KPMG Perspektifinden WEB3

KPMG Türkiye, blok zinciri teknolojisinin faydalarının, kullanım alanlarının, avantajlarının, dezavantajlarının anlaşılması ve sektörlere olan katkısının gelişmesi amacıyla hazırladığı “KPMG Perspektifinden Web3” başlıklı araştırma raporunun sonuçlarını geniş katılımlı bir toplantıda kamuoyu ile paylaştı. KPMG Türkiye’nin küresel deneyimi ve yerel bilgi birikimini bir araya getirerek 50 kişinin üzerinde profesyonel ekiple ve konu uzmanı danışmanlarıyla hazırladığı bu kapsamlı çalışma, Türkiye’de blok zincirinin gelişim alanlarını ortaya koyması açısından önem taşıyor. 

Blok zincirinin en trend altı başlığı olan finans (CeFi, DeFi), DeSci & ReFi, DAO, Metaverse, NFT ve CBDC (merkez bankaları dijital para birimi) konularına danışman perspektifinden ışık tutan araştırma raporu, altı şirket ortağının liderliğinde hazırlandı. Hazırlanan bölümler, her bir başlığın yasal, vergisel ve finansal boyutunu ele alırken küresel ve yerel kullanım alanlarını, öncü sektörlerini inceliyor ve risk profilini ortaya çıkarıyor.

• Web3 bağlamında geleceğin finans dünyası iki kavram etrafında şekilleniyor: CeFi (merkezi finans) ve DeFi (merkeziyetsiz finans)
• CeFi (merkezi finans), geleneksel finansal hizmetlerin merkezi bir otoritenin kontrolü altında olduğu finansal sistemleri ifade ediyor. Denetlenen bu kurumlar, belirli yasal gereklilikleri yerine getirme yükümlülüğü altındadır.
• Blokzincir teknolojisine dayanarak merkezi olmayan bir şekilde çalışan DeFi (merkeziyetsiz finans) ise, kullanıcılarının sorumluluğunda olan yeni bir finans ekosistemi sunuyor.
• DeFi ekosisteminin temelini oluşturan Ethereum’da toplam kilitlenmiş değer son 2 yıl içerisinde 60 kat artarak 90 milyar dolara ulaştı.
• Her iki sistem, finansal işlemleri yönetmek için kullanılsa da aralarında güvenlik, lisans ve yönetmelikler çerçevesinde farklılıklar söz konusu. Örneğin merkeziyetsiz finans lisans almadan faaliyet gösterebilirken, merkezi finans kurumları lisans doğrultusunda faaliyet göstermektedir. Buna ek olarak merkezi finans işlemleri, daha hızlı gerçekleşirken, merkeziyetiz finansın işlemlerinin doğrulanmasından kaynaklı, işlem hızında yavaşlama söz konusu olmaktadır.

• Stablecoin ve CBDC, değer alışverişi yapma ve serveti ölçme şeklimizi değiştirebilecek en umut verici yeni dijital para birimi biçimleri arasında gösteriliyor.
• CBDC'ler, bir ülkenin merkez bankası tarafından verilen ve yasal para birimi olarak kabul edilen dijital varlıkları ifade ediyor. Stablecoin ise genellikle sabit veya istikrarlı bir varlık ile ilişkilendirilmiş kripto para birimlerinin bir alt türü.
• Ülkelerin merkez bankalarının CBDC’leri hayata geçirirken amaçlarını ve stratejilerini iyi belirlemeleri, ülkelerin finansal istikrarı için büyük önem taşıyor.
• Mevcut durumda ülkelerin CBDC ve stablecoin’lere yaklaşımları arasında farklılıklar göze çarpıyor.
• Ama CBDC’ler ve stablecoin’lerin finans ve ticaretin geleceğini şekillendirmede, insanlığın ilerlemesini yönlendirmede ve gelecek yüzyıllar için tarihin akışını şekillendirmede önemli bir rol oynaması muhtemeldir.

• DAO, blok zinciri teknolojisi kullanarak, merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan, kararların alınması ve uygulanmasını sağlamaktadır.
• Geleneksel kurumsal yapıların operasyonel faaliyetlerinde karşı karşıya kaldığı yetersizliklerin ortadan kaldırılması, DAO'ların birincil önceliğidir.
• Bu bağlamda, DAO'ların kurumsal yapıların yetersizliklerini ortadan kaldırmak ve belirli sorunları çözmek için operasyonel bir araç olarak kullanılması, dünya genelinde ve ülkemizde yaygınlaşan bir trend hâline gelmektedir.
• Türkiye’de yasal düzenlemeler ile kripto piyasalarının gelişmesiyle DAO’ların öncelikli olarak finans sektöründe yükselmesi beklenmektedir.
• Hukuksal ve vergisel alanların netleşmesiyle emlak ve gayrimenkul sektöründeki DAO’ların ülkemizde de yaygınlaşması kaçınılmaz olacaktır.

• NFT, içerik üreticilerinin veya sahiplerinin dijital dünyada ürettikleri eserlere bir tapu alarak, dilediklerinde eserlerini güvenli şekilde satabilmelerini sağlamaktadır. Böylelikle dijital dünyada üretilen müzik, tasarım, metin ve diğer birçok eser; ticarileşebilir ve transfer edilebilir bir yapıya kavuşmuştur. 
• NFT’lerin eşsizlik, transfer edilebilme, fikri mülkiyet, ticarileştirilebilme ve metaveri özellikleri onları farklılaştırmaktadır. 

• Metaverse, kalıcı sanal dünyalardan oluşan, yani ortam ve içindeki nesneler, kullanıcılar oturumu kapattıktan sonra bile devam eden bir çevrimiçi alandır.
• Savunma sanayi, fuar ve etkinlik, eğitim, sağlık, kamu, telekom, otomotiv, oyun, moda ve reklamcılık gibi birçok sektörde metaverse yatırımları yapılmaktadır.
• Goldman Sachs'ın yakın tarihli bir raporuna göre, metaverse evreninde 2030 yılına kadar yıllık 1 trilyon Amerikan Doları gelir bekleniyor.
• Metaverse'in gelişimi, mahremiyet, güvenlik ve teknolojinin toplumdaki rolü gibi konularda da önemli soruları gündeme getiriyor. Bunlara ek olarak ekonomik riskler, yasa dışı faaliyetler, sahte içerikler ve siber güvenlik gibi riskleri de barındırmaktadır.
• Metaverse girişimcilerinin dikkat etmesi konuların başında pazar riski, regülasyon riski, finansal risk ve teknolojilik gelişmelere entegre olamama riski geliyor.

• DeSCI, merkeziyetsiz bir bilim projesidir. Bu proje ile bilimdeki merkeziyetsizleştirme hareketlerinden ilham alınarak, araştırma ve yayın süreçlerinin merkezi olmayan bir şekilde yürütülmesi hedeflenmektedir.
• DeSCI projesi, bilimdeki merkezi yapıların dışında kalan araştırmacıların ve toplulukların araştırma sürecine katılmasına olanak tanır.
• ReFi (Yenileyici Finans), iklim değişikliğiyle mücadele etmek, koruma ve biyoçeşitliliği desteklemek, daha adil ve sürdürülebilir bir finansal sistem yaratmak amacıyla blockchain ve web3 teknolojilerine odaklanan bir harekettir.
• ReFi, geleneksel finansal sistemlerin içerisinde bulunduğu kısıtların ve bu sistemlerin çevresel sorunlar ve sosyal eşitsizlik gibi küresel sorunların çözümünde yetersiz kaldığını kabul eder. Bu nedenle, blockchain ve web3 teknolojilerini kullanarak, daha şeffaf, güvenilir, merkeziyetsiz ve sürdürülebilir bir finansal altyapı oluşturmayı hedeflemektedir.
• ReFi platformlarının Türkiye ve dünyadaki yeri, blok zinciri teknolojisi ve kripto para birimlerine olan ilgi ve benimsenme düzeyine bağlıdır.
• Düzenleyici açıklığın ve uyumluluğun sağlanması da ReFi platformlarının Türkiye'de daha fazla kabul görmesini sağlayabilir.