Ο αντίκτυπος του COVID-19 στις οικογενειακές επιχειρήσεις

Ο αντίκτυπος του COVID-19 έγινε αισθητός σχεδόν αμέσως στους περισσότερους κλάδους και περιοχές του κόσμου. Εκτιμούσαμε ότι ο πρώτος δείκτης της επίδρασης του COVID-19 στις οικογενειακές και μη οικογενειακές επιχειρήσεις θα αντικατοπτριζόταν στα έσοδά τους και αυτό αποδείχθηκε σωστό.

Η πρώτη αντίδραση ήταν η μείωση των δαπανών και του κόστους απασχόλησης. Ορισμένες οικογενειακές επιχειρήσεις στράφηκαν σε κυβερνητικά προγράμματα για οικονομική υποστήριξη. Άλλοι εξέτασαν τρόπους να μετασχηματίσουν τις επιχειρήσεις τους ώστε να αντανακλούν την πραγματικότητα μιας μεταβαλλόμενης παγκόσμιας οικονομίας. Οι οικογένειες ενίσχυσαν τον σκοπό και τις αξίες τους για να διασφαλίσουν ότι οι πρακτικές διακυβέρνησής τους και οι δεσμεύσεις τους προς όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη θα παραμείνουν ανέπαφες.

Ο αντίκτυπος του COVID-19 ποικίλλει από εταιρεία σε εταιρεία, από κλάδο σε κλάδο και από περιοχή σε περιοχή. Ωστόσο, η μία σταθερά μεταξύ των οικογενειακών επιχειρήσεων αποτελεί η σταθερή δέσμευση προς την επιχειρηματικότητα, που ενεργοποιεί τα ανθεκτικά ένστικτά τους.

Θετικές και αρνητικές επιπτώσεις

Με την αβεβαιότητα που επικράτησε στις αγορές και τους κυβερνητικούς περιορισμούς στις κοινωνικές συναναστροφές και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες στις περισσότερες περιοχές του κόσμου, ο άμεσος αντίκτυπος του COVID-19 ήταν στα έσοδα των εταιρειών. Εβδομήντα οκτώ τοις εκατό των οικογενειακών επιχειρήσεων ανέφεραν ότι τα έσοδά τους επηρεάστηκαν άμεσα και, από αυτές τις εταιρείες, το 83% παρουσίασε μείωση. Ίσως προκαλεί έκπληξη ότι το υπόλοιπο 17 τοις εκατό σημείωσε στην πραγματικότητα αύξηση εσόδων. 

Απορροφώντας το οικονομικό σοκ του COVID-19

Λόγω της μοναδικότητας των οικογενειακών επιχειρήσεων και του τρόπου με τον οποίο η συμμετοχή της οικογένειας μεταφράζεται σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, η πρόθεσή μας ήταν να διερευνήσουμε, να αναλύσουμε και να κατανοήσουμε τις δράσεις που ανέλαβαν οι οικογενειακές επιχειρήσεις ως απάντηση στην πανδημία. Εάν υπήρχε ένα απροσδόκητο σοκ, τι έκαναν οι οικογενειακές και οι μη οικογενειακές επιχειρήσεις για να απορροφήσουν αυτό το σοκ;

Προγράμματα κυβερνητικής στήριξης ανά γεωγραφική περιοχή

• Το Σεπτέμβριο 2020, ένα σχέδιο ανάκαμψης €100 δις ανακοινώθηκε στη Γαλλία για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας, της συνοχής και της προόδου της πράσινης οικονομίας.1
• Η κυβέρνηση στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) δημιούργησε μια εικονική αγορά για εργαζομένους. Εάν ήταν απαραίτητο για μια εταιρεία να απελευθερώσει 100 υπαλλήλους και μια άλλη εταιρεία χρειάζονταν 100, η εικονική αγορά λειτούργησε ως ένας σύνδεσμος.2
• Η ώθηση για αλλαγή ενισχύθηκε με τον 6ετή «Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» της Ευρωπαϊκής Ένωσης €672.5 δις.3
• Ενώ οι κερδοσκοπικές επιχειρήσεις υποστηρίχθηκαν μέσω κυβερνητικών προγραμμάτων τόνωσης και σχεδίων προστασίας αμειβόμενης εργασίας, υπήρξε μικρή στήριξη για μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, οι οποίοι ενδέχεται να πρέπει να αντιμετωπιστούν πληρέστερα στο μέλλον.

Επιδιωκόμενοι στόχοι και αξίες

Ανταποκρινόμενοι στον αντίκτυπο του COVID-19, πολλά μέλη της οικογένειας έχουν διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο ως ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων τους για τη διαφύλαξη της οικονομικής και συναισθηματικής τους επένδυσης και για τη διατήρηση της οικογενειακής τους κληρονομιάς. Συμμετέχουν περισσότερο στα προγράμματα στήριξης της κοινότητας και εφαρμόζουν πρόσθετες πρακτικές διακυβέρνησης για να διασφαλίσουν ότι η συνεισφορά τους σε κοινωνικούς σκοπούς ευθυγραμμίζεται με τις ESG στρατηγικές τους και ότι αυτές είναι πλήρως ενσωματωμένες στις επιχειρηματικές στρατηγικές.

Αυξημένη συμμετοχή της οικογένειας

Όταν πολλές οικογενειακές επιχειρήσεις άρχισαν να αντιλαμβάνονται τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει η πανδημία για τις επιχειρήσεις τους, συνειδητοποίησαν ότι απαιτείται περισσότερη ενεργή συμμετοχή και συμβολή από την ίδια την οικογένεια. Ήταν σημαντικό για την οικογένεια να εμπλακεί εκ νέου στην επιχείρηση, ειδικά σε περιπτώσεις όπου η διοίκηση της επιχείρησης είχε ανατεθεί σε στελέχη εκτός οικογένειας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα παλαιότερα μέλη της οικογένειας επέστρεψαν στην επιχείρηση για να ενδυναμώσουν την ιστορική διαδρομή της οικογένειας στην επιχείρηση και να διασφαλίσουν ότι ο σκοπός και οι αξίες της οικογένειας παραμένουν ανέπαφα. 

Διαχείριση σχέσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη (stakeholders)

Τα μέλη της οικογένειας συνεργάζονται επίσης με άλλους ηγέτες επιχειρήσεων στην τοπική κοινότητα, πελάτες, προμηθευτές και άλλους εξωτερικούς ενδιαφερόμενους για τη διάγνωση των υποκείμενων προβλημάτων, την ανάπτυξη λύσεων για την επιχείρηση και την αντιμετώπιση ευρύτερων κοινωνικών προβληματισμών.

Υποσημειώσεις

1. Annex measures sheet (PDF 3.9 MB)
2. Launch of AWS Virtual MarketPlace and Data Exchange in UAE
3. Recovery plan for Europe