Tax Alert: Zmiany na rynku pracy i w zatrudnieniu cudzoziemców w 2025

12 maja 2025 r. w Dzienniku Ustaw opublikowane zostały dwie nowe ustawy z 20 marca 2025 r., które regulują rynek pracy i zatrudnianie cudzoziemców: ustawę o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz ustawę o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Nowe przepisy wejdą w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, tj. 1 czerwca 2025 r.

Pierwsza z ustaw – o rynku pracy i służbach zatrudnienia – porządkuje dotychczasowe przepisy dotyczące funkcjonowania publicznych służb zatrudnienia, w tym powiatowych i wojewódzkich urzędów pracy, oraz instytucji rynku pracy. Wprowadza zmiany w zakresie usług pośrednictwa pracy, doradztwa zawodowego i aktywizacji osób bezrobotnych. Nowe przepisy zakładają m.in. szersze wykorzystanie narzędzi cyfrowych, uproszczenie procedur oraz bardziej elastyczne formy wsparcia dla pracodawców i pracowników.

Druga ustawa – o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom – stanowi nową ramę prawną dla zatrudniania cudzoziemców. Przewiduje m.in. pełną cyfryzację procedur legalizacyjnych, nowe zasady uzyskiwania zezwoleń na pracę, obowiązek współpracy z publicznymi służbami zatrudnienia oraz mechanizmy przeciwdziałające nadużyciom w zatrudnianiu cudzoziemców.

Obie ustawy są także elementem realizacji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności i jednymi z kamieni milowych przewidzianych przez Komisję Europejską.

Szczegółowy zakres nowych regulacji został już przez nas przedstawiony w artykule z dnia 26 marca 2025 r. (Zmiany przepisów regulujących rynek pracy i zatrudnianie cudzoziemców już uchwalone). Poniżej przypominamy jednak najważniejsze kwestie.

• wprowadzenie pojęć i definicji osoby biernej zawodowo i osoby niezarejestrowanej oraz objęcie tych osób niektórymi usługami świadczonymi przez urzędy pracy,
• wprowadzenie bazy ofert pracy („ePraca”) oraz bazy CV osób bezrobotnych, poszukujących pracy i niezarejestrowanych („Baza CV”), a także automatyczne dopasowywanie ofert z życiorysami zawodowymi,
• pomoc w nabywaniu wiedzy, umiejętności lub kwalifikacji dla osób bezrobotnych lub poszukujących pracy,
• opracowywanie indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego dla ograniczonego katalogu bezrobotnych najbardziej potrzebujących wsparcia,
• zwiększenie zasiłku dla bezrobotnych należnego dla osób, które posiadają okres uprawniający do zasiłku wynoszący mniej niż 5 lat (z 80% podstawy do 100%) oraz wprowadzenie nowych okoliczności uzasadniających dłuