Najnowsze informacje w zakresie tzw. windfall tax

W ubiegłym tygodniu opublikowano założenia do projektu nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw. Projekt przewiduje szereg zmian upraszczających rozliczenia i obowiązki akcyzowe, m.in. możliwość stosowania własnych systemów informatycznych do potwierdzania odbioru zwolnionego z akcyzy paliwa lotniczego, złagodzenie warunków prowadzenia magazynowych składów podatkowych dla różnych napojów alkoholowych oraz możliwość odliczenia akcyzy od przeterminowanego alkoholu po jego zniszczeniu.

Istotne zmiany mają dotyczyć również wyrobów energetycznych. Projekt zakłada m.in. odejście od obowiązku stosowania Systemu EMCS PL2 w określonych przypadkach zastosowania zerowej stawki akcyzy, rezygnację z wymogu produkcji biogazu, wodoru i biowodoru w składzie podatkowym oraz rozszerzenie katalogu sytuacji, w których powstanie niewielkich ilości wyrobów energetycznych jako produktu ubocznego nie będzie uznawane za produkcję akcyzową.

Zmiany obejmą również ustawę o podatku od wydobycia niektórych kopalin. Planowane jest doprecyzowanie definicji kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych, tak aby możliwe było odliczenie nakładów ponoszonych na wszystkie przedsięwzięcia inwestycyjne wskazane w załączniku do ustawy, w tym nakładów związanych z koncesjami, likwidacją środków trwałych wykorzystywanych w działalności wydobywczej oraz rekultywacją gruntów.

Projekt przewiduje także przepisy dotyczące banderol legalizacyjnych, podstawy opodatkowania akcyzą samochodów osobowych po udzieleniu rabatu oraz techniczne doprecyzowania dotyczące dokumentów e-SAD i działania Systemu EMCS PL2.

Nowe regulacje mają wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

16 lipca 2026 r. opublikowano projekt rozporządzenia określającego zakres danych w zeznaniu dotyczącym podatku od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych. Zeznanie ma obejmować m.in. dane potrzebne do kalkulacji podatku, w tym przychody i koszty referencyjne, marżę referencyjną, przychody i koszty faktyczne, przychody hipotetyczne, a także informacje o podatku należnym, zaliczkach oraz kwocie do zapłaty albo nadpłacie. Równolegle projektowane są przepisy umożliwiające regulowanie płatności z tytułu tego podatku za pomocą mikrorachunku podatkowego. Oba rozporządzenia mają wejść w życie 1 sierpnia 2026 r., czyli wraz z planowanym początkiem obowiązywania ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków, która czeka obecnie na podpis Prezydenta.

13 lipca 2026 r. Komisja Europejska przyjęła dwa akty uzupełniające rozporządzenie UE w sprawie produktów wolnych od wylesiania, czyli EUDR. Pierwszy akt, delegowany, aktualizuje i upraszcza listę produktów objętych regulacją. Drugi, wykonawczy, określa zasady działania unijnego systemu informatycznego służącego do składania oświadczeń o należytej staranności i uproszczonych deklaracji.

Zmiany oznaczają, że część produktów zostanie wyłączona z zakresu EUDR, a część wcześniej nieobjętych towarów zostanie nim objęta z odroczonym stosowaniem od 30 grudnia 2027 r. Uproszczenia mają dotyczyć także systemu informatycznego, w tym deklaracji składanych przez mikro- i małych przedsiębiorców oraz specyfikacji technicznych dla interfejsów API. Akt delegowany trafi teraz do Parlamentu Europejskiego i Rady, które mają dwa miesiące na ewentualne wyrażenie sprzeciwu wobec propozycji legislacyjnych. Rozporządzenie wykonawcze natomiast wkrótce zostanie opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE.

TSUE w wyroku z 15 lipca 2026 r. w sprawie T-268/25 odniósł się do warunków tworzenia grup VAT na podstawie art. 11 dyrektywy VAT. Sąd wskazał, że przepis ten stoi na przeszkodzie regulacjom krajowym, które uzależniają utworzenie grupy VAT obejmującej podmioty prowadzące działalność opodatkowaną, zwolnioną lub nieprowadzące działalności gospodarczej od posiadania przez jednego członka grupy całego kapitału pozostałych członków, chyba że warunek ten jest konieczny i odpowiedni do przeciwdziałania uchylaniu się od opodatkowania i unikaniu opodatkowania. Sąd stwierdził jednocześnie, że art. 11 dyrektywy VAT nie ma skutku bezpośredniego, który pozwalałby podatnikom powoływać się na ten przepis wobec państwa członkowskiego, jeżeli przepisy krajowe są z nim niezgodne i nie można ich interpretować zgodnie z dyrektywą.

NSA w wyroku z 15 lipca 2026 r., sygn. II FSK 1115/23 rozstrzygnął kwestię opodatkowania PIT świadczeń wypłacanych wspólnikom na podstawie art. 159 k.s.h. Sąd uznał, że regularne świadczenia pieniężne wypłacane wspólnikom w stałej wysokości, które w rzeczywistości stanowią dodatkowe wynagrodzenie za bieżącą pracę lub zarządzanie spółką, nie mogą być traktowane jako przychody z udziału w zyskach osób prawnych. Takie wypłaty, dokonywane niezależnie od wyniku finansowego spółki, powinny być kwalifikowane odpowiednio jako przychód ze stosunku pracy albo przychód z działalności wykonywanej osobiście i opodatkowane na zasadach ogólnych.

NSA w wyroku z 14 lipca 2026 r., sygn. I FSK 2168/23 uznał, że usługa dostarczania danych z sensorów zlokalizowanych w konkretnym położeniu geograficznym może stanowić usługę związaną z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy o VAT. Sąd wskazał, że usługa związana z nieruchomością powinna dotyczyć konkretnej, indywidualnie identyfikowalnej nieruchomości, która stanowi centralny element świadczenia. W analizowanej sprawie lokalizacja sensorów była określona z wysoką precyzją, sensory były trwale związane z gruntem, a dane dostarczane w ramach usługi były ściśle uzależnione od miejsca ich położenia. NSA uznał więc, że bez tej konkretnej lokalizacji usługa nie mogłaby być świadczona w założonym kształcie.

NSA w wyroku z 9 lipca 2026 r., sygn. I FSK 2302/23 odniósł się do zwolnienia z VAT dla usług pośrednictwa ubezpieczeniowego. Sąd stwierdził, że czynności wykonywane wyłącznie w imieniu i na rzecz ubezpieczyciela, bez bezpośrednich relacji z ubezpieczonymi, nie stanowią usług pośrednictwa ubezpieczeniowego i nie korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT. NSA podkreślił, że sama akceptacja wniosku ubezpieczonego ma charakter techniczny i nie przesądza o uznaniu danej usługi za pośrednictwo ubezpieczeniowe.

NSA w wyroku z 9 lipca 2026 r., sygn. II FSK 1083/23 rozstrzygnął kwestię opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek wydatków związanych z używaniem samochodów służbowych przez pracowników niepowiązanych ze wspólnikami. Sąd uznał, że w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2022 r. wydatki, odpisy amortyzacyjne i odpisy z tytułu trwałej utraty wartości dotyczące składników majątku wykorzystywanych w sposób mieszany przez osoby inne niż wspólnicy lub podmioty powiązane ze wspólnikami nie mogą być uznane za ukryte zyski. NSA wskazał również, że takie wydatki nie powinny być kwalifikowane jako wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą, jeżeli dotyczą składników majątku używanych przez pracowników niepowiązanych ze wspólnikami.