Skip to main content



      Firmy mierzą się dziś z narastającą niepewnością wynikającą ze zmian w polityce handlowej, napięć geopolitycznych oraz niestabilności gospodarczej. Jednocześnie sztuczna inteligencja przyspiesza tempo transformacji w niemal każdej branży, redefiniując modele biznesowe i zdobywanie przewagi konkurencyjnej.

      W tym otoczeniu szybko pogłębia się luka pomiędzy organizacjami, które działają zdecydowanie, a tymi, które wstrzymują się z reakcją. Jak pokazuje badanie, większość firm nie zwalnia – wręcz przeciwnie, przyspiesza działania transformacyjne, a błędne przekonanie o „pauzie” konkurencji może prowadzić do realnej utraty wartości. Liderzy rynku nie czekają na stabilizację – już teraz wykorzystują dane, zaawansowaną analitykę oraz modele decyzyjne, aby działać z większą pewnością i szybkością.


      Kluczowe znaczenie ma nie tylko kierunek zmian, ale także zdolność do ich skutecznej realizacji. O sukcesie decyduje jasno określona odpowiedzialność, zarządzanie transformacją jako spójnym portfolio inicjatyw, wykorzystanie AI do skracania czasu procesów oraz kultura organizacyjna, która traktuje zmianę jako stały element działania.

      Kluczowe wnioski

      • Okresy największej niepewności mogą stwarzać niepowtarzalną możliwość budowania przewagi konkurencyjnej

        W takich warunkach ostrożne firmy skupiają się na utrzymaniu status quo, podczas gdy organizacje o bardziej ofensywnym podejściu traktują zmianę jako impuls do przyspieszenia i zdobywania udziałów rynkowych. Wielu liderów zakłada, że w okresach wysokiej zmienności konkurenci ograniczają tempo działań. Tymczasem analiza wyników firm w trakcie pandemii COVID-19 pokazuje, że organizacje działające proaktywnie osiągnęły ponad czterokrotnie wyższe stopy zwrotu niż ich bardziej pasywni konkurenci. 

      • Fragmentaryczne podejście do transformacji spowalnia długoterminowy rozwój

        Pomimo powszechnie prowadzonych działań transformacyjnych aż 60% kadry zarządzającej przyznaje, że ich firmy mają dobre pomysły, ale zmagają się z trudnościami w ich skutecznej realizacji. W okresach podwyższonej zmienności organizacje koncentrują się przede wszystkim na wąskich obszarach efektywności kosztowej, analizie danych oraz przyspieszeniu cyfryzacji, odkładając na dalszy plan szerzej zakrojone inicjatywy i ekspansję. Takie podejście może poprawiać wyniki w krótkim okresie, jednak ogranicza rozwój kompetencji niezbędnych w dłuższej perspektywie. 

      • Reakcja na zmienność rynku i transformacja wzajemnie się uzupełniają

        Usprawnianie działań operacyjnych zwiększa efektywność i uwalnia środki na dalsze zmiany. Wzmacnianie kompetencji w zakresie danych i analityki poprawia jakość decyzji oraz wspiera transformację cyfrową. Inwestycje w AI i automatyzację odpowiadają na bieżące potrzeby związane ze wzrostem produktywności, jednocześnie skracając czas przejścia od pomysłu do wdrożenia i realnej wartości biznesowej.

      • Najbardziej ryzykownym podejściem jest założenie, że konkurencja pozostaje bierna

        Tylko 17% kadry zarządzającej deklaruje wstrzymanie lub ograniczenie działań transformacyjnych w warunkach zmienności rynkowej, podczas gdy większość – 65% – przyspiesza tempo zmian. Jednocześnie organizacje często zakładają, że ich konkurenci działają mniej dynamicznie niż one same. To realne zagrożenie – błędna ocena sytuacji rynkowej może zahamować wzrost firmy. 

      Strategie na czas zmiennych warunków otoczenia biznesowego




      Nastawienie do transformacji

      Podejście liderów do niepewności, ryzyka i zmian odgrywa w transformacji dużą rolę. Podczas gdy zdecydowane działanie przyspiesza postęp, jego brak może nie tylko go spowolnić, ale także zakłócić cały proces. Dwie najczęściej wskazywane przyczyny niepowodzenia transformacji to brak zaangażowania liderów oraz niejasna wizja strategiczna.

      Aby lepiej zrozumieć odmienne nastawienia, autorzy raportu podzielili uczestników badania według ich oceny perspektyw własnej firmy oraz gotowości do przeprowadzania transformacji. Organizacje, które najlepiej oceniały wyniki swojej działalności i jednocześnie wykazywały najwyższą gotowość do transformacji, częściej wykorzystywały relacje z partnerami zewnętrznymi do skalowania sprawdzonych inicjatyw – deklarowało to 46% tych respondentów, wobec 37% w grupie firm o pesymistycznej ocenie perspektyw biznesowych oraz niskiej gotowości do transformacji. Aż 80% wskazywanych partnerstw dotyczyło podmiotów z sektora technologicznego. Co więcej, 46% organizacji z pierwszej grupy wskazało, że w razie polepszenia warunków rynkowych ich priorytetem numer jeden będzie przyspieszenie już realizowanych procesów transformacyjnych, wobec 37% wszystkich badanych firm.

      Raport wskazuje, że liderzy transformacji działają według innego schematu – zamiast ograniczać ryzyko, sięgają po partnerów zewnętrznych, utrzymują tempo i budują zdolności do działania w lepszych warunkach. Dwie najczęściej wskazywane przyczyny niepowodzeń – brak zaangażowania liderów i niejasna wizja strategiczna – to obszary, w których różnica w nastawieniu najbardziej się uwidacznia.



      Gdzie transformacja traci impet?

      Gdy warunki rynkowe się pogarszają, większość firm nie rezygnuje z transformacji, ale weryfikuje swoje plany:


      • 39% organizacji zmieniło kolejność priorytetów, koncentrując się na inicjatywach o bardziej przewidywalnym zwrocie z inwestycji (ROI) lub niższym poziomie ryzyka;
      • 24% ograniczyło swoje plany do mniejszej liczby kluczowych inicjatyw;
      • 15% rozszerzyło zakres działań lub wydłużyło harmonogram transformacji;
      • jedynie 1% całkowicie zrezygnował z realizacji swojego planu.

      Wyniki sugerują, że większość organizacji zawęża obecnie portfolio inicjatyw zamiast kontynuować zrównoważoną, długofalową strategię transformacji. W okresach podwyższonej zmienności firmy zwykle priorytetowo traktują efektywność kosztową, wykorzystanie danych i analityki oraz przyspieszenie cyfryzacji. Brak spójnego portfela, aktualizowanego zgodnie z celami strategicznymi, spowalnia podejmowanie decyzji i sprawia, że organizacja traci z pola widzenia miejsca wytwarzania wartości. Koszt niepewności i pasywnej strategii zaczyna być widoczny po czasie.

      Jak pokazało badanie – największą barierą dla transformacji nie jest brak pomysłów, zasobów ani wejście w proces, ale jego skuteczna realizacja po rozpoczęciu.






      „Paradoks obecnego rynku polega na tym, że wiele firm traktuje niepewność jako powód do spowalniania zmian, podczas gdy dla bardziej dojrzałych organizacji jest ona impulsem do transformacji. To właśnie w okresach największej zmienności widać, które firmy potrafią podejmować decyzje w oparciu o dane, priorytety i długoterminową wizję, a które skupiają się jedynie na bieżących wynikach.

      Dotyczy to również Polski. Wiele firm wciąż koncentruje się na krótkoterminowej efektywności, redukcji kosztów czy punktowych wdrożeniach technologicznych. Tymczasem doświadczenia ostatnich lat pokazują, że taka postawa może prowadzić do utraty konkurencyjności. Coraz więcej organizacji inwestuje w dane, automatyzację i AI, jednak wyzwaniem pozostaje skuteczna egzekucja zmian. Brakuje spójnego modelu zarządzania transformacją oraz jasno określonych priorytetów powiązanych z wartością biznesową i potrzebami klienta.

      Organizacje, którymi warto się inspirować, odchodzą od podejścia projektowego na rzecz zarządzania całym portfelem transformacji, łączą modernizację z rozwojem kompetencji przyszłości i wykorzystują AI do zwiększania efektywności oraz przyspieszania decyzji. Kluczowe jest podejście kulturowe – transformacja powinna być traktowana nie jako jednorazowy projekt, lecz jako trwała kompetencja organizacji.”

      Maciej Bałabanow, CFA

      Partner Associate, Advisory, Szef Zespołu Strategii

      KPMG w Polsce



      Scenariusze na dobre czasy

      W przypadku poprawy warunków rynkowych większość organizacji planuje przyspieszyć transformację, zwiększyć budżety – zwłaszcza w obszarze technologii i talentów – oraz uruchomić nowe lub wznowić zawieszone inicjatywy. Kadra kierownicza zadeklarowała również chęć ponownego przesunięcia priorytetu z redukcji kosztów i efektywności na rzecz wzrostu i innowacji.

      W międzyczasie większość organizacji utrzymuje inicjatywy transformacyjne w stanie gotowości — na etapie pilotażu (25%) lub skalowania (39%). Aktywnie działające podmioty budują ekosystemy partnerskie, wdrażają sprawdzone rozwiązania i współtworzą kompetencje, podczas gdy te bardziej zachowawcze rezygnują z zewnętrznych współprac i przenoszą zadania i kompetencje do wewnątrz organizacji (insourcing) lub wstrzymują działania.



      Nowe wyznaczniki wartości

      account_balance_wallet

      Waluta finansowa

      Tradycyjny wynik finansowy w dynamicznym ujęciu.

      Odpowiada na pytanie: „Czy tworzymy realną wartość ekonomiczną?"

      Punkty odniesienia:

      • Czas do uzyskania wartości (time to value)
      • Poprawa marży
      • Przychody z nowych produktów i usług
      bolt

      Waluta szybkości

      W zmiennym świecie szybkość jest przewagą konkurencyjną.

      Odpowiada na pytanie: „Czy jako organizacja stajemy się szybsi i bardziej zwinni?"

      Punkty odniesienia:

      • Szybkość podejmowania decyzji
      • Czas cyklu produkcyjnego/procesowego (cycle time)
      • Czas realizacji zmiany (lead time for change)

      shield

      Waluta odporności

      Zdolność do absorbowania wstrząsów i adaptacji w obliczu zakłóceń.

      Odpowiada na pytanie: „Czy stajemy się bardziej wytrzymali i mniej podatni na zagrożenia?"

      Punkty odniesienia:

      • Czas odbudowy po zakłóceniu
      • Dywersyfikacja łańcucha dostaw
      • Modułowość procesów biznesowych
      group

      Waluta klienta

      Najważniejsza miara znaczenia rynkowego.

      Odpowiada na pytanie: „Czy tworzymy coraz większą wartość dla naszych klientów?"

      Punkty odniesienia:

      • Wartość życiowa klienta (customer lifetime value)
      • Udział w wydatkach klienta (share of wallet)
      • Stopień lojalności i zadowolenia klientów (net promoter score)
      tips_and_updates

      Waluta kompetencji

      Umiejętności, wiedza i zasoby napędzające przyszły wzrost.

      Odpowiada na pytanie: „Czy nasza organizacja działa coraz mądrzej i jest lepiej przygotowana na przyszłość?"

      Punkty odniesienia:

      • Zakres znajomości kluczowych kompetencji
      • Wskaźnik adopcji technologii
      • Nastawienie pracowników do zmiany

      Cztery filary skutecznej transformacji

      Skupienie na wartości biznesowej

      Jedną z głównych przyczyn niepowodzeń transformacji jest brak spójności między wizją a działaniem i odpowiedzialnością za wyniki. Domknięcie tej luki zaczyna się od zakotwiczenia każdej inicjatywy transformacyjnej w wartości dla klienta – od aktualizacji procesów płatniczych po optymalizację łańcucha dostaw. Kolejnym krokiem jest powiązanie modelu biznesowego z wymiernymi wskaźnikami zorientowanymi na klienta, takimi jak satysfakcja czy wzrost przychodów. Powinny być one zdefiniowane, monitorowane i szeroko komunikowane w organizacji. Jeśli transformacja nie przynosi klientowi realnych korzyści – w wymiarze czasu, pieniędzy czy szans – pozostaje jedynie powierzchowną zmianą pozbawioną wartości. Firmy inwestujące w kompetencje skoncentrowane na kliencie, takie jak płynność interakcji i elastyczność operacyjna, mają dwukrotnie większe szanse na powodzenie w transformacji cyfrowej [1].

      Podejście portfelowe zamiast programowego

      Równoległe prowadzenie wielu transformacji stało się normą, jednak większość z nich nie przynosi znaczącej wartości. Kluczem do sukcesu jest zintegrowane zarządzanie wszystkimi inicjatywami jako jedną spójną całością, a także wdrożenie modelu ciągłej innowacji, który wspiera współpracę wokół budowania holistycznej strategii rozwoju oraz koncentracji na kliencie. Takie podejście eliminuje strategiczne rozbieżności i kieruje uwagę zespołów na wartość zamiast na zadania, a jednocześnie pozwala uniknąć powielania pracy. Mając pełny obraz tego, co dzieje się w organizacji, liderzy trafniej układają priorytety.


