Thay đổi về điều kiện năng lực hoạt động xây dựng theo Nghị định 212

Ngày 17/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 212/2026/NĐ-CP (“Nghị định 212”) quy định về điều kiện năng lực hoạt động xây dựng, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng. Nghị định 212 gồm 06 Chương, 58 Điều và 04 Phụ lục, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, thay thế Nghị định 111/2024/NĐ-CP và các phần liên quan của Nghị định 175/2024/NĐ-CP. Một số điểm chính cần lưu ý liên quan đến Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, Năng lực hoạt động xây dựng của cá nhân và tổ chức và Giấy phép xây dựng cho nhà thầu nước ngoài như sau:

• Hệ thống thông tin được Bộ Xây dựng xây dựng và triển khai gồm:
  • Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng được vận hành tại địa chỉ https://csdlhdxd.gov.vn, bao gồm các cấu phần: cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng và các dữ liệu liên quan; hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ lưu trữ, xử lý, kết nối, chia sẻ dữ liệu; phần mềm ứng dụng, dịch vụ phần mềm và nền tảng điện toán đám mây phục vụ công tác quản lý, vận hành và khai thác thông tin. 
  • Hệ thống thông tin, dữ liệu về định mức xây dựng, giá xây dựng và chỉ số giá xây dựng  được xây dựng, vận hành độc lập tại địa chỉ https://cemia.gov.vn.
• Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng được thu thập, tạo lập, cập nhật theo các kết quả giải quyết thủ tục do cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện, ban hành, chuẩn hóa dữ liệu và các nguồn khác vào Hệ thống thông tin, gồm 4 nhóm chính:
  • Dữ liệu quy hoạch đô thị và nông thôn
  • Dữ liệu dự án đầu tư xây dựng, công trình xây dựng
  • Dữ liệu định mức xây dựng, giá xây dựng, chỉ số giá xây dựng
  • Dữ liệu năng lực hoạt động xây dựng
• Mỗi quy hoạch đô thị và nông thôn, dự án đầu tư xây dựng, công trình xây dựng, tổ chức và cá nhân tham gia hoạt động xây dựng được cấp một mã định danh duy nhất ngay khi thông tin được tạo lập hoặc cập nhật trên hệ thống. Mã định danh này được sử dụng xuyên suốt trong quá trình quản lý của đối tượng nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của dữ liệu và hạn chế tình trạng trùng lặp thông tin giữa các cơ quan, địa phương. Các kết quả giải quyết thủ tục hành chính và hồ sơ liên quan phải được gắn với mã định danh đã được cấp và cập nhật trên Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền và các tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm tích hợp việc khởi tạo, cập nhật và quản lý mã định danh trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính theo quy định của pháp luật.
  Như vậy, Nghị định 212 cho thấy định hướng đẩy mạnh số hóa công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng thông qua Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng, tạo nền tảng để triển khai toàn diện các thủ tục hành chính  trong lĩnh vực xây dựng, phù hợp với chủ trương chuyển đổi số quốc gia và cải cách thủ tục hành chính trong giai đoạn hiện nay.

Trên cơ sở Khoản 1, Điều 88 Luật Xây dựng năm 2025 về các chức danh phải có chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng (“CCHN”), Nghị định 212 thu hẹp phạm vi cấp CCHN xuống còn 04 lĩnh vực gồm: khảo sát xây dựng, lập quy hoạch đô thị và nông thôn, thiết kế xây dựng và giám sát thi công xây dựng. Theo đó, CCHN không còn áp dụng đối với lĩnh vực định giá xây dựng và quản lý dự án đầu tư xây dựng; chuyển từ CCHN quản lý dự án thành điều kiện hành nghề quản lý dự án. Các cá nhân đã nộp hồ sơ đề nghị CCHN trước thời điểm Nghị định 212 có hiệu lực đối với hai lĩnh vực này thì cơ quan có thẩm quyền không thực hiện việc cấp CCHN này. Nghị định 212 đã bãi bỏ yêu cầu sát hạch đối với người đề nghị cấp CCHN. Theo đó, cá nhân có nhu cầu cấp CCHN không còn phải tham gia kỳ sát hạch như trước đây để được xem xét cấp chứng chỉ. Đối với các hồ sơ đã nộp trước thời điểm Nghị định có hiệu lực và đủ điều kiện tham gia sát hạch, việc cấp chứng chỉ vẫn được thực hiện trên cơ sở kết quả đánh giá của Hội đồng mà không phải tổ chức sát hạch. Đối với trường hợp đã tham gia sát hạch nhưng không đạt yêu cầu trước thời điểm Nghị định có hiệu lực, việc cấp CCHN sẽ được thực hiện theo quy định mới. Một trong những thay đổi đáng chú ý khác của Nghị định 212 là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là cơ quan duy nhất có thẩm quyền tổ chức thực hiện việc cấp CCHN, không còn thẩm quyền cấp của tổ chức xã hội nghề nghiệp. Căn cứ tình hình thực tiễn địa phương, UBND cấp tỉnh phân cấp hoặc ủy quyền thẩm quyền cấp CCHN về tổ chức chính quyền địa phương.

Những thay đổi nêu trên cho thấy xu hướng cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng theo hướng minh bạch, đơn giản và hiệu quả hơn, không những tạo thuận lợi cho cá nhân hành nghề mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động xây dựng.

Nghị định 212 cụ thể hóa khoản 6 Điều 88 Luật Xây dựng năm 2025 liên quan đến việc bãi bỏ hoàn toàn yêu cầu Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng; thay vào đó tổ chức tham gia hoạt động xây dựng tự công khai thông tin về năng lực hoạt động xây dựng của mình trên trang thông tin điện tử của Bộ Xây dựng, gồm: tên, địa chỉ, người đại diện theo pháp luật, mã số doanh nghiệp/quyết định thành lập, năng lực hoạt động xây dựng, hạng và lĩnh vực hành nghề theo chứng chỉ năng lực đã được cấp (nếu có).

Theo đó, tổ chức tham gia hoạt động xây dựng có trách nhiệm truy cập Hệ thống tại địa chỉ https://csdlhdxd.gov.vn/enterprise/ để đăng ký tài khoản và thực hiện cập nhật, công khai thông tin năng lực theo quy định và hướng dẫn của Bộ Xây dựng.

Người đại diện theo pháp luật của tổ chức chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác, trung thực đối với các thông tin công khai. Việc cập nhật, điều chỉnh, đính chính thông tin phải được ghi nhật ký trên trang thông tin điện tử.

Quy định này góp phần hình thành cơ sở dữ liệu tập trung về năng lực của các tổ chức hoạt động xây dựng, hỗ trợ chủ đầu tư trong việc đánh giá, lựa chọn nhà thầu, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các tổ chức trong việc duy trì và công khai thông tin năng lực một cách trung thực, chính xác và cập nhật.

Điểm đáng chú ý của Nghị định 212 là thời hạn giải quyết hồ sơ đề nghị cấp mới hoặc điều chỉnh Giấy phép hoạt động xây dựng cho nhà thầu nước ngoài đã được rút ngắn đáng kể. Cụ thể, cơ quan có thẩm quyền có tối đa 06 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ để xem xét và thực hiện việc cấp hoặc điều chỉnh giấy phép.

Điều này góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ triển khai các hoạt động xây dựng có yếu tố nước ngoài và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà thầu nước ngoài tham gia thực hiện dự án tại Việt Nam. Việc rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ cũng thể hiện nỗ lực của cơ quan quản lý nhà nước trong việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng.