Kortlagning á hagrænum áhrifum golfhreyfingarinnar er mikilvæg þar sem áhrif hennar ná langt út fyrir þann rekstur sem birtist í ársreikningum golfklúbba og skiptir máli til að hægt sé að taka upplýstar ákvarðanir á mörgum stöðum. Golfhreyfingin er ekki eingöngu íþróttastarf heldur umfangsmikil samfélagsleg starfsemi sem skapar margvísleg efnahagsleg verðmæti.
Nýleg gögn sýna að beint hagspor golfhreyfingarinnar nam um 11,7 milljörðum króna árið 2024. Beint hagspor golfhreyfingar er sú verðmætasköpun sem verður til vegna starfsemi sem byggir alfarið á golfi. Þar undir falla tekjur golfklúbba og golfvalla, golfverslun og sérhæfð golfferðaþjónusta, en ekki almenn afleidd áhrif á aðrar atvinnugreinar. Einnig eru veruleg óbein efnahagsleg áhrif en þau áhrif hafa ekki verið áætluð í þessari yfirferð.
Markmið þessarar samantektar er að varpa ljósi á þessu hagrænu áhrif og þann gífurlega vöxt sem hefur átt sér stað í golfhreyfingunni á síðastliðnum árum.
Beint hagspor golfhreyfingarinnar á Íslandi nemur um 11,7 milljarða króna árið 2024 og hefur vaxið hratt á undanförnum árum. Stærstur hluti tekna kemur frá golfklúbbunum á Íslandi, en þjónusta sem tengist íþróttinni líkt og ferðaskrifstofur og golfverslanir hafa vaxið gífurlega síðastliðin ár. Golfhermar eru þjónusta sem hefur vaxið mjög hratt, sérstaklega hjá einkaaðilum. Líklegt er að sá markaður haldi áfram að stækka, enda bættist verulegur fjöldi herma við á árinu 2025.
Beint hagspor golfferðaþjónustu innanlands er ekki flokkað sérstaklega, þar sem langstærstur hluti tekna kemur nú þegar fram í ársreikningum golfklúbbanna. Erlendir kylfingar eru hins vegar enn lítið nýttur markhópur og fela í sér veruleg sóknarfæri, þar sem hátt greiðsluþol og mikill áhugi á einstökum upplifunum fara saman og falla vel að því sem Ísland hefur upp á að bjóða.
Heildarhagspor golfsins er þó mun meira en bein áhrif gefa til kynna, og samfélagslegt gildi íþróttarinnar er umtalsvert, bæði hvað varðar heilsu, forvarnir, félagsleg áhrif og jákvæða byggðaþróun.
Við skulum kafa dýpra í tölurnar
Golfklúbbar á Íslandi – hraður vöxtur og söguleg þátttaka
Golfíþróttin á Íslandi hefur á undanförnum árum farið í gegnum eitt mesta vaxtarskeið í sögu greinarinnar. Áhugi landsmanna á golfi hefur sjaldan verið meiri og endurspeglast það skýrt í mikilli fjölgun skráðra kylfinga víðs vegar um landið.
Taflan sýnir helstu stærðir dæmigerðs golfklúbbs árið 2024 eftir landssvæðum. Umfang rekstrar, eignir og tekjur aukast verulega eftir því sem klúbbar eru staðsettir á stærri markaðssvæðum. Sama gildir um fjölda félagsmanna og gjaldskrár, sem eru almennt hærri hjá stærri klúbbum.
Tekjur golfklúbbanna per kylfing hækkuðu um 39% á árunum 2016 til 2024 á sama tíma og verðlag í landinu hefur hækkað um 45,6%. Þetta bendir til að þrátt fyrir að tekjur klúbbana hafi hækkað, þá eru hækkanir hjá þeim ekki umfram almennt verðlag í landinu.
