KPMG Türkiye M&A ve 212 ekiplerinin iş birliğiyle Türkiye'deki girişim sermayesi piyasasının karşı karşıya olduğu temel eğilimleri, fırsatları ve zorlukları ortaya koymak amacıyla hazırlanan “Türkiye Startup Yatırımları” raporunun 2024 yılı ilk çeyrek sonuçları açıklandı.

Rapora göre küresel startup yatırımları, her biri 1 milyar doların üzerinde işlem değerine sahip dört mega işlemin gerçekleşmesine karşın toplam hacim dikkate alındığında 2024'ün ilk çeyreğinde azaldı. Küresel girişim sermayesi (VC) yatırımları işlem adedi bazında da özellikle D Serisi ve sonraki turlarda olmak üzere, bir önceki çeyreğe kıyasla azaldı. Yüksek faiz oranları ve jeopolitik belirsizlikler gibi temel koşullar, girişim sermayesi yatırımcılarının temkinli davranmasına neden oldu.

Küresel trende benzer şekilde, Türkiye startup ekosisteminde 2023 yılının 4. çeyreğine kıyasla hem işlem adedinde hem de işlem hacminde düşüş kaydedildi. Türkiye’de 2024 yılının ilk çeyreğinde toplam 54 işlem gerçekleşti ve bu işlemlerin toplam hacmi, startup satın alma işlemleri de dahil olmak üzere 43 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Küresel ortama benzer şekilde, artan faiz oranları ve azalan çıkış opsiyonları Türkiye startup ekosistemindeki yatırımların yavaşlamasına neden oldu.

Raporda öne çıkan diğer sonuçlar

Küresel ölçekte girişimlere yapılan yatırımlar geriledi

  • Küresel ölçekte, 2024 yılının ilk çeyreğinde startup yatırımları bir önceki çeyreğe kıyasla 7.520 işlem adedi ile 75,9 milyar dolara geriledi. Enflasyon artışı ve devam eden küresel ekonomik belirsizlikler küresel girişim sermayesi yatırımcılarının temkinli bir yaklaşım sergilemelerine neden oldu. Türkiye startup ekosistemi, küresel ölçekteki düşüş trendini takip ederek 2023'ün ilk çeyreğinde düşüş gösterdi. Satın almalar dâhil edilmediğinde 2024 yılının ilk çeyreğinde işlem hacmi 27,7 milyon dolara düşerek 2023'ün ilk çeyreğine kıyasla geriledi. Startup satın almaları da dâhil edildiğinde, 2024 yılının ilk çeyreğinde 54 işlem adedi ile toplam işlem hacmi 43,1 milyon dolara geriledi.

Tohum aşaması yatırımları toplam işlem hacminin yüzde 60’ını oluşturdu

  • Tohum aşaması yatırımları toplam işlem hacminde yüzde 60 ile en büyük payı oluştururken startup satın almaları toplamda yüzde 36'lık bir paya sahip oldu. Toplam 44 işlem adedi ile tohum aşaması yatırımları en yüksek işlem sayısına sahip olurken bunu 8 işlemle startup satın almaları takip etti. 2023'ün 4. çeyreğine benzer şekilde geç aşama yatırımı gerçekleşmezken, erken aşama yatırımlarının sayısı 1’e düştü. Ayrıca ilk 10 işlem, toplam işlem hacminin yüzde 80'ini temsil ederken bu 10 işlemin 8'i tohum aşaması yatırımlarından oluşmaktadır. Yerli yatırımcılar, yabancı yatırımcılara kıyasla hem işlem hacmi hem de işlem adedi bakımından lider konumda yer aldı. İşlem adedi açısından, yerli yatırımcılar toplam 54 işlemin yüzde 91'ini temsil ederken yabancı yatırımcılar 2 işlem ile  yüzde 9'luk bir paya sahip oldu. 

İşlem adedi bazında fintech, işlem hacmi bazında yapay zeka öne çıkan dikeyler oldu

  • Toplam 7 işlem adediyle fintech en fazla işlem yapılan dikey olurken onu 6'şar işlemle oyun, pazaryeri ve SaaS (hizmet olarak yazılım) dikeyleri takip etti. Toplam işlem hacmi açısından, yapay zekâ 15,4 milyon dolarla en yüksek yatırımı çekerken onu 4,9 milyon dolarla pazaryeri ve 3,6 milyon dolarla SaaS dikeyleri izledi. 

 

Türkiye’de girişim ekosisteminde 2024 yılı ilk çeyreğinde gerçekleşen en büyük işlemler:

Sıralama

Hedef  Şirket

Sektör

Yatırımcı

Yatımcı Ülkesi

Hisse (%)

Anlaşma Değeri ($m)

Yatırım Aşaması

1

Titra Teknoloji

Yapa Zekâ

Pasifik Teknoloji

Türkiye

%51

15,4

Satın Alma

2

Getmobil

Pazaryeri

Dutch Funders Fund, 212 (Fund II), TechOne, Logo Ventures (II), Arya GSYF, Maxis Yenilikçi GSYF

Hollanda, Türkiye

Açıklanmadı

4

Tohum Aşama

3

Shark Guitars

Müzik

Neo Portföy Target GSYF, Nevzat Aydın, Gökhan San, Bekir Yener Yıldırım, Mustafa Doğan (Özel Yatırımcılar)

Türkiye

%12,5

2,7

Tohum Aşama

4

Fellas Foods

Gıda Teknolojisi

Neo Portföy 5. GSYF

Türkiye

%30

2,6

Tohum Aşama

5

Pine Games

Oyun

500 Emerging Europe (Fund II), Laton Ventures

Türkiye

Açıklanmadı

2,3

Tohum Aşama

6

TIRPORT

Lojistik

Fibabanka Yıldız GSYF

Türkiye

Açıklanmadı

2

Erken Aşama

7

Denebunu

E-ticaret Sağlayıcısı

Eksim Ventures, Arya GSYF, Maxis Yenilikçi GSYF, APY Ventures Startup Fund

Türkiye

Açıklanmadı

1,8

Tohum Aşama

8

Idenfit

SaaS

Pragma Capital Partners, Türkiye Kalkınma Fonu, Domino Ventures, StartersHub, Datassist, Ersoy Kiraz, Barış Çakmakçı (Özel Yatırımcılar)

Türkiye

Açıklanmadı

1,5

Tohum Aşama

9

Retter.io

SaaS

Inveo Ventures, Boğaziçi Ventures (BV Growth), Alp Behar, Ömer Babaoğlu, Evren Bacak (Özel Yatırımcılar)

Türkiye

%8,5

1,3

Tohum Aşama

10

Turan

Fintech

APY Ventures Fintech Fund, United Payment

Türkiye

Açıklanmadı

1,2

Tohum Aşama