Od reaktywności do strategicznej odporności w zarządzaniu ryzykiem stron trzecich

Współczesne organizacje funkcjonują w rozbudowanych ekosystemach partnerów, dostawców i podwykonawców, od których zależy ciągłość kluczowych procesów biznesowych. Wraz z postępującą cyfryzacją, globalizacją łańcuchów dostaw oraz rosnącymi wymogami regulacyjnymi, zarządzanie ryzykiem stron trzecich (ang. Third-Party Risk Management, TPRM) stało się jednym z filarów bezpieczeństwa i stabilności przedsiębiorstw. Najnowsze globalne badanie KPMG pokazuje jednak, że mimo rosnącej świadomości znaczenia tego obszaru, wiele organizacji wciąż działa w sposób rozproszony i reaktywny.

Raport „2026 Global Third-Party Risk Management Survey” wskazuje wyraźnie: firmy inwestują w technologie, sztuczną inteligencję i usługi zarządzane, lecz często brakuje im spójnej integracji, wysokiej jakości danych oraz jasnego modelu operacyjnego. Odpowiedzią na te wyzwania jest budowanie odporności – rozumianej jako zdolność do przewidywania, absorbowania i minimalizowania skutków zakłóceń w całym cyklu życia relacji z podmiotami trzecimi.

Regulacje i cyberbezpieczeństwo dominują agendę TPRM

Ryzyka związane z cyberbezpieczeństwem oraz wymogi regulacyjne pozostają głównymi czynnikami kształtującymi strategie TPRM. Organizacje koncentrują się przede wszystkim na ochronie przed bezpośrednimi zagrożeniami, które mogą szybko przenieść się z dostawcy na całą strukturę przedsiębiorstwa. Taka defensywna perspektywa jest zrozumiała, jednak ogranicza zdolność do wyprzedzającego identyfikowania nowych kategorii ryzyk. Raport wskazuje potrzebę rozwijania kompetencji pozwalających „patrzeć za horyzont” i przygotowywać się na kolejne fale wyzwań, zanim staną się one rzeczywistością.

W wielu organizacjach zarządzanie ryzykiem stron trzecich wciąż koncentruje się głównie na weryfikacji kontrahenta na początku współpracy, podczas gdy ryzyka mogą zmieniać się w trakcie jej trwania. Coraz większego znaczenia nabiera więc podejście oparte na ciągłym monitorowaniu oraz wykorzystaniu danych z różnych źródeł, które pomaga szybciej identyfikować potencjalne sygnały ostrzegawcze. W praktyce najlepiej sprawdzają się rozwiązania, w których zarządzanie stronami trzecimi jest skoordynowane pomiędzy różnymi funkcjami m.in. zakupów, compliance i bezpieczeństwa informacji.

Iwona Sprycha

Partner, Deal Advisory

KPMG w Polsce

Integracja TPRM z ERM pozostaje niepełna

Choć wiele firm deklaruje powiązanie TPRM z zarządzaniem ryzykiem korporacyjnym (ang. Enterprise risk management, ERM), w praktyce integracja często ogranicza się do raportowania na poziomie zarządczym. Brakuje wspólnych procesów, jednolitych taksonomii ryzyka oraz pełnej synchronizacji systemów. Proces zarządzania ryzykiem stron trzecich bywa rozproszony pomiędzy funkcjami zakupów, compliance, cyberbezpieczeństwa i działem operacyjnym, co utrudnia stworzenie spójnego obrazu ekspozycji na ryzyko. W efekcie decyzje strategiczne nie zawsze opierają się na kompletnej wiedzy o zależnościach.

Skalowalność wymaga nowego modelu operacyjnego

Ponad 80% badanych organizacji korzysta z outsourcingu lub usług zewnętrznych w wybranych elementach TPRM, takich jak monitoring, wdrażanie nowych pracowników czy due diligence. Jednocześnie pełne, kompleksowe modele end-to-end pozostają rzadkością. Firmy chętnie delegują zadania o wysokim wolumenie, jednak zachowują ostrożność w przekazywaniu odpowiedzialności za kluczowe decyzje. Wnioski z raportu wskazują, że warunkiem skutecznego skalowania jest dojrzałość procesów wewnętrznych oraz silny nadzór właścicielski nad partnerem zewnętrznym.

Sztuczna inteligencja – duży potencjał, umiarkowane efekty

Wiele organizacji deklaruje wykorzystanie AI w TPRM, szczególnie w obszarach raportowania, oceny ryzyka i automatyzacji analiz. Jednocześnie tylko część z nich ocenia jej skuteczność jako bardzo wysoką. Przyczyną jest fragmentaryczne wdrażanie narzędzi – bez integracji z całym cyklem życia dostawcy. Największą wartość przynoszą rozwiązania, które łączą dane zewnętrzne, informacje od partnerów oraz analitykę predykcyjną w jednym, spójnym środowisku decyzyjnym.

Jakość danych jako fundament zaufania do TPRM

Poziom zaufania do decyzji w obszarze TPRM jest bezpośrednio powiązany z jakością danych. Organizacje dysponujące wiarygodnymi, kompletnymi i spójnymi informacjami deklarują wyraźnie wyższą pewność w ocenie ryzyka. Tymczasem wiele firm zmaga się z rozproszonymi systemami i niespójnymi definicjami danych w różnych krajach czy jednostkach biznesowych. Bez solidnych fundamentów informacyjnych nawet najbardziej zaawansowane technologie nie zapewnią oczekiwanych rezultatów.

Rosnące znaczenie perspektywy „Nth-party”

Coraz większego znaczenia nabiera widoczność ryzyk wykraczających poza bezpośrednich dostawców. Koncentracja geograficzna, zależność od jednego podwykonawcy lub brak transparentności w dalszych ogniwach łańcucha dostaw mogą generować istotne zagrożenia operacyjne i reputacyjne. Organizacje, które rozwijają zdolność analizy powiązań w głąb łańcucha wartości, są lepiej przygotowane na zakłócenia oraz zmiany regulacyjne. Perspektywa „Nth-party” jest w raporcie bezpośrednio powiązana z zarządzaniem ryzykiem koncentracji (concentration risk) – umożliwia podejmowanie świadomych decyzji dotyczących kontynuacji współpracy z dostawcą, opracowania planu awaryjnego lub zakończenia relacji.

Budowanie świadomości ryzyka „Nth-party” staje się kluczowe zarówno dla rozwijających się, jak i już dojrzałych organizacji. Czynniki ryzyka występujące po stronie podwykonawcy trzeciego, czy też czwartego rzędu, mogą skutkować paraliżem kluczowych procesów operacyjnych, pomimo rygorystycznego podejścia do weryfikacji bezpośrednich partnerów biznesowych. W związku z tym, szczegółowe mapowanie wielopoziomowych powiązań i łańcuchów wartości, obejmujące cały cykl życia danych produktów, powinno stać się integralną częścią nowoczesnej strategii w zakresie TPRM.

Katarzyna Bayer

Katarzyna Bayer

Starszy Menedżer, Zespół Forensic

KPMG w Polsce

Szerszy kontekst i implikacje strategiczne

Raport wskazuje na wyraźne różnice sektorowe w podejściu do TPRM oraz skalę wyzwań, z jakimi mierzą się organizacje. Jedna trzecia badanych firm doświadczyła w ciągu ostatnich trzech lat strat finansowych lub reputacyjnych związanych z podmiotami trzecimi, a 28% odnotowało zakłócenia w łańcuchu dostaw. Jednocześnie 83% menedżerów planuje dalszą rozbudowę ekosystemu partnerów w perspektywie najbliższych trzech lat, mimo że 71% zwraca uwagę na trudności w zapewnieniu spójności celów i standardów współpracy. Oznacza to rosnącą złożoność relacji biznesowych przy jednoczesnym ograniczeniu kontroli nad ryzykiem.

Technologie, w tym sztuczna inteligencja, są szeroko testowane, lecz ich skuteczność pozostaje zróżnicowana. Od 50% do 58% respondentów deklaruje wykorzystanie AI w procesach TPRM, jednak jedynie 22% ocenia ją jako „bardzo skuteczną”, a około 40% jako „umiarkowanie skuteczną”. W kontekście automatyzacji większość organizacji określa swój poziom jako umiarkowany – z częściową automatyzacją procesów – natomiast zaawansowane, w pełni zintegrowane środowiska należą do rzadkości. Dane z badania pokazują, że realna transformacja cyfrowa TPRM wymaga nie tylko inwestycji technologicznych, lecz przede wszystkim poprawy jakości danych, integracji systemów i jasnego modelu odpowiedzialności.

O badaniu

Raport „2026 Global Third-Party Risk Management Survey” został opracowany przez KPMG na podstawie globalnego badania ankietowego przeprowadzonego w 2025 roku. W badaniu wzięło udział 851 respondentów z Ameryki Północnej, Ameryki Południowej, Europy oraz regionu Azji i Pacyfiku, reprezentujących różne sektory gospodarki, m.in. usługi finansowe, ochronę zdrowia, technologie, przemysł, handel detaliczny oraz energetykę.

Respondentami byli przedstawiciele kadry kierowniczej i menedżerskiej – dyrektorzy, wiceprezesi, szefowie działów oraz członkowie zarządów – bezpośrednio lub pośrednio zaangażowani w obszar TPRM. Analizie poddano m.in. dojrzałość programów zarządzania ryzykiem stron trzecich, stopień integracji z ERM, wykorzystanie technologii i AI, modele operacyjne, jakość danych oraz poziom odporności organizacyjnej.

Wyniki zostały przeanalizowane z uwzględnieniem wielkości przychodów, poziomu wydatków na podmioty trzecie, sektora działalności oraz regionu geograficznego, co pozwoliło uchwycić zarówno globalne trendy, jak i specyfikę poszczególnych rynków.

Zachęcamy do zapoznania się z pełną treścią raportu KPMG

2026 Global Third-Party Risk Management Survey

Skontaktuj się z nami

Dowiedz się więcej, o tym w jaki sposób wiedza i technologia KPMG mogą pomóc Tobie i Twojej firmie.

Wyślij zapytanie

Jak możemy pomóc?

Wsparcie w zakresie obsługi i analizy danych elektronicznych na potrzeby wszechstronnych przeglądów, dochodzeń wewnętrznych i postępowań.

Dowiedz się więcej

Wsparcie w efektywnym zarządzeniu ryzykiem nadużyć w procesie realizacji fuzji, przejęć i restrukturyzacji lub roszczeń.

Dowiedz się więcej

Wsparcie w znalezieniu i zwiększeniu wartości w całym okresie transformacji i cyklu transakcji.

Dowiedz się więcej

Nasi eksperci

Iwona Sprycha

Partner, Deal Advisory

KPMG w Polsce

mail
call

Katarzyna Bayer

Starszy Menedżer, Zespół Forensic

KPMG w Polsce

mail