Tekjusamsetning golfklúbba
Svo virðist vera að höfuðborgarsvæðið stóli lítið á mótahald í sinni tekjuöflun á móti því sem landsbyggðin stólar mikið á mótahald við sína tekjuöflun. Stórhöfuðborgarsvæðið lendir svo einhvers staðar þar á milli þar sem nýjustu tölur sýna að um 8% tekna golfklúbba á stórhöfuðborgarsvæðinu komi frá mótahaldi.
Eins sést að langstærsti tekjuliður golfklúbba á höfuðborgarsvæðinu eru félagsgjöld en golfklúbbar á stórhöfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni stóla minna á þann lið í tekjuöflun. Heilt yfir hafa félagsgjöld sem tekjuaflandi liður farið hækkandi.
Niðurstöður sýna að golfklúbbar á stórhöfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni stóli mun meira á styrki, framlög og auglýsingatekjur en þeir golfklúbbar sem eru á höfuðborgarsvæðinu. Þá er bæði átt við opinbera styrki sem og frá einkaaðilum.
Þá treysta golfklúbbar á stórhöfuðborgarsvæðinu einna mest á húsa- og vallaleigutekjur en slíkar tekjur golfklúbba á landsbyggðinni hafa farið stigvaxandi síðastliðin ár.
Aukið tekjuflæði og verslun
Tekjur golfklúbba hafa aukist bæði vegna golfherma og æfingasvæða og sjá má stórt stökk frá árinu 2023 til ársins 2024. Töluvert meiri vöxtur hefur verið í tekjum vegna golfhermanna sem má að mestu leyti rekja til einkaframtaksins eins og sjá má á grafinu um golfherma hér að neðan.
Gífurlegur vöxtur hefur verið í golfverslun á Íslandi á síðustu árum. Að sama skapi hefur netverslun á golftengdum vörum erlendis verið í miklum vexti. Út frá tölunum í stöplaritinu hér að neðan má áætla að stór hluti kaupenda séu einstaklingar sem ekki séu skráðir í golfklúbb á Íslandi en stefni á að byrja í golfi.
Golfferðamennska færist í aukana
Golfferðamennska frá Íslandi
Gróflega má áætla að með íslenskum ferðaskrifstofum fari um 7-8 þúsund kylfingar í golfferðir á ársgrundvelli. Miðað við meðalverð upp á 350 þúsund krónur á farþega væru þessar ferðaskrifstofur með tekjur af seldum golfferðum á milli 2,45 milljarða til 2,8 milljarða króna á ársgrundvelli. Þar að auki er fjöldinn allur af íslenskum kylfingum sem fara í golfferðir sem bókaðar eru milliliða laust.
Golfferðamennska til Íslands
Á árinu 2024 léku erlendir kylfingar um tíu þúsund hringi á íslenskum golfvöllum. Miðað við meðalvallargjald upp á tólf þúsund krónur má áætla að tekjur golfklúbba af þessum hópi nemi um 120 milljónum króna.
Að auki má gera ráð fyrir að hver kylfingur eyði að minnsta kosti sjö þúsund krónum í golfverslunum og veitingasölu tengdri golfvellinum, sem samsvarar um 35 milljónum króna í heildina.
Alþjóðlegar rannsóknir sýna að golfferðamenn eyða umtalsvert meira en aðrir ferðamenn, oft um 60 prósent meira. Þar sem Ísland er dýr áfangastaður og almennur ferðamaður eyðir hér meira en víða annars staðar, má ætla að munurinn sé frekar á bilinu 20 til 30 prósent hér á landi.
Ef miðað er við að hver gestur spili tvo hringi má álykta að um fimm þúsund erlendir ferðamenn hafi spilað golf á Íslandi árið 2024.
Samkvæmt þessum forsendum má meta beina eyðslu erlendra kylfinga í golfið á Íslandi á árinu 2024 á um 155 milljónir króna. Sé tekið mið af almennri eyðslu ferðamanna má áætla að þessi sami hópur hafi varið um 850 milljónum króna í aðra þjónustu á meðan á dvölinni stóð.