      Przyspieszenie i skalowanie realizacji z wykorzystaniem nowych technologii

      Nowe technologie, poza zwiększaniem efektywności, otwierają również nowe źródła wartości i przyspieszają innowacje. Firmy o wysokiej dojrzałości technologicznej i procesowej, osiągające wysoki zwrot z inwestycji w technologie cyfrowe, wykorzystują sztuczną inteligencję do transformacji modeli biznesowych i ekosystemów branżowych. Stosują ją w procesie odkrywania możliwości, by zrozumieć, jakimi zasobami dysponuje organizacja i jaki kierunek powinna obrać, a także wdrażają narzędzia oparte na AI do monitorowania i raportowania w obrębie całego portfela transformacji. Sztuczna inteligencja pomaga im również skrócić drogę od pomysłu do realnego wpływu biznesowego, redukując czas wdrożenia z miesięcy do dni.

      Budowa kultury ciągłej innowacji

      Skuteczni liderzy wyznaczają jasną i wspólną wizję transformacji, ale także – gdy zajdzie potrzeba – biorą odpowiedzialność za ewentualne niepowodzenia. Firmy, które odnoszą sukces w transformacji cyfrowej, nie poprzestają na modernizacji technologii – idą krok dalej, przekształcając kulturę organizacyjną. Zarząd w dużej mierze rozumie, jak ważne jest komunikowanie celów i powodów transformacji, ale powinien też dostrzegać obciążenie nakładane przez wiele równoległych projektów. Budowanie kultury opartej na eksperymentowaniu, poczuciu odpowiedzialności i współpracy między obszarami biznesowymi i technologicznymi zwiększa satysfakcję pracowników, co z kolei ma wymierny wpływ na wartość biznesową.


      1 KPMG, „Make the connection; Rebuild your business around your customers to create a seamless, agile, digitally enabled organization, capable of transforming experiences and reaching new levels of performance and value”, 2023.


      O badaniu

      Badanie „Unsticking Transformation Survey”, będące podstawą raportu „Winners don’t wait: Transforming with confidence and clarity in volatile times” zostało przeprowadzone przez KPMG w czerwcu 2025 roku. W badaniu wzięło udział 400 respondentów, reprezentujących amerykańskie firmy z sześciu głównych sektorów: usług finansowych, technologii, mediów i telekomunikacji, energetyki, surowców naturalnych i chemii, ochrony zdrowia i life sciences, handlu detalicznego i dóbr konsumenckich oraz produkcji przemysłowej. Uczestnicy reprezentowali zróżnicowane typy i wielkości organizacji, o rocznych przychodach od 1 miliarda do ponad 100 miliardów dolarów. 65% próby stanowiły spółki notowane na giełdzie. Większość respondentów zajmowała stanowiska w ścisłym kierownictwie – C-suite (64%) lub inne wysokie stanowiska, zazwyczaj zaangażowane w procesy transformacyjne, z wyraźną reprezentacją obszarów technologii/IT oraz operacyjnych.

      Przedmiotem badania była transformacja obejmująca inicjatywy z zakresu cyfryzacji i technologii, transformacji przedsiębiorstwa oraz poprawy wyników operacyjnych. Celem analizy było zrozumienie, w jaki sposób firmy reagowały na okresy wysokiej zmienności i odbudowywały się po nich – ze szczególnym uwzględnieniem pandemii COVID-19.



      Zachęcamy do zapoznania się z pełną treścią raportu KPMG


      Pobierz raport

      Winners don’t wait: Transforming with confidence and clarity in volatile times

      Skontaktuj się z nami


      Dowiedz się więcej, o tym w jaki sposób wiedza i technologia KPMG mogą pomóc Tobie i Twojej firmie.


      Jak możemy pomóc?


      Usługi optymalizujące procesy, wspierające transformację biznesu i zapewniające stabilny, zrównoważony rozwój przedsiębiorstw.

      Spraw, by Twoja firma stała się dla innych niedoścignioną konkurencją – wykorzystaj w pełni potencjał transformacji biznesu z KPMG Powered Enterprise.

      Wspieramy zarządy i właścicieli w kluczowych decyzjach rozwojowych i kapitałowych, które bezpośrednio wpływają na wartość przedsiębiorstwa.

      Nasi eksperci

      Maciej Bałabanow, CFA

      Partner Associate, Advisory, Szef Zespołu Strategii

      KPMG w Polsce



      Newsletter


      Chcesz otrzymywać najświeższe informacje biznesowe?



      Zobacz także


      Druga publikacja z serii „CFO Pulse” przedstawiającej punkt widzenia dyrektorów finansowych w Polsce.

      Pierwsza publikacja z serii „CFO Pulse” przedstawiającej punkt widzenia dyrektorów finansowych w Polsce.