσαν ότι θα επένδυαν στην τεχνητή νοημοσύνη ανεξάρτητα από τις οικονομικές συνθήκες. Και ενώ οι σημερινές περιπτώσεις χρήσης της ΤΝ δημιουργούν άφθονο θόρυβο στον δημόσιο διάλογο, οι παγκόσμιοι CEO αναγνωρίζουν την ανάγκη να αξιοποιηθούν οι επικείμενες προκλήσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες της ΤΝ να μετασχηματίσει κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας.

Κλειδί για τον γρίφο της ΤΝ η αναβάθμιση των δεξιοτήτων

Παρά την ανησυχία του κοινού σχετικά με τον κίνδυνο απολύσεων, οι CEO αναγνωρίζουν τις μετασχηματιστικές δυνατότητες της ΤΝ και παραμένουν αισιόδοξοι ότι δεν θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στο εργατικό δυναμικό, με πάνω από τα τρία τέταρτα (76%) των CEO να αναμένουν ότι η ΤΝ δεν θα μειώσει ουσιαστικά τον αριθμό των θέσεων εργασίας στους οργανισμούς τους την επόμενη τριετία. Ωστόσο, οι CEO αναγνωρίζουν επίσης ότι το εργατικό τους δυναμικό θα πρέπει να προσαρμοστεί για να αξιοποιήσει πλήρως αυτήν την ευκαιρία, καθώς όταν ρωτήθηκαν για την τρέχουσα ετοιμότητα του οργανισμού τους για την ΤΝ, μόνο το 38% των CEO ήταν βέβαιοι ότι οι εργαζόμενοί τους έχουν τις κατάλληλες δεξιότητες για να εκμεταλλευτούν πλήρως τα οφέλη της. Επιπλέον, σε ποσοστό 58% συμφωνούν ότι η ενσωμάτωση της δημιουργικής τεχνητής νοημοσύνης τους έχει ωθήσει να επαναπροσδιορίσουν τις δεξιότητες που απαιτούνται για τους ρόλους των νεοεισερχόμενων στην εργασία. 

Η Μαρίνα Καπετανάκη, Senior Partner, KPMG στην Ελλάδα δήλωσε:

Κλειδί οι επενδύσεις των CEO

Αυτή η αυξανόμενη δέσμευση ως προς την τεχνητή νοημοσύνη αποδεικνύει ότι οι παγκόσμιοι CEO εκμεταλλεύονται τη δυναμική των κεφαλαιουχικών δαπανών που είδαμε πέρυσι, καθώς όλοι οι CEO αναφέρουν ότι σχεδιάζουν να επενδύσουν στην ΤΝ με κάποιο τρόπο. Αναγνωρίζουν τις δυνατότητες της ΤΝ να αυξήσει την αποδοτικότητα και την παραγωγικότητα (16%), να αναβαθμίσει και να προετοιμάσει το εργατικό δυναμικό για το μέλλον (14%) και να αυξήσει την οργανωτική καινοτομία (13%). Ωστόσο, η πλειονότητα των CEO (63%), στο ίδιο ποσοστό με πέρυσι, αναγνωρίζει ότι δεν είναι πιθανό να υπάρξει απόδοση επένδυσης (ROI) από την ΤΝ για τουλάχιστον τρία έως πέντε χρόνια.

Η ηθική εφαρμογή της ΤΝ ανησυχεί τους περισσότερους

Εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών σχετικά με την ηθική χρήση και εφαρμογή της ΤΝ, οι CEO συνειδητοποιούν όλο και περισσότερο τους κινδύνους που συνδέονται με την ταχεία υιοθέτησή της. Πάνω από το ήμισυ (61%) προσδιόρισαν τις ηθικές προκλήσεις ως ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν κατά την εφαρμογή της ΤΝ στις επιχειρήσεις τους — σημειώνοντας αύξηση από το 57% το 2023. Επιπλέον, οι ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη ρυθμιστικού πλαισίου (50%) και τις ανεπαρκείς τεχνικές δεξιότητες και ικανότητες (48%) περιπλέκουν περαιτέρω τα επόμενα βήματα. 

Από το 2015, καθώς οι εργαζόμενοι απαιτούν μεγαλύτερη ευελιξία στο εργασιακό περιβάλλον και ισχυρότερη εναρμόνιση μεταξύ των προσωπικών πεποιθήσεων και του σκοπού της επιχείρησης, οι επιτυχημένοι ηγέτες έχουν προσαρμοστεί σε μεγάλο βαθμό σε αυτή τη μεταβαλλόμενη δυναμική του ανθρώπινου δυναμικού. Τα ηγετικά στελέχη που ευημερούν είναι εκείνα που βάζουν τους ανθρώπους στο επίκεντρο της αναπτυξιακής τους στρατηγικής και εξελίσσουν το κοινωνικό τους συμβόλαιο προκειμένου να συμβαδίζουν με τις εξελισσόμενες προσδοκίες των σημερινών και μελλοντικών εργαζομένων τους.

Ωστόσο, οι συμμετέχοντες στην έρευνα αναφέρουν ότι η συζήτηση για την επιστροφή στο γραφείο συνεχίζει να δίνει τροφή για σκέψη. Σύμφωνα με τα φετινά συμπεράσματα, οι CEO σκληραίνουν τη στάση τους για την επιστροφή στο προ-πανδημίας καθεστώς εργασίας, με το 83% να αναμένουν πλήρη επιστροφή στο γραφείο μέσα στα επόμενα τρία χρόνια - μια αξιοσημείωτη αύξηση από το 64% του 2023. Αυτή η προσδοκία αυξάνεται με την ηλικία: 75% σε άτομα ηλικίας 40-49 ετών, 83% σε άτομα ηλικίας 50-59 ετών και 87% σε άτομα ηλικίας 60-69 ετών. Είναι ενδιαφέρον ότι σε αυτή τη συζήτηση προκύπτει επίσης μια διαφορά μεταξύ των φύλων: ενώ το 84% των ανδρών CEO προβλέπει πλήρη επιστροφή στο γραφείο εντός τριών ετών, μόνο το 78% των γυναικών CEO αναμένει την ίδια αλλαγή. Ένα επιπλέον 87% των ερωτηθέντων αναφέρουν ότι είναι πιθανό να επιβραβεύσουν τους εργαζομένους που θα κάνουν την προσπάθεια να έρχονται στο γραφείο με ευνοϊκές αναθέσεις, αυξήσεις μισθού ή προαγωγές. 

Διαφορά γενεών στη συζήτηση για την επιστροφή στο γραφείο

Συνολικό ποσοστό των CEO που προβλέπουν πλήρη επιστροφή στο γραφείο τα επόμενα τρία χρόνια

Οι CEO αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν κι άλλα ζητήματα που αφορούν τους εργαζόμενους και που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη μελλοντική ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα. Σχεδόν το ένα τρίτο δηλώνουν ότι ανησυχούν για τις αλλαγές στην αγορά εργασίας – συγκεκριμένα για τον αριθμό των εργαζομένων που θα συνταξιοδοτηθούν σύντομα και την έλλειψη εξειδικευμένων εργαζομένων για να τους αντικαταστήσουν. Ως απάντηση σε αυτήν την έλλειψη ταλέντων, σε ποσοστό 80% οι CEO συμφωνούν ότι οι οργανισμοί πρέπει να επενδύουν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και τη δια βίου μάθηση στις τοπικές κοινότητες ώστε να διασφαλίσουν την πρόσβασή τους σε μελλοντικά ταλέντα. Μάλιστα, σε ποσοστό 92% οι επικεφαλής των επιχειρήσεων ελπίζουν ότι με αυτήν την δέσμευση σε τοπικό επίπεδο θα καταφέρουν να αυξήσουν το συνολικό αριθμό του προσωπικού τους τα επόμενα τρία χρόνια.  

Προβλέψεις τριετίας των CEO για την αύξηση προσωπικού, από το 2015 έως το 2024

Τα φετινά ευρήματα φέρνουν στο φως τις δυσκολίες της διαχείρισης των προτεραιοτήτων σε θέματα περιβάλλοντος, κοινωνίας και διακυβέρνησης στις σημερινές συνθήκες. Παράλληλα με την αυξανόμενη συνειδητοποίηση του αντίκτυπου του ESG στην εμπιστοσύνη και τη φήμη, η ολοένα και πιο πολιτικοποιημένη φύση της ατζέντας του ESG εντείνει τις πιέσεις που αισθάνονται οι σημερινοί ηγέτες.

Το 2015, οι CEO κατέτασσαν τον περιβαλλοντικό κίνδυνο ως τον λιγότερο σημαντικό κίνδυνο, ενώ το 2024 σχεδόν το ένα τέταρτο (24%) αναγνώρισε ότι το κύριο μειονέκτημα της μη εκπλήρωσης των προσδοκιών για το ESG είναι ότι οι ανταγωνιστές αποκτούν πλεονέκτημα – το οποίο κατέταξαν πάνω από την απειλή για τη θητεία τους (21%) και τις προκλήσεις πρόσληψης (16%).  

Είναι σαφές ότι οι επικεφαλής των επιχειρήσεων είναι πρόθυμοι να αναλάβουν δράση όσον αφορά το ESG, με τα τρία τέταρτα (76%) των CEO να δηλώνουν ότι θα ήταν πρόθυμοι να εκποιήσουν ένα κερδοφόρο τμήμα της επιχείρησης το οποίο όμως βλάπτει τη φήμη τους. Χαρακτηριστικά, η πλειοψηφία (68%) δηλώνει ότι θα έπαιρνε θέση σε ένα πολιτικά ή κοινωνικά αμφιλεγόμενο ζήτημα, ακόμη κι αν το Διοικητικό Συμβούλιο αντιδρούσε στην ενέργειά τους αυτή. Σύμφωνα με την έρευνα, οι σημερινοί CEO αναγνωρίζουν πόσο ζωτικής σημασίας είναι το ESG για τη δημιουργία αξίας – λίγο λιγότεροι από το ένα τέταρτο (24%) αναφέρουν το πλεονέκτημα που αποκτούν οι ανταγωνιστές τους ως το κύριο πρόβλημα της αποτυχίας τους να ανταποκριθούν στις προσδοκίες για το ESG.

Τα δύο τρίτα των CEO παραδέχονται ότι δεν είναι προετοιμασμένοι έναντι ενός πιθανού ελέγχου και των προσδοκιών των μετόχων στα θέματα ESG, αναφέροντας όμως ότι θα λάβουν μέτρα για να το αντιμετωπίσουν. Ενδιαφέρον επίσης προκαλούν οι αναδυόμενες διαφορές μεταξύ των γενεών των CEO, με το 43% των νεότερων ηγετών (40-49 ετών) να αισθάνονται πιο σίγουροι ότι μπορούν ανταποκριθούν σε έναν έλεγχο σχετικά με το ESG σε σύγκριση με το 33% των CEO ηλικίας 50-59 και το 30% ηλικίας 60-69 ετών.

Βλέπουμε επίσης ένα αυξανόμενο επίπεδο πολιτικοποίησης και πόλωσης σε ζητήματα όπως η κοινωνική κινητικότητα και η κλιματική αλλαγή, κάτι που εγείρει προκλήσεις για τους CEO, οι οποίοι βρίσκονται ήδη υπό πίεση να επιτύχουν ή να επαναξιολογήσουν τους στόχους που έχουν θέσει. Ως αποτέλεσμα, ορισμένοι παγκόσμιοι CEO αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούν τις προσπάθειές τους για το ESG. Στη φετινή έρευνα, σε ποσοστό 69% αποκάλυψαν ότι ενώ διατήρησαν τις ίδιες στρατηγικές για το κλίμα τους τελευταίους 12 μήνες, έχουν προσαρμόσει τη γλώσσα και την ορολογία που χρησιμοποιούν εσωτερικά και εξωτερικά ώστε να ανταποκρίνονται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες των ενδιαφερομένων μερών. Για παράδειγμα, οι πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις έχουν ωθήσει ορισμένες επιχειρήσεις να αλλάξουν τη γλώσσα που χρησιμοποιούν, με ορισμένους οργανισμούς να προτιμούν να χρησιμοποιούν γενική ορολογία όπως «βιωσιμότητα» έναντι του πιο περιεκτικού όρου «ESG». 

Οι απόψεις των CEO για το ESG

Κλείνοντας, το 30% αναφέρει ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο για την επίτευξη των φιλοδοξιών τους για το κλίμα είναι η πολυπλοκότητα της απαλλαγής της αλυσίδας εφοδιασμού τους από τον άνθρακα— ένα ζήτημα που περιπλέκεται περαιτέρω από τις τρέχουσες γεωπολιτικές εντάσεις παγκοσμίως και τις δραστηριότητες που επηρεάζουν σημαντικούς παγκόσμιους εμπορικούς δρόμους. Καθώς οδεύουμε προς το 2025, θα είναι ενδιαφέρον να δούμε πώς αυτό επηρεάζει τις απόψεις και τους οργανισμούς συνολικά, καθώς ξεκινάει παγκοσμίως η υποχρεωτική πληροφόρηση για το ESG. 

Σχετικά με το CEO Outlook 2024 της KPMG

Η 10η έκδοση του KPMG CEO Outlook, που πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή 1 325 CEO μεταξύ 25 Ιουλίου και 29 Αυγούστου 2024, παρέχει μια μοναδική εικόνα για τη νοοτροπία, τις στρατηγικές και τις τακτικές σχεδιασμού των CEO.

Όλοι οι ερωτηθέντες έχουν ετήσια έσοδα άνω των US$ 500 εκατ. και το ένα τρίτο των εταιρειών που συμμετείχαν στην έρευνα καταγράφουν ετήσια έσοδα άνω των US$ 10 δισ. Η έρευνα περιλαμβάνει επικεφαλής εταιρειών από 11 αγορές (Αυστραλία, Καναδάς, Κίνα, Γαλλία, Γερμανία, Ινδία, Ιταλία, Ιαπωνία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ) και 11 βασικούς κλάδους (διαχείριση περιουσιακών στοιχείων, αυτοκινητοβιομηχανία, τράπεζες, καταναλωτές και λιανικό εμπόριο, ενέργεια, υποδομές, ασφάλειες, βιοεπιστήμες, μεταποίηση, τεχνολογία και τηλεπικοινωνίες).

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: λόγω στρογγυλοποίησης ορισμένοι αριθμοί ενδέχεται να μην αθροίζονται στο 100%.