Novi pravilnici detaljno uređuju podnošenje prijava za zelene poreze

Ministarstvo finansija objavilo je tri nova pravilnika kojima se stvaraju uslovi za praktičnu primenu novog sistema oporezivanja CO₂:

• Pravilnik o obliku, sadržini i načinu podnošenja poreske prijave za porez na emisije gasova sa efektom staklene bašte, načinu ostvarivanja prava na poreski kredit i obliku, sadržini i načinu vođenja evidencije uloženih finansijskih sredstava u mere za smanjenje emisija CO₂Eq (Pravilnik o prijavi za GHG porez);
• Pravilnik o obliku, sadržini i načinu podnošenja poreske prijave za porez na uvoz ugljenično intenzivnih proizvoda, načinu ostvarivanja prava na poreski kredit, načinu obračuna visine poreskog kredita idokumentaciji potrebnoj za verifikaciju plaćanja u zemlji porekla (Pravilnik o prijavi za porez na uvoz ugljenično intenzivnih proizvoda); i
• Pravilnik o rokovima i podacima koje Uprava carina dostavlja Poreskoj upravi u skladu sa Zakonom o porezu na uvoz ugljenično intenzivnih proizvoda (Pravilnik o dostavljanju podataka).

Pomenuti pravilnici stupaju na snagu 23. jula 2026. godine.

Pravilnik o prijavi za GHG porez

Poreska prijava podnosi se na obrascu PP EGESB.

Obavezni prilozi uz poresku prijavu

Uz PP EGESB obveznici su dužni da dostave, u elektronskom obliku (PDF/JPG):

• verifikovani izveštaj o emisijama (ili procenu nadležnog organa),
• eventualne izmenjene izveštaje, i
• druga dokumenta relevantna za utvrđivanje poreza.

Posebni obrasci po postrojenju i zbirni obračun emisija

Uz prijavu se obavezno prilažu:

• Obrazac PIE – Podaci o izvorima emisija GHG po postrojenju, i
• Obrazac OUE – Obračun ukupne emisije za ceo poreski period.

Na osnovu ovih obrazaca utvrđuje se količina CO₂eq koja je predmet oporezivanja.

Poreski kredit za ulaganja u smanjenje emisija

Obveznik je dužan da vodi detaljnu evidenciju finansijskih sredstava uloženih u mere i aktivnosti koje dovode do smanjenja CO₂eq.

Evidencija se vodi posebno za svaki projekat, odnosno meru, u papirnoj ili elektronskoj formi.

U ukupan iznos uloženih finansijskih sredstava ne uračunava se PDV, ukoliko poreski obveznik ima pravo na odbitak prethodnog poreza.

Uz poresku prijavu se dostavljaju:

• PK-1 – analitički pregled investicija/projekata,
• PK-2 – obračun poreskog kredita (ukupan iznos ulaganja i iznos kredita koji se koristi u periodu).

Pravilnik o prijavi za porez na uvoz ugljenično intenzivnih proizvoda

Poreska prijava podnosi se na obrascu PP UUIP.

Obrazac UP – obavezni prilog uz prijavu

Uz poresku prijavu obavezno se podnosi Obrazac UP, koji sadrži pregled uvezenih ugljenično intenzivnih proizvoda po dobavljaču i tarifnoj oznaci proizvoda u skladu sa nomenklaturom carinske tarife.

Obrazac sadrži: količinu uvezenog proizvoda, metodu utvrđivanja emisije, emisiji po jedinici proizvoda, ukupnoj emisiji, referentnoj emisiji, emisiji koja je predmet oporezivanja, poreskoj obavezi pre umanjenja i podacima o iznosu poreskog kredita.

Poreski kredit za plaćenu cenu emisija u zemlji porekla

Visina poreskog kredita obračunava se na osnovu izvršenog plaćanja u zemlji porekla proizvoda preračunatog u dinare prema srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan plaćanja.

Iznos poreskog kredita ne može biti veći od iznosa poreske obaveze koja bi bila utvrđena da je proizvodnja izvršena u Republici Srbiji, niti može preći ukupan iznos poreske obaveze iskazan u poreskoj prijavi za taj poreski period.

Dokumentacija kojom se dokazuje pravo na poreski kredit obuhvata:

• izveštaj o verifikaciji emisija CO₂eq i
• potvrdu nadležnog organa o plaćanju cene emisije u zemlji porekla,

sa podacima koji jasno povezuju uvezeni proizvod, postrojenje u kojem je proizveden, količinu emisija i izvršeno plaćanje.

Dokumentacija koja je na stranom jeziku, mora biti prevedena na srpski jezik od ovlašćenog sudskog tumača.

Poreski obveznik koji ostvaruje pravo na poreski kredit, dužan da dostavi Obrazac PK – Obračun poreskog kredita. Ovaj obrazac se popunjava se ako poreski obveznik koristi pravo na poreski kredit, odnosno ako ima neiskorišćeni poreski kredit prenet iz prethodnog poreskog perioda

Pravilnik o dostavljanju podataka

Utvrđena je obaveza Uprave carine da Poreskoj upravi elektronski, najkasnije do 10. u mesecu za prethodni mesec, dostavlja podatke iz jedinstvene carinske deklaracije o uvozu ugljenično intenzivnih proizvoda, i to:

• tarifnu oznaku nomenklature Carinske tarife,
• naziv robe,
• količina i jedinica mere,
• zemlja porekla,
• vrednost za carinske svrhe,
• broj i datum JCI,
• podaci o uvozniku, carinskoj ispostavi i odobrenom postupku),
• kao i druge relevantne informacije.