Usvojene su izmene i dopune Pravilnika o porezu na dodatu vrednost

Ministarstvo finansija Republike Srbije je donelo Pravilnik o izmenama i dopunama Pravilnika o porezu na dodatu vrednost (Pravilnik), koji je objavljen u Službenom glasniku Republike Srbije broj 30/2026 od 27. marta 2026. godine.

Izmene se primenjuju od poreskog perioda april, odnosno april – jun 2026. godine.

Precizirane su odredbe koje se odnose na izmenu poreske osnovice

- Utvrđivanje osnovice za obračun PDV procenom

Pravilnik razrađuje pravila za situacije u kojima na dan nastanka poreske obaveze nije poznat tačan iznos osnovice.

Naime, izvršeno je preciziranje odredbi tako da se pravila o utvrđivanju osnovice procenom primenjuju u slučajevima kada je poreski dužnik za promet primalac dobara ili usluga.

Dodatno, sada se izričito propisuje da obveznik PDV koji vrši promet i koji je poreski dužnik za taj promet, utvrđuje osnovicu procenom samo kad visina osnovice zavisi od podataka drugih lica.

U oba slučaja važi pravilo da se, kada stvarni iznos naknade postane poznat, razlika tretira kao izmena osnovice u smislu člana 21. Zakona o PDV i iskazuje u poreskom periodu u kojem je osnovica postala poznata.

- Naknadne izmene osnovice za obračun PDV i obračunatog PDV

Pravilnik precizira da se izmena poreske osnovice, bilo povećanje bilo smanjenje, vrši za onaj poreski period u kojem je do izmene došlo.

Uslovi za smanjenje obračunatog PDV po osnovu smanjenja osnovice dodatno su precizirani radi usklađivanja sa izmenama Zakona o PDV.

Dodatno, kod naknadnog popusta u ceni za izvršeni promet dobara ili usluga Pravilnik naglašava da se smanjenje poreske osnovice smatra izvršenim u momentu kada su ispunjeni uslovi za odobravanje popusta ili drugog umanjenja naknade u skladu sa ugovorom, nezavisno od toga kada će biti izdat dokument o smanjenju.

Takođe, propisana je obaveza izdavanja dokumenta o smanjenju u slučaju naknadnog smanjenja osnovice za obračun PDV za promet za koji je poreski dužnik obveznik PDV koji je izvršio taj promet.

Pravilnik je usklađen sa Zakonom o PDV tako da se smanjenje obračunatog PDV vrši za onaj poreski period za koji su, zaključno sa danom koji prethodi danu podnošenja poreske prijave za taj period, a najkasnije 10. dana kalendarskog meseca koji sledi tom poreskom periodu, ispunjeni uslovi za smanjenje.

- Vraćanje dobara

Jedna od najznačajnijih izmena Pravilnika jeste propisivanje da se u svim slučajevima vraćanja dobara primenjuju pravila o smanjenju poreske osnovice, a ne samo u pojedinim situacijama vraćanja dobara, kao što je do sada bilo propisano.

- Poslednji dan perioda kao datum smanjenja/povećanja

Pravilnikom je propisano da obveznik PDV, u slučaju povećanja osnovice u skladu sa ugovorom, kao i u slučaju smanjenja osnovice, nije dužan da utvrdi tačan datum kada je do tog povećanja ili smanjenja došlo, već je dovoljno da odredi poreski period u kojem je izvršena izmena osnovice, a kao datum povećanja/smanjenja može navesti poslednji dan tog poreskog perioda.

- Jedan dokument o povećanju/smanjenju

Dopunama Pravilnika propisano je da, ukoliko u jednom poreskom periodu, na osnovu zaključenog ugovora, dođe do izmene naknade, odnosno poreske osnovice za već izvršeni promet po više osnova, obveznik PDV može da izda jedan zbirni dokument o povećanju za sva povećanja, odnosno jedan zbirni dokument o smanjenju za sva smanjenja. Kao datum povećanja/smanjenja u dokumentu se navodi poslednji dan tog poreskog perioda.

Ispravke prethodnog PDV i storniranja – novi nivo detaljnosti

- Smanjenje prethodnog PDV

Pravilnik dodatno naglašava značaj korektivnih dokumenata, tako da obaveza ispravke – smanjenja prethodnog poreza kod primaoca dobara i usluga, prema novim pravilima koja će se primenjivati počev od poreskog perioda april, nastaje tek izdavanjem dokumenta o smanjenju od strane dobavljača, a ne već samom činjenicom da je došlo do smanjenja osnovice. U vezi s tim, uvedena je i izričita obaveza izdavanja dokumenta o smanjenju u slučaju smanjenja osnovice.

Pravilnik detaljno uređuje rokove u kojima se vrše ispravke odbitka prethodnog PDV. Prema novim pravilima, obveznik PDV vrši ispravku – smanjenje odbitka prethodnog PDV za onaj poreski period za koji, najkasnije na dan koji prethodi danu podnošenja poreske prijave za taj period, a najkasnije 10. dana kalendarskog meseca koji sledi tom poreskom periodu, poseduje dokument o smanjenju.

Dodatno, primalac dobara koji je obračunao PDV kao poreski dužnik (interno obračunati PDV) i koji je taj PDV koristio kao prethodni porez, u slučaju naknadnog smanjenja osnovice za taj promet ima obavezu da izvrši ispravku – smanjenje odbitka prethodnog PDV bez obzira na to da li mu je lice koje je izvršilo promet izdalo dokument o smanjenju ili neki drugi dokument. Ovo smanjenje se vrši za poreski period u kojem je došlo do smanjenja osnovice.

- Povećanje prethodnog PDV

Pravila o povećanju prethodnog poreza po osnovu povećanja poreske osnovice i obračunatog PDV sada su detaljnije i jasnije uređena. Prema Pravilniku, ako obveznik PDV ima pravo na odbitak prethodnog PDV po osnovu nabavke određenih dobara ili usluga, ima i pravo na odbitak PDV koji se obračunava usled naknadnog povećanja osnovice za obračun PDV za taj promet, odnosno pravo da poveća prethodni porez po tom osnovu. Ovo pravo obveznik ostvaruje na osnovu dokumenta o povećanju izdatog u skladu sa Zakonom o PDV.

Obveznik PDV ostvaruje pravo na odbitak – povećanje prethodnog PDV po osnovu povećanja osnovice najkasnije za poreski period u kojem je došlo do povećanja osnovice, pod uslovom da najkasnije do dana koji prethodi danu podnošenja poreske prijave za taj period, a najkasnije 10. dana kalendarskog meseca koji sledi tom poreskom periodu, poseduje dokument o povećanju.

Takođe, primalac dobara i usluga koji je kao poreski dužnik obračunao PDV za promet koji mu je izvršen, ima pravo na povećanje prethodnog PDV po osnovu povećanja osnovice za obračun PDV, ako su ispunjeni uslovi za ostvarivanje ovog prava za odgovarajući poreski period – tj. ako je sačinio interni račun i obračunao PDV u skladu sa zakonom i ako ta dobra i usluge koristi za promet dobara i usluga sa pravom na odbitak prethodnog PDV. Pravo na odbitak prethodnog PDV na osnovu internog računa može da ostvari za poreski period za koji je interni račun sačinio, najkasnije na dan koji prethodi danu podnošenja poreske prijave za taj poreski period, a najkasnije 10. dana kalendarskog meseca koji sledi tom poreskom periodu.

- Ispravka prethodnog PDV po osnovu storniranja računa i drugih dokumenata

Prema Pravilniku, način ispravke prethodnog PDV po osnovu storniranja primljenog računa ili drugog dokumenta koji utiče na pravo na odbitak prethodnog PDV zavisi od toga da li je stornirani dokument izdat u skladu sa Zakonom o PDV i Pravilnikom (tj. da li je formalno ispravan) ili nije.

Ako je račun (ili drugi dokument) izdat u skladu sa Zakonom o PDV i Pravilnikom – i obveznik je na osnovu tog dokumenta imao pravo na odbitak prethodnog PDV – primenjuju se pravila o smanjenju ili povećanju prethodnog PDV.

Ako račun (ili drugi dokument) nije izdat u skladu sa Zakonom o PDV i Pravilnikom, obveznik PDV koji je koristio pravo na odbitak prethodnog PDV po tom osnovu dužan je da podnese izmenjenu poresku prijavu u skladu sa Zakonom o poreskom postupku i poreskoj administraciji.

U zavisnosti od vrste storniranog dokumenta, posledica može biti ili smanjenje ili povećanje odbitka prethodnog PDV.

Obaveštenje primaoca o prethodnom porezu

Pravilnikom se detaljnije uređuju oblik, sadržina i način dostavljanja obaveštenja o prethodnom porezu.

Obaveštenje o prethodnom porezu može biti sačinjeno u elektronskom ili drugom obliku, a može se sačiniti i kroz SEF.

Obaveštenje se dostavlja elektronskim putem preko SEF‑a ili na drugi odgovarajući način.

Pravilnikom je po prvi put propisan obavezan sadržaj obaveštenja o prethodnom porezu. Ukoliko obveznik PDV primi obaveštenje koje ne sadrži sve propisane elemente, može mu biti osporeno pravo na smanjenje PDV po osnovu smanjenja poreske osnovice ili avansa.

Avansni računi

Prema Pravilniku, počev od 1. aprila 2026. godine, ako obveznik naplati avans (celokupnu naknadu ili njen deo) istog dana kada vrši promet dobara/usluga, može da izda samo konačan račun, ali ima mogućnost da izda i avansni račun, iako na to nije obavezan.

Dodatno, uvedena je obaveza izdavanja avansnog računa u slučaju prijema avansne uplate za promet za koji obveznik PDV nije poreski dužnik u skladu sa Zakonom o PDV.

Avansni račun može se izdati najranije na dan prijema avansne uplate.

Interni račun

Počev od poreskog perioda april (odnosno april–jun) 2026. godine, svi korisnici SEF‑a interne račune će sačinjavati isključivo u SEF‑u, pri čemu se internim računom smatra dokument „Pojedinačna evidencija PDV – interni račun“. Smatra se da je interni račun sačinjen onog dana kada „Pojedinačna evidencija PDV – interni račun“ dobije status evidentirano.

Rok za sačinjavanje internog računa produžen je do 12. dana meseca koji sledi poreskom periodu.

Ako obveznik PDV želi da ostvari pravo na odbitak prethodnog poreza za isti poreski period u kojem mu je nastala poreska obaveza, dužan je da sačini interni račun najkasnije sa danom koji prethodi danu podnošenja PDV prijave za taj period, a u svakom slučaju najkasnije do 10. dana kalendarskog meseca koji sledi tom poreskom periodu, bez obzira na to što je opšti rok za sačinjavanje internog računa 12. dan tog meseca.