Newsletter energetyczny. Projekt nowelizacji ustawy offshore, nowelizacja ustawy o zapasach

9 października 2025 r. Sejm przyjał nowelizację ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej z morskich farm wiatrowych („ustawa offshore”). Nowelizacja zakłada wdrożenie szeregu rozwiązań (w tym uproszczeń w zakresie projektów inwestycyjnych) wspierających rozwój morskich farm wiatrowych w Polsce.

Aukcje i wsparcie inwestorów Kluczową zmianą przewidzianą w nowelizacji jest przyznawanie wsparcia dla sektora offshore w postaci kontraktów różnicowych (CfD) w drugiej fazie będzie przyznawane w drodze aukcji, zamiast indywidualnych decyzji wydawanych przez Prezesa URE. Do udziału w aukcjach dopuszczone zostaną wyłącznie projekty o wysokim stopniu zaawansowania, co ma zwiększyć szanse na ich skuteczną realizację. W przypadku niepowodzenia pierwszej aukcji (planowanej na koniec 2025 r.), przewidziano możliwość przeprowadzenia aukcji interwencyjnej już w 2026 r., aby zapobiec powstaniu luki inwestycyjnej. W trakcie głosowań posłowie przyjęli również poprawkę, zgodnie z którą jeden wytwórca może w aukcji złożyć ofertę wyłącznie dla jednej morskiej farmy wiatrowej zlokalizowanej w granicach tego samego obszaru.

Nowe zasady rozliczeń i waloryzacji Projekt wprowadza ponadto możliwość rozliczania ujemnego salda CfD w EUR oraz zmienia sposób waloryzacji gwarantowanej ceny energii. Doprecyzowano także zasady rekompensat dla wytwórców w przypadku redysponowania morskich farm wiatrowych na zasadach rynkowych, szczególnie w okresie, gdy operator nie gwarantuje pełnego wyprowadzenia mocy.

Zmiany dla innych OZE i uproszczenia proceduralne Nowelizacja obejmuje także przepisy dotyczące przygotowania map potencjału OZE i wyznaczania obszarów o największym potencjale dla OZE (obszary przyspieszonego rozwoju - OPRO), które będą objęte uproszczoną (skróconą) procedurą administracyjną.  Wyznaczanie tych terenów będzie odbywać się zgodnie z obowiązującymi planami zagospodarowania przestrzennego, z uwzględnieniem istniejącej infrastruktury energetycznej, obecności terenów przemysłowych o dużym zapotrzebowaniu na energię oraz opinii społecznych zebranych podczas konsultacji publicznych. W tym zakresie ustawa implementuje do polskiego porządku prawnego przepisy Dyrektywy RED III.

Spółdzielnie energetyczne i prosumenci lokatorscy Projekt znosi ponadto ograniczenia dotyczące tworzenia spółdzielni energetycznych wyłącznie na terenach wiejskich – odtąd będą one mogły powstawać także w miastach. Zmiany obejmują również prosumentów lokatorskich czyli np. wspólnot mieszkaniowych posiadających instalacje fotowoltaicznych, poprzez umożliwienie im montażu instalacji nie tylko na budynkach mieszkalnych, ale także na innych obiektach (np. garażach), a także wykorzystywania środków uzyskanych z nadwyżek energii np. a remonty. Dzięki temu mieszkańcy miast, firmy i samorządy będą mogli wspólnie produkować i  korzystać z energii odnawialnej, co przełoży się na niższe rachunki za energię. Rozszerzenie tej możliwości jest odpowiedzią na potrzeby samorządów i wspólnot mieszkaniowych.

Regulacją zajmie się teraz Senat. Przepisy mają wejść w życie zasadniczo po 14 dniach od publikacji w Dzienniku Ustaw.

26 września 2025 r. Prezydent podpisał ustawę o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej, na mocy której przedłużeniu do 31 grudnia 2025 uległ mechanizm ceny maksymalnej za energię elektryczną dla gospodarstw domowych na poziomie 500 zł/MWh.

Nowe regulacje zakładają ponadto wprowadzenie bonu ciepłowniczego, który będzie skierowany do gospodarstw domowych o najniższych dochodach:

• 3.272,69 PLN/miesięcznie w przypadku osób samotnych;
• 2.454,52 PLN/miesięcznie w przypadku gospodarstw wieloosobowych.

Dzięki temu rozwiązaniu osoby zagrożone ubóstwem energetycznym nadal będą mogły liczyć na pomoc w opłacaniu rachunków za ogrzewanie, pod warunkiem korzystania z ciepła systemowego oraz ponoszenia kosztów ogrzewania powyższej 170 PLN/GJ netto. Wysokość wsparcia wyniesie w tym roku maksymalnie 1750 PLN, a w kolejnym roku wzrośnie do 3500 PLN. W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego, kwota świadczenia będzie proporcjonalnie zmniejszana. Organem właściwym w sprawie przyznania bonu będzie wójt, burmistrz lub prezydenta miasta, zgodnie z miejscem zamieszkania. Wnioski o przyznanie bonu za pozostały okres 2025 roku będzie można składać począwszy od 3 listopada 2025 r. do 15 grudnia 2025 r.

26 września 2025 r. Prezydent podpisał także ustawę o  zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz ustawy - Prawo energetyczne (tzw. mała nowelizacja ustawy o zapasach).

Nowa ustawa przewiduje przedłużenie o kolejny rok (do 30 września 2026 r.) tzw. usługi biletowej dla importerów gazu, tj. możliwości przekazania Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS) realizacji obowiązku utrzymywania zapasów obowiązkowych.

Ponadto zwiększa rolę Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS) w zakresie utrzymywania i finansowania zapasów ropy naftowej i paliw. W dotychczasowym stanie prawnym, rezerwy paliw i ropy powinny pokrywać zapotrzebowanie odpowiadające 90 dniom średniego dziennego zużycia lub importu, z tym zastrzeżeniem, że część tych zapasów była przechowywana przez RARS jako tzw. „zapasy agencyjne”, a część (rezerwa odpowiadająca 53 dniom średniego zużycia lub importu) przez importerów i producentów według określonej proporcji. Nowe przepisy przewidują stopniowe zmniejszanie udziału importerów i producentów w utrzymywaniu tych zapasów:

a)      do 50 dni od momentu wejścia w życie ustawy,

b)      do 47 dni od 30 czerwca 2026 roku

c)      do 45 dni od 30 czerwca 2027 roku

i przejęcie tego obowiązku przez RARS.

Ustawa była rozpatrywana w trybie pilnym, na skutek prezydenckiego weta do ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz niektórych innych ustaw, obejmującej również m.in. zmiany w zakresie możliwości utrzymywania zapasów obowiązkowych poza granicami RP (tzw. duża nowelizacja ustawy o zapasach).  Jak wynika z doniesień prasowych rząd nie widzi realnej szansy na porozumienie z Prezydentem w tym obszarze.

Więcej o  dużej nowelizacji ustawy o zapasach pisaliśmy w II wydaniu naszego newslettera. 

Trwają prace legislacyjne nad projektem ustawy o usprawnieniu procesu inwestycyjnego
w zakresie kluczowych inwestycji infrastrukturalnych (UD262). Projekt przewiduje stworzenie listy „kluczowych inwestycji infrastrukturalnych”, które będą objęte szczególnymi uproszczeniami. Wśród nich znajdują się min. przedsięwzięcia dotyczące strategicznej infrastruktury energetycznej, takie jak elektrownia jądrowa w Choczewie wraz z niezbędną infrastrukturą hydrotechniczną, drogą krajową nr 69 od Lubiatowa trasy S6 oraz infrastrukturą kolejową w regionie. Ułatwienia mają objąć także inwestycje morskie, w tym budowę portów zewnętrznych w Świnoujściu i Gdyni, wybrane projekty kolejowe i lotniskowe oraz inwestycje przeciwpowodziowe.

Jednym z kluczowych rozwiązań jest skrócenie czasu na wydanie decyzji środowiskowej do 45 dni od momentu złożenia wniosku (obecny 60-dniowy termin często nie jest dotrzymywany przez organy). Do tego terminu nie będzie jednak wliczać się czas potrzebny na wykonanie określonych czynności, np. przeprowadzenie postępowania w sprawie oddziaływania transgranicznego przedsięwzięcia. W przypadku przekroczenia terminu przez organ przewidziano karę finansową wysokości 1000 PLN za każdy dzień zwłoki, co według rządu ma zapewnić  priorytetowe traktowanie tych inwestycji. Dodatkowo, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska będzie zobowiązana do przekazywania premierowi kwartalnych raportów o postępowaniach dotyczących wydania decyzji środowiskowych dla kluczowych inwestycji, co ma umożliwić bieżący nadzór i eliminowanie opóźnień. Podobny obowiązek raportowania do premiera będzie spoczywał na Ministrze Sprawiedliwości w odniesieniu do skarg na decyzje środowiskowe dotyczące projektów.

Nowe przepisy przewidują również uproszczenie procedur dotyczących zgłaszania projektów robót geologicznych – obecnie wymagają one zatwierdzenia w drodze decyzji administracyjnej. Skrócone zostaną także terminy wydawania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (z 90 do 60 dni) oraz  opiniowania wniosku o wydanie pozwolenia ustalającego lokalizację sztucznych wysp (z 90 do 30 dni). Zlikwidowany zostanie również obowiązek uzyskiwania zezwoleń na wycinkę drzew w ramach prac przygotowawczych do realizacji przedsięwzięcia. Wprowadzony zostanie ponadto 21-dniowy termin na rozpatrzenie odwołań od decyzji administracyjnych dotyczących kluczowych inwestycji.

Co to oznacza dla inwestorów? Projekt ustawy przewiduje szereg konkretnych, istotnych ułatwień dla realizacji inwestycji strategicznych, które mają przyspieszyć ich realizację. Najważniejszym z nich jest skrócenie czasu na wydanie decyzji środowiskowej do 45 dni, choć nie zmienia to faktu, że sama ocena oddziaływania na środowisko może być nadal czasochłonna i kosztowna. Ustawa ma zostać przyjęta w IV kwartale tego roku i wejść w życie 14 dni po jej ogłoszeniu. 

Rozpoczęły się konsultacje projektu ustawy o zapewnieniu polskiej gospodarce dostępu do surowców, w tym surowców krytycznych, przygotowanego przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska (UC83). Akt ma służyć transpozycji do polskiego porządku prawnego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 11 kwietnia 2024 r. ustanawiającego ramy dla bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych (tzw. Critical Raw Material Act).

Celem ustawy ma być zapewnienie stabilnych, bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych w rozumieniu CRMA. Przewiduje ona m.in. obowiązek stworzenia krajowego planu poszukiwań surowców krytycznych, w tym takich jak niob, skand czy miedź, który, zgodnie z CRMA powinien zostać zrealizowany do 24 maja 2025 r., a którego to Polska do tej pory nie dopełniła. Organem odpowiedzialnym za przygotowanie i realizację krajowej polityki surowcowej państwa ma być minister właściwy do spraw środowiska, działający przy pomocy Głównego Geologa Kraju.

Pojedynczy punkt kontaktowy

Ustawa przewiduje również powołanie pojedynczego punktu kontaktowego (PPK) dla przedsiębiorców przy ministrze środowiska, pełniącego rolę łącznika z organami oraz koordynatora procedur pozwoleniowych dla projektów strategicznych (w tym wydobycia i recyklingu surowców krytycznych). PPK będzie mógł wzywać organy administracji i inne podmioty realizujące zadania publiczne do udzielenia wsparcia; brak reakcji grozi karą porządkową do 3 000 zł, a przy powtórnym naruszeniu – do 5 000 zł.

Opiniowanie wniosków

Istotnym przywilejem projektów strategicznych służących bezpieczeństwu surowcowemu UE przewidzianym w CRMA, jest możliwość ich realizacji mimo negatywnej oceny oddziaływania na środowisko, jeśli przemawia za tym interes społeczny. Projekt ustawy przewiduje analogiczny mechanizm, który powierza rządowi ocenę, czy wskazane przez Komisję Europejską projekty strategiczne są krajowym priorytetem, wobec czego powinny im przysługiwać przywileje określone w CRMA. Z kolei wnioski o uznanie projektu za strategiczny (wydobycie, przeróbka, recykling) będzie opiniował minister środowiska oraz właściwe organy: minister ds. gospodarki, minister ds. gospodarki surowcami energetycznymi, marszałkowie województw i organ właściwy do wydania kompleksowej decyzji; opinie obejmą także kompletność i wykonalność harmonogramu.

Centrum Analiz Surowcowych

Nowością jest również Centrum Analiz Surowcowych tworzone przy Państwowym Instytucie Geologicznym (PIG), które będzie monitorować łańcuchy dostaw surowców krytycznych, z kolei Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych zbierze dane o stanie ich zapasów. Powstanie również rejestr przedsiębiorstw w strategicznych łańcuchach wartości (np. produkcja osprzętu OZE, satelitów), a PIG będzie zarządzać bazą danych o zamkniętych obiektach unieszkodliwiania odpadów wydobywczych. Duże przedsiębiorstwa  będą musiały analizować ryzyko w łańcuchach dostaw pod groźbą kar do 500 000 zł. Produkty z magnesami trwałymi (np. pralki, prądnice) będą wymagały oznakowania, a na stronach internetowych trzeba będzie ujawniać wykorzystanie pierwiastków z recyklingu; za brak informacji grozi kara od 5 000 do 100 000 zł.

Środki dyscyplinujące i kary administracyjne

Projekt ustawy wprowadza także środki dyscyplinujące i sankcje, w tym odpowiedzialność porządkową dla kierowników i upoważnionych pracowników oraz kary administracyjne nakładane przez odpowiednie organy. W tym zakresie Prezes UOKiK uzyska dodatkowe obowiązki kontrolne. Kary trzeba będzie uiścić w ciągu 14 dni, a środki z nich zasilą budżet państwa.

Polityka Surowcowa Państwa

Ważnym elementem proponowanych regulacji jest Polityka Surowcowa Państwa, aktualizowana co 5 lat, mająca zapewnić dostęp do surowców przy poszanowaniu środowiska i zasad zrównoważonego rozwoju, która ma określić kierunki działań i wykaz surowców kluczowych.

Ustawa ma wspierać nowoczesny przemysł (osprzęt OZE, samochody elektryczne), w tym dla recyklingu i projektów wydobywczych, a jej wejście w życie od 1 stycznia 2026 r. ma zwiększyć pewność inwestorów i pobudzić inwestycje.

28 września 2025 r. zakończyły się konsultacje publiczne projektu rozporządzenia ws. sposobu obliczania współczynnika intensywności zużycia energii elektrycznej oraz wartości pomocy publicznej uzyskanej przez odbiorcę przemysłowego (nr z wykazu 1276).

Rozporządzenie realizuje upoważnienie ustawowe zawarte w art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, zobowiązującego ministra właściwego do spraw środowiska do określenia sposobu obliczania:

a)       współczynnika intensywności zużycia energii elektrycznej, przy uwzględnieniu zasad rachunkowości stosowanych przez odbiorcę przemysłowego oraz kosztów energii elektrycznej ponoszone przez tego odbiorcę, jak również

b)      wartości pomocy publicznej uzyskanej przez odbiorcę przemysłowego wskutek skorzystania przez niego z uprawnień, o których mowa w art. 53 ust. 1, w art. 96 ust. 2 ustawy OZE oraz w art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji (zwanych dalej „ulgami”), biorąc pod uwagę potrzebę ustalenia nienależnej pomocy publicznej.

Konieczność opracowania nowego rozporządzenia wynika ze zmian wprowadzonych ustawą z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1847) i zakłada m.in.:

1. wprowadzenie tzw. mechanizmu warunkowości polegającego na tym, że skorzystanie z ulg powiązane jest z obowiązkiem ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Brak realizacji mechanizmu warunkowości w terminach przewidzianych w ustawie skutkuje obowiązkiem zwrotu udzielonej pomocy publicznej, a przedmiotowe rozporządzenie określa sposób wyznaczania wartości udzielonej pomocy publicznej, którą odbiorca przemysłowy otrzymał korzystając z ulg;
2. ujednolicenie poziomu wsparcia dla wszystkich odbiorców przemysłowych, pod warunkiem zachowania współczynnika energochłonności powyżej 3%.

Projekt zakłada, że rozporządzenie wejdzie w życie z dniem 1 listopada 2025 r., co jest uzasadnione terminem na złożenie przez odbiorców przemysłowych oświadczeń, o których mowa w art. 52 ust. 3 pkt 3 ustawy OZE, który upływa 15 listopada.

Trwają prace nad projektem rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie Ministra Gospodarki Z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu gazowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1158, z późn.zm.) (nr z wykazu 2).

Nowelizacja przepisów pozwoli operatorowi systemu gazowego (Gaz-System S.A.) na odstępstwo od obowiązującej od 2024 roku zasady, zgodnie z którą nowy punkt wejścia lub wyjścia do systemu przesyłowego gazu musi być zlokalizowany bezpośrednio przy sieci przesyłowej. W projekcie przewidziano rozwiązanie, umożliwiające zlokalizowanie nowego punktu na wniosek podmiotu zainteresowanego budową punktu w innym miejscu, jeżeli zostanie to uzgodnione pomiędzy operatorem systemu przesyłowego a takim podmiotem przyłączanym, jeżeli chce on przyłączyć się do sieci gazowej, lub sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym co najmniej 110 kV.

Propozycje zmian pochodzą z branży gazowej, wśród której pojawiły się również postulaty, aby nowe przepisy objęły także podmioty chcące zmienić już wydane warunki przyłączenia, jak również samego operatora systemu gazowego.

Proponowane rozwiązanie ma na celu usprawnienie procesu przyłączania jednostek wytwórczych energii elektrycznej zasilanych paliwami gazowymi do systemu przesyłowego gazowego, wobec rosnącej liczby projektów inwestycyjnych w tym zakresie.

Co to oznacza dla podmiotów na rynku? Planowane zmiany mogą przynieść korzyści zarówno obecnym, jak i przyszłym wytwórcom energii elektrycznej z gazu, ponieważ pozwolą na obniżenie kosztów realizacji i podłączania gazowych bloków energetycznych do sieci przesyłowej. Jednocześnie stanowią one potencjalne wyzwanie dla Gaz-Systemu, gdyż inwestorzy zyskają większą swobodę w wyborze miejsc przyłączenia do systemu gazowego. Dodatkowo prezes URE będzie musiał czuwać nad tym, by nowe zasady nie spowodowały wzrostu kosztów dla odbiorców końcowych.

Projekt oczekuje obecnie na skierowanie go do Komitetów w celu jego zaopiniowania. Jego przyjęcie planowane jest do końca tego roku, a same przepisy mają zacząć obowiązywać po upływie 14 dni od ich publikacji.

W Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace nad projektem ustawy zmieniającej ustawę o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, której celem jest implementacja do polskiego porządku prawnego założeń Dyrektywy RED III, dotyczących zwiększenia roli OZE w budownictwie, przemyśle oraz w ogrzewnictwie i chłodnictwie (UC118).

Projekt przewiduje stopniowe zwiększanie udziału energii odnawialnej w poszczególnych obszarach odpowiednio o: średnio 1,6 punktu procentowego rocznie w przemyśle, natomiast w sektorze ogrzewania i chłodzenia – o 0,8 punktu procentowego w latach 2021–2025 i o 1,1 punktu procentowego w latach 2026–2030.

Jednym z kluczowych założeń projektowanych zmian jest także możliwość wyznaczania specjalnych obszarów infrastruktury przeznaczonych na realizację projektów związanych z sieciami i magazynowaniem energii (OPRO) co ma przyspieszyć rozwój OZE, ułatwić przyłączanie nowych instalacji do sieci oraz uprościć procedury środowiskowe dla inwestycji w tych obszarach.

Projekt ustawy zakłada również uproszczenie i skrócenie procedur inwestycyjnych dla instalacji OZE realizowanych poza OPRO, w tym fotowoltaiki i pomp ciepła. Dla nowych inwestycji czas trwania procedur nie będzie mógł przekroczyć dwóch lat, natomiast dla modernizacji – trzech miesięcy, o ile zwiększenie mocy nie przekroczy 15%. Specjalne uproszczenia przyznane mają zaś zostać instalacjom połączonym z magazynami energii, prosumentom oraz społecznościom energetycznym.

Z kolei w sektorze ciepłownictwa i chłodnictwa doprecyzowane zostaną zasady przyłączania i zakupu energii z OZE oraz ciepła odpadowego, wprowadzony zostanie także obowiązek oceny ich potencjału a pod kątem świadczenia usług systemowych.

Istotną częścią nowelizacji są także zapowiedzi regulacji zapewniających przestrzeganie zasady kaskadowego wykorzystywania biomasy, czyli preferowania jej zastosowania tam, gdzie przynosi największą wartość ekologiczną i gospodarczą, z możliwością uzasadnionych odstępstw, a także rozwiązań w zakresie cyfrowego udostępniania przez OSP i PSD godzinowych danych nt. udziału OZE oraz emisji GHG w dostarczanej odbiorcom energii elektrycznej.

Projekt przewiduje również zmiany w zakresie szkoleń i certyfikacji instalatorów OZE, co ma zapewnić odpowiednią jakość i bezpieczeństwo nowych inwestycji.

Planowany termin przyjęcia projektu przez RM to I kwartał 2026 r.

W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów ukazały się założenia projektu nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (RD239).

Nowelizacja przepisów ma na celu ułatwienie procesu modernizacji, rozbudowy lub wymiany starzejących się lądowych turbin wiatrowych na bardziej efektywne, ale też zmniejszenie liczby postępowań prowadzonych przez RDOŚ, wobec spodziewanej rosnącej liczby inwestycji w tym zakresie.

Z założeń projektu wynika, że inwestorzy planujący tzw. repowering nie będą zobowiązani do uzyskania decyzji środowiskowej dla tego typu inwestycji, pod warunkiem że wynikający z nich wzrost mocy instalacji nie przekroczy 30%, a łączna moc po modernizacji będzie niższa niż 100 MW. Zwolnienie z obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej będzie przy tym dotyczyć tylko tych projektów, które nie przewidują zwiększenia liczby turbin na farmie ani zmiany ich lokalizacji o więcej niż 250 metrów.

Projektowana zmiana wpisuje się w szersze zapowiedzi rządu dotyczące wspierania rozwoju energetyki wiatrowej i usprawnienia inwestycji w repowering  po prezydenckim wecie wobec tzw. ustawy wiatrakowej . Zakres proponowanych ułatwień jest jednak ograniczony i w krótkim horyzoncie czasowym może nie przełożyć się na znaczący wzrost liczby projektów, ponieważ decyzje inwestycyjne w tym obszarze są uzależnione nie tylko od ram prawnych, ale również od sytuacji rynkowej i dostępnych mechanizmów wsparcia.

Rząd chce znowelizować rozporządzenie jeszcze w IV kwartale 2025 r.

Ministerstwo Klimatu skierowało do konsultacji projekt nowelizacji ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej oraz niektórych innych ustaw (UC77), której efektem ma być zmniejszenie zużycia energii. Projektowane przepisy mają na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz zmieniającej rozporządzenie (UE) 2023/955, będącej jednym z kluczowych elementów pakietu Fit for 55. Nowelizacja może przyspieszyć inwestycje w efektywność energetyczną, co jest kluczowe dla konkurencyjności gospodarki.

Projekt zakłada wprowadzenie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz nowe, ambitniejsze cele oszczędności energii – średnio 1,49% rocznie w latach 2021-2030 (w latach 2028-2030: 1,9% rocznie), wobec dotychczasowych 0,8%. Instytucje publiczne mają osiągać 1,9% oszczędności rocznie przez całą dekadę i raportować postępy do URE; mniejsze samorządy zostaną objęte tym obowiązkiem później. Z uzasadnienia wynika, że polski wskaźnik energochłonności jest znacznie powyżej średniej unijnej – wynosi 189,71 kg ekwiwalentu ropy na 1 tys. euro PKB, wobec 107,42 kgoe średniej.

Projekt przewiduje także wsparcie dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym (ok. 9% Polaków), m.in. w formie bezzwrotnych dotacji na termomodernizację domów. Reforma systemu białych certyfikatów ma poprawić skuteczność mechanizmu, choć nie rozszerza grupy podmiotów zobowiązanych do ich zakupu. Do 2027 r. proces uzyskiwania certyfikatów ma być w pełni cyfrowy. Projekt określa też wymogi dotyczące umów na poprawę efektywności i minimalne standardy dla zamówień publicznych.

Nowe obowiązki obejmą również przedsiębiorców: przedsiębiorstwa zużywające powyżej 2,78 GWh rocznie będą musiały co 4 lata przeprowadzać audyt energetyczny (chyba że mają system zarządzania energią), a te powyżej 23,6 GWh – wdrożyć taki system do października 2027 r. Centra danych o mocy powyżej 500 kW będą musiały ujawniać dane o zużyciu energii. Projekt doprecyzowuje też przepisy dotyczące kwalifikacji i certyfikacji zawodów związanych z efektywnością energetyczną oraz przenosi weryfikację audytów z URE na akredytowanych audytorów.

Termin na wdrożenie dyrektywy do krajowych porządków prawnych upływa 11 października 2025 r. co oznacza, że Polska jest już opóźniona w tym zakresie, a ze względu na podział kompetencji między resortami prace mogą się wydłużyć.

W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawiła się zapowiedź nowelizacji ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (UD316), mająca na celu wyeliminować problemy praktyczne związane z wdrażaniem zmian obejmujących zastąpienie studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminnymi planami ogólnymi. Problemy te dotyczą m.in. cyfryzacji procesu planowania, zasad opiniowania i uzgadniania dokumentów planistycznych, określania obszarów zabudowy śródmiejskiej, elastyczności w zakresie zgodności planów miejscowych z ogólnymi, procedur związanych ze zintegrowanymi planami inwestycyjnymi, a także terminów wydawania decyzji o warunkach zabudowy.

W odpowiedzi na te wyzwania przygotowano projekt zmian ustawowych. Przewiduje on, że tzw. newsletter planistyczny będzie obsługiwany wyłącznie elektronicznie, co pozwoli na automatyzację powiadomień i ograniczy czas ich wysyłania. Dodatkowo, ogłoszenia o przystąpieniu do sporządzania aktów planistycznych będą publikowane w Rejestrze Urbanistycznym, co zwiększy przejrzystość i dostępność informacji.

Zmiany obejmują także ujednolicenie przepisów dotyczących opiniowania i uzgadniania dokumentów planistycznych przez spółkę Centralnego Portu Komunikacyjnego, a także wprowadzenie podstawy prawnej do określania w planach miejscowych i decyzjach o warunkach zabudowy obszarów zabudowy śródmiejskiej. W zakresie zgodności planów miejscowych z planem ogólnym gminy przewidziano większą elastyczność – m.in. rezygnację z konieczności zachowania zgodności w zakresie maksymalnego udziału powierzchni zabudowy oraz wprowadzenie wyjątków dla obiektów zabytkowych.

Procedura sporządzania zintegrowanych planów inwestycyjnych zostanie uproszczona
i uelastyczniona, m.in. poprzez rozszerzenie katalogu inwestycji uzupełniających, doprecyzowanie zakresu terenów objętych planem oraz wydłużenie terminów na weryfikację wniosków. Zrezygnowano także z obowiązku uchwalania planów miejscowych zgodnie z nieaktualnymi strategiami rozwoju gmin, pozostawiając ten obowiązek jedynie w odniesieniu do nowych strategii.

Ważną zmianą jest zawieszenie do końca 2026 r. kar za nieterminowe wydawanie decyzji
o warunkach zabudowy, co ma odciążyć gminy w okresie zwiększonego napływu wniosków. Wydłużono także termin na rozszerzenie zakresu danych przestrzennych dla planów miejscowych do 2029 r. oraz wydłużono czas na wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych z 60 do 90 dni.

Ponadto, zniesiono obowiązek publikowania numeru księgi wieczystej nieruchomości we wnioskach o ustalenie lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz uchwałach dotyczących tych inwestycji. Usunięto także obowiązek opiniowania inwestycji związanych z odbudową Pałacu Saskiego przez Główną Komisję Urbanistyczno-Architektoniczną.

Wszystkie te zmiany mają na celu usprawnienie wdrażania reformy, zwiększenie efektywności planowania przestrzennego oraz dostosowanie przepisów do rzeczywistych potrzeb samorządów i inwestorów.

Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to IV kwartał 2025 r.

9 września 2025 r. Parlament Europejski przyjął zmiany do Ramowej Dyrektywy Odpadowej, wprowadzając pierwsze w UE wiążące cele ograniczenia marnowania żywności oraz rozszerzoną odpowiedzialność producentów (ROP) dla branży tekstylnej. Nowe przepisy mają na celu walkę z rosnącą ilością odpadów żywnościowych i tekstylnych, które generują poważne straty ekonomiczne, środowiskowe i etyczne.

Do 2030 r. państwa członkowskie będą musiały zredukować ilość odpadów żywnościowych o 10% w sektorze produkcji i przetwórstwa oraz o 30% na etapie dystrybucji i konsumpcji. Wymaga to aktualizacji krajowych programów, działań edukacyjnych i wsparcia innowacji, przy jednoczesnym zachowaniu jakości żywności i nieobciążaniu nadmiernie rolników.

W sektorze tekstyliów wprowadzony zostanie obowiązkowy system ROP, obejmujący niemal wszystkie produkty tekstylne i obuwnicze. Producenci będą zobowiązani do finansowania zbiórki, sortowania i recyklingu odpadów, rejestracji oraz raportowania. Systemy te mają ruszyć w krajach UE w ciągu 30 miesięcy od wejścia przepisów w życie (dla mikrofirm – 42 miesiące).

Nowelizacja wprowadza także nowe definicje i obowiązki, a państwa członkowskie będą musiały zapewnić skuteczne wdrożenie przepisów, w tym system sankcji. Dla firm oznacza to konieczność dostosowania się do nowych wymogów, raportowania, przekazywania niesprzedanej żywności na cele społeczne oraz ponoszenia kosztów związanych z gospodarowaniem odpadami tekstylnymi. Nowe regulacje mają wspierać gospodarkę o obiegu zamkniętym i ograniczać negatywny wpływ na środowisko.

Co to oznacza dla przedsiębiorców? Mimo że zmiany nie są skierowane bezpośrednio do przedsiębiorców z branży energetycznej, mogą one pośrednio wpływać na ten sektor. Przede wszystkim, wprowadzenie wiążących celów redukcyjnych dla odpadów żywnościowych oraz ROP dla tekstyliów może skutkować zmniejszeniem ilości odpadów trafiających do instalacji termicznego przekształcania odpadów i dostępności paliw alternatywnych. Dodatkowo, nowe przepisy, promujące recykling i ponowne wykorzystanie materiałów, wpisują się w szerszą strategię transformacji energetycznej i dekarbonizacji. Może to skłaniać przedsiębiorców z branży do inwestowania w technologie odzysku odpadów, które nie nadają się do recyklingu jak również technologii energetycznych, np. w zakresie odzysku energii z odpadów trudnych do recyklingu lub poprawy efektywności energetycznej procesów przemysłowych.

Zmiany w ramowej dyrektywie odpadowej - KPMG Poland

I OSK 2347/23 - Wyrok NSA z 2025-08-27

27 sierpnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, w którym stwierdził, że wydzierżawienie nieruchomości rolnej w celu prowadzenia farmy fotowoltaicznej nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności uzasadniającej wyrażenie zgody na oddanie w posiadanie nieruchomości rolnej przed upływem 5 lat od jej nabycia na zasadach określonych w art. 2b ust. 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. („UKUR”).

W analizowanym przypadku Sąd oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymującej w mocy poprzedzającą ją decyzję Dyrektora KOWR, odmawiającą udzielenia zgody na oddanie w posiadanie nieruchomości rolnej przed upływem 5 lat od jej nabycia.

Zgodnie z art. 2b ust. 1-3 UKUR, nabywca nieruchomości rolnej jest obowiązany prowadzić gospodarstwo rolne, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości, a w przypadku osoby fizycznej prowadzić to gospodarstwo osobiście. W tym samym okresie, nabyta nieruchomość nie może być zbyta ani oddana w posiadanie innym podmiotom, chyba że taka okoliczność uzasadniona jest ważnym interesem nabywcy nieruchomości rolnej lub interesem publicznym. Odstępstwo od tej reguły wymaga zgody Dyrektora Generalnego KOWR, wydanej w formie decyzji, na wniosek nabywcy nieruchomości rolnej.

W ocenie NSA i organów orzekających w sprawie, oddanie nieruchomości rolnej na cele związane z prowadzeniem farmy fotowoltaicznej nie spełnia przesłanek „ważnego interesu nabywcy” ani „interesu publicznego” uzasadniających zgodę na takie odstępstwo.

Sąd podkreślił, że ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego ma na celu aktywne wykorzystanie nieruchomości w działalności rolniczej, a zgoda na ich inne wykorzystanie jest sytuacją wyjątkową, uzasadnioną ważnym interesem nabywcy lub interesem publicznym. Badając spełnienie przesłanek „interesu publicznego” i „ważnego interesu nabywcy” należy w ocenie NSA brać pod uwagę   i porównać konkurujące ze sobą wartości, co w analizowanym przypadku w ocenie sądu sprowadzało się do porównania ograniczenia areału dostępnej ziemi ornej oraz zamiaru wydzierżawienia nieruchomości na cele budowy i prowadzenia farmy fotowoltaicznej. Wprawdzie Sąd zgodził się ze skarżącym właścicielem nieruchomości, że wybudowanie farmy fotowoltaicznej, przyczyni się m.in. do zwiększenia niezależności energetycznej Polski, redukcji zanieczyszczenia środowiska i rozwoju ekologii w regionie, czy też będzie stanowić promocję odnawialnych źródeł energii wśród mieszkańców regionu. Niemniej, w jego ocenie w sprawie występują również inne, konkurencyjne interesy, w tym ochrona gruntów rolnych o zróżnicowaniu jakościowym, leżąca u podstaw czasowego ograniczenia dysponowania gruntami rolnymi, której w tym przypadku Sąd dał pierwszeństwo.

Co to oznacza dla inwestorów? Wyrok ten podkreśla rygorystyczne przestrzeganie przepisów dotyczących użytkowania gruntów rolnych, zwracając uwagę, że wyjątki od pięcioletniego okresu posiadania są ograniczone do nadzwyczajnych okoliczności. Mając na uwadze, że instalacje OZE (farmy fotowoltaiczne, farmy wiatrowe) co do zasady są realizowane na gruntach rolnych, brak możliwości wydzierżawienia takich gruntów przez ich właścicieli przed upływem 5 lat od ich nabycia może  stanowić ograniczenie w rozwijaniu projektów  OZE na terenach posiadających potencjał w tym obszarze.

1 września 2025 r. rozpoczęły się pierwsze konsultacje dotyczące planowanego utworzenia od 2027 r. na terytorium Polski jednego połączonego systemu wejścia/wyjścia gazu ziemnego, obejmującego sieci należące do Operatora Gazociągów Przesyłowych Gaz-System oraz SGT EuRoPol GAZ, mające na celu wdrożenie Mechanizmu rozliczeń międzyoperatorskich (ITC KSP/SGT 2027-2031) w ramach planowanej jednolitej taryfy sieciowej na polskiej sieci przesyłowej gazu ziemnego.

Stanowiska można zgłaszać elektronicznie Prezesowi URE do 1 listopada 2025 r.

6 października 2025 r. w Warszawie odbyła się pierwsza edycja konferencji CIRE PowerUp 2025 – Energetyka przyszłości! Wydarzenie zgromadziło liderów polskiej cyfryzacji, energetyki oraz przedstawicieli nowych sektorów gospodarki związanych z AI i data center. Konferencja była poświęcona integracji sztucznej inteligencji z sektorem energetycznym oraz najnowszym trendom technologicznym w branży. W programie znalazły się panele dyskusyjne poświęcone m.in. bezpieczeństwu energetycznemu Polski w procesie transformacji, wyzwaniom regulacyjnym oraz przeciwdziałaniu dezinformacji w dobie AI.

Jedną z panelistek konferencji była Anna Szczodra, Partner współzarządzający w KPMG Law oraz radca prawny, która wzięła udział w panelu „Bezpieczeństwo energetyczne Polski w procesie transformacji przy wykorzystaniu i wsparciu AI”.

W dniu 22 września 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów wydał przełomowy wyrok (sygn. I FSK 1519/21), rozstrzygając na korzyść podatników długotrwały spór dotyczący zwolnienia z akcyzy energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii. Sąd jednoznacznie orzekł, że przy obliczaniu wysokości zwolnienia akcyzowego zastosowanie ma stawka podatku obowiązująca w momencie faktycznego wytworzenia energii elektrycznej, a nie w chwili otrzymania przez podatnika dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii (zielonych certyfikatów). Rozstrzygnięcie poszerzonego składu NSA potwierdziło i nadało moc wiążącą stanowisku, które sąd ten prezentował już wcześniej w pojedynczych wyrokach Izby Finansowej, jednocześnie rozstrzygając rozbieżności z orzecznictwem Izby Gospodarczej.

Tło sprawy

Spółka energetyczna, prowadząca działalność w zakresie sprzedaży energii elektrycznej nabywcom końcowym, zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem interpretacyjnym dotyczącym zwolnienia z akcyzy. Problem powstał w związku z tym, że ustawodawca obniżył stawkę akcyzy na energię elektryczną z 20,00 zł/MWh do 5,00 zł/MWh z dniem 1 stycznia 2019 r., jednak nie wprowadził żadnych przepisów przejściowych regulujących kwestie międzyczasowe.

Spółka jako przedsiębiorstwo energetyczne jest zobowiązana do umarzania świadectw pochodzenia energii elektrycznej zgodnie z ustawą o OZE. Kluczowy problem polega na tym, że proces otrzymywania i umarzania świadectw pochodzenia jest rozłożony w czasie - Prezes URE wydaje świadectwo pochodzenia w terminie 45 dni od przekazania kompletnego wniosku, a decyzje o umorzeniu są wydawane często po kilku miesiącach. To oznacza, że energia wytworzona w 2018 r. (przy stawce 20 zł/MWh) może być rozliczana dopiero w 2019 r. (przy stawce 5 zł/MWh).

Stanowisko stron sporu

Stanowisko spółki: Spółka argumentowała, że dla pełnego zrealizowania ustawowego zwolnienia kluczowy jest fakt, iż produkcja i konsumpcja energii elektrycznej następują fizycznie w tym samym momencie. Wartość zwolnienia powinna być wprost związana ze stawką akcyzy obowiązującą w momencie produkcji energii, potwierdzonej danym świadectwem pochodzenia. Przesunięcie w czasie możliwości skorzystania ze zwolnienia nie może mieć wpływu na jego zakres i wielkość.

Stanowisko organów: Dyrektor KIS i WSA w Warszawie uznali, że zgodnie z art. 30 ust. 1 u.p.a., przesłanką determinującą możliwość skorzystania ze zwolnienia jest otrzymanie dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia. Zwolnienie stosuje się poprzez obniżenie akcyzy należnej za najbliższe okresy rozliczeniowe, dlatego do obliczenia kwoty zwolnienia właściwa jest stawka obowiązująca w momencie rozliczenia, a nie wytworzenia energii.

Rozbieżne orzecznictwo NSA

NSA w uzasadnieniu postanowienia wskazał na fundamentalne rozbieżności w dotychczasowym orzecznictwie:

Pierwszy kierunek (dominujący w Izbie Gospodarczej): Reprezentowany przez wyroki z 12 kwietnia 2024 r. (sygn. I GSK 598/20), 22 listopada 2023 r. (sygn. I GSK 105/20) oraz 24 maja 2024 r. (sygn. I GSK 1830/20) - przyjmuje, że otrzymanie dokumentu umorzenia świadectwa pochodzenia jest elementem podatkowego stanu faktycznego zwolnienia. Do obliczenia kwoty zwolnienia należy zastosować stawkę akcyzy obowiązującą w okresie rozliczeniowym, w którym energia jest rozliczana.

Drugi kierunek (Izba Finansowa): Reprezentowany przez wyroki z 3 października 2024 r. (sygn. I FSK 539/21) oraz 18 września 2024 r. (sygn. I FSK 185/21) - uznaje, że zwolnienie kształtuje się w momencie wytworzenia energii elektrycznej z OZE. W tym punkcie czasu dochodzi do urzeczywistnienia podatkowego stanu faktycznego zwolnienia, który jest elementem całego zobowiązania podatkowego.

Kluczowe argumenty za drugim kierunkiem

NSA w postanowieniu przychylił się do argumentacji wskazującej na moment wytworzenia energii jako decydujący:

• Teoria podatkowego stanu faktycznego: Zgodnie z art. 4 Ordynacji podatkowej obowiązek podatkowy powstaje na skutek zaistnienia zdarzenia określonego w ustawie. Zobowiązanie podatkowe jest skonkretyzowaną postacią powinności podatkowej, której treść kształtuje się w momencie zaistnienia stanu faktycznego.
• Zasada uprawnionych oczekiwań: Przyjęcie, że zastosowanie ma stawka z momentu rozliczenia, oznaczałoby uzależnienie zakresu zwolnienia od sprawnego działania lub opieszałości organu, co prowadziłoby do nierównego traktowania podatników.
• Zasady intertemporalne: Jeżeli kwestia międzyczasowa nie została uregulowana w prawie podatkowym, sięga się do unormowania obowiązującego w momencie urzeczywistnienia stanu faktycznego wywołującego skutki prawne.

Zagadnienie prawne przekazane składowi siedmiu sędziów

NSA sformułował następujące pytanie prawne: "Czy stosownie do art. 30 ust. 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym Spółka będzie mogła obniżyć akcyzę należną w okresach rozliczeniowych po dniu 1 stycznia 2019 r., stosując zwolnienie w wysokości 20,00 zł/MWh w przypadku umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej wydanych dla energii elektrycznej wyprodukowanej przed dniem 1 stycznia 2019 r.?"

Znaczenie dla praktyki

Rozstrzygnięcie składu siedmiu sędziów NSA ma potencjał zakończenia wieloletniego sporu interpretacyjnego z organami podatkowymi dotyczącego zasad stosowania zwolnień akcyzowych w energetyce odnawialnej. Przychylne rozstrzygnięcie dla branży energetycznej umożliwi przedsiębiorstwom wystąpienie o stwierdzenie nadpłaty akcyzy w przypadkach, gdy rozliczały zwolnienie według niższej stawki obowiązującej w dacie otrzymania dokumentu umorzenia świadectw pochodzenia, zamiast według wyższej stawki z momentu faktycznego wytworzenia energii. Przede wszystkim jednak orzeczenie ustali jednolitą i wiążącą linię orzeczniczą NSA w zakresie intertemporalnego stosowania zwolnień akcyzowych dla energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii, eliminując dotychczasowe rozbieżności między izbami sądu.

Postanowienie NSA stanowi wyraźny sygnał, że sąd skłania się ku przyjęciu, iż decydującym momentem dla ustalenia wysokości zwolnienia jest czas wytworzenia energii, a nie otrzymania dokumentu umorzenia świadectwa pochodzenia.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2025 r., sygn. I SA/Gd 467/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał przełomowy wyrok w sprawie określania podstawy opodatkowania elektrowni wiatrowych podatkiem od nieruchomości, w którym przesądził, że podstawę opodatkowania takich budowli stanowi ich wartość rynkowa, a nie odtworzeniowa. Wyrok ten ma kluczowe znaczenie dla przedsiębiorców z branży energetyki odnawialnej, którzy dotychczas borykali się z niepewnością co do prawidłowych metod wyceny swoich aktywów na potrzeby podatku od nieruchomości.

Tło sprawy

Spółka T. z o.o. będąca właścicielem 20 elektrowni wiatrowych złożyła do organu podatkowego korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2017 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Podstawą korekty było przedstawienie nowego operatu szacunkowego określającego wartość rynkową farmy wiatrowej na kwotę 71.292.566 zł, co znacząco odbiegało od wcześniejszych ustaleń organów podatkowych.

W odpowiedzi organ powołał własnego biegłego rzeczoznawcę, który oszacował wartość elektrowni wiatrowych na kwotę 220.777.858 zł, jednak zastosował wyłącznie podejście kosztowe, określając wartość odtworzeniową budowli zamiast wymaganej przepisami wartości rynkowej.

Stanowisko organów podatkowych

Organy podatkowe przyjęły, że w przypadku elektrowni wiatrowych, od których spółka nie dokonuje odpisów amortyzacyjnych jako całości, podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa zgodnie z art. 4 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jednakże w praktyce zaakceptowały opinię biegłego przedstawiającą wyłącznie wartość odtworzeniową, argumentując, że brak jest obrotu rynkowego podobnymi obiektami, co uniemożliwia zastosowanie metody porównawczej lub dochodowej.

Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego

WSA w Gdańsku uchylił decyzje organów podatkowych, wskazując na fundamentalne błędy w określaniu podstawy opodatkowania. Sąd podkreślił, że:

• Wartość rynkowa jest obligatoryjna – zgodnie z art. 4 ust. 5 u.p.o.l., jeżeli od budowli nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, podstawę opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa, określona przez podatnika na dzień powstania obowiązku podatkowego.
• Hierarchia metod wyceny – wartość rynkową należy określać przede wszystkim przy zastosowaniu podejścia porównawczego lub dochodowego. Podejście kosztowe może być zastosowane jedynie w przypadku niemożności użycia pozostałych metod, przy czym musi być częścią podejścia mieszanego.
• Niewystarczające uzasadnienie – biegły nie wykazał w przekonujący sposób, dlaczego nie można określić wartości rynkowej elektrowni wiatrowych. Ograniczenie analizy rynku wyłącznie do województwa pomorskiego oraz brak szczegółowego uzasadnienia niemożności zastosowania metody dochodowej stanowiły istotne braki w opinii.
• Różnica między wartością rynkową a odtworzeniową – sąd wyjaśnił, że wartość rynkowa to szacunkowa kwota, jaką mógłby zapłacić za farmę potencjalny kupujący, podczas gdy wartość odtworzeniowa to koszt wybudowania takiej farmy.

Kluczowe tezy prawne

Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA (wyrok z 31 stycznia 2020 r., sygn. II FSK 426/18 oraz wyrok z 4 czerwca 2025 r., sygn. III FSK 993/24), podkreślając, że:

1. Jeżeli nie ma tożsamości między budowlą będącą przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości a środkiem trwałym, od którego dokonywane są odpisy amortyzacyjne, podstawę opodatkowania powinna stanowić wartość rynkowa.
2. Przepis art. 4 ust. 5 u.p.o.l. nie dopuszcza rekonstruowania wartości budowli przez operacje rachunkowe uwzględniające wartość początkową środków trwałych.
3. Farmy wiatrowe mogą zasadniczo stanowić przedmiot obrotu rynkowego, co potwierdza praktyka innych postępowań sądowych.

Znaczenie wyroku dla praktyki

Orzeczenie WSA w Gdańsku wyznacza nowe standardy dla określania podstawy opodatkowania elektrowni wiatrowych, wskazując na konieczność:

• Kompleksowej analizy rynku – organy podatkowe nie mogą ograniczać się do lokalnych rynków, lecz muszą uwzględnić szerszy zakres transakcji porównywalnych.
• Uzasadnienia niemożności zastosowania metod rynkowych – przed zastosowaniem metody kosztowej należy wykazać obiektywną niemożność określenia wartości rynkowej metodą porównawczą lub dochodową.
• Akceptacji wycen dochodowych – sąd wskazał na przykłady z orzecznictwa, gdzie dla farm wiatrowych została zaakceptowana wycena dokonana przy zastosowaniu kryterium dochodowego.

Wyrok ten stanowi istotny precedens dla całej branży energetyki odnawialnej, potencjalnie prowadząc do obniżenia podstawy opodatkowania elektrowni wiatrowych i umożliwiając przedsiębiorcom odzyskanie nadpłaconych kwot z tytułu podatku od nieruchomości.