Perakende Sektöründe Yapay Zeka

KPMG'nin "Perakendede Yapay Zekâ Kullanımı: Stratejiden Mağaza Operasyonlarına Küresel Dersler" raporu, yapay zekânın perakende sektöründe pilot uygulamaların ötesine geçerek stratejik dönüşümün temel unsurlarından biri haline geldiğini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre, tüketici ve perakende sektöründeki CEO'ların %64'ü yapay zekâyı en önemli yatırım öncelikleri arasında gösterirken, %73'ü önümüzdeki 12 ayda yapay zekâya toplam bütçelerinin %10 ila %20'sini ayırmayı planlıyor.

KPMG, "Perakendede Yapay Zekâ Kullanımı: Stratejiden Mağaza Operasyonlarına Küresel Dersler" raporunu yayımladı. Rapor, yapay zekânın perakende sektöründe yalnızca operasyonel süreçleri destekleyen bir teknoloji olmaktan çıkarak; müşteri deneyiminden tedarik zincirine, çalışan yetkinliklerinden karar alma süreçlerine kadar iş yapış biçimlerini yeniden şekillendiren stratejik bir dönüşüm alanına dönüştüğünü ortaya koyuyor. Aynı zamanda, yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilir değer yaratabilmesi için güven, yönetişim ve insan odaklı dönüşümün kritik önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Türkiye perakende pazarı; yüksek enflasyon, hızla değişen tüketici davranışları ve yoğun rekabet ortamıyla, birçok gelişmiş pazara kıyasla çok daha yüksek bir operasyonel çeviklik gerektiriyor. Sektörle gerçekleştirdiğimiz temaslar, yapay zekâ yatırımlarının Türkiye’de ağırlıklı olarak fiyatlama, müşteri analitiği ve tedarik zinciri optimizasyonu gibi doğrudan kârlılığa dokunan alanlarda yoğunlaştığını gösteriyor. Ancak sektör içerisindeki asıl ayrışma, yapay zekâyı belirli kullanım alanlarında test eden şirketlerle, onu karar alma mekanizmalarına ve iş modeline entegre edebilen şirketler arasında yaşanıyor. Perakende sektöründe yapay zekâ artık yalnızca verimlilik sağlayan bir teknoloji değil; şirketlerin rekabet gücünü, müşteri deneyimini ve büyüme stratejilerini yeniden şekillendiren stratejik bir dönüşüm aracı haline geliyor. Bu dönüşümden sürdürülebilir değer yaratabilmek ise yalnızca teknoloji yatırımlarıyla değil; güçlü veri altyapısı, güvenilir yönetişim mekanizmaları ve çalışanları dönüşümün merkezine alan bütüncül bir yaklaşımla mümkün. Önümüzdeki dönemde rekabette öne çıkacak şirketler, yapay zekâya yatırım yapanlar değil; yapay zekâyı kurumsal karar alma süreçlerinin ayrılmaz bir parçası haline getirerek onu ölçeklenebilir büyüme, çeviklik ve müşteri değeri yaratan somut bir yetkinliğe dönüştürebilenler olacak.

Özge İlhan

Birleşme ve Satın Alma Hizmetleri Lideri

Şirket Ortağı KPMG Türkiye

call
mail

➥ Perakendeciler yapay zekâ yatırımlarını hızlandırıyor.

Rapora göre, tüketici ve perakende sektöründeki CEO'ların %64'ü yapay zekâyı en önemli yatırım öncelikleri arasında değerlendirirken, %73'ü gelecek 12 ay içerisinde yapay zekâ yatırımlarına toplam bütçelerinin %10 ila %20'sini ayırmayı planlıyor. Ayrıca yöneticilerin %82'si, yapay zekâyı iş akış süreçlerine entegre eden şirketlerin rekabet avantajı elde edeceğine inanıyor. Bunun yanında, yapay zekâ kullanım senaryolarını ölçeklendiren şirket oranının 2025'te %42'den 2026'da %74'e ulaşmasının beklendiği belirtiliyor.

➥ Yapay zekâ operasyonel verimlilikte yeni fırsatlar sunuyor.

Rapor, yapay zekânın en somut katkılarının operasyonel verimlilik alanında görüldüğünü ortaya koyuyor. Yapay zekâ destekli talep tahminleme sistemleri stok planlamasını daha doğru hale getirirken, rota optimizasyonu, depo yönetimi, sipariş hazırlama ve fiyatlandırma gibi süreçlerde de şirketlerin daha hızlı ve isabetli kararlar almasını sağlıyor. KPMG 2025 Consumer & Retail CEO Outlook araştırmasına göre ise yapay zekâ yatırımlarının en önemli faydaları arasında verimlilik ve üretkenlik artışı (%17), karar alma ve veri analizi yetkinliklerinin güçlenmesi (%17), kârlılık artışı (%13) ve müşteri deneyiminin geliştirilmesi (%13) öne çıkıyor.

➥ Yapay zekâya güven net bir yönetişimden geçiyor.

Rapor, yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte güven ve etik kullanımın şirketler açısından stratejik önem kazandığını vurguluyor. KPMG 2025 Consumer & Retail CEO Outlook araştırmasına göre yöneticilerin %56'sı etik riskleri yapay zekâya ilişkin en kritik risk konuları arasında gösterirken, KPMG ve Melbourne Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen küresel araştırmada katılımcıların %46'sı yapay zekâya güvenmediğini, %61'i bu konuda herhangi bir eğitim almadığını ve %48'i ise sınırlı bilgiye sahip olduğunu belirtiyor. Rapora göre şirketlerin rekabet avantajı sağlayabilmesi için yalnızca teknolojiye değil; şeffaf, açıklanabilir ve güvenilir yapay zekâ yönetişimine de yatırım yapması gerekiyor.

➥ Perakende sektörü ajan tabanlı yapay zekâ dönemine hazırlanıyor.

Rapor, önümüzdeki dönemde perakende sektöründeki en önemli dönüşüm alanlarından birinin ajan tabanlı yapay zekâ olacağına dikkat çekiyor. Buna göre şirketlerin yalnızca insan müşterileri değil, gelecekte satın alma süreçlerinde aktif rol üstlenecek yapay zekâ ajanlarını da dikkate alarak veri altyapılarını, API yapılarını ve performans göstergelerini yeniden tasarlamaları gerekecek. Bu yeni yapının şöyle şekillenmesi bekleniyor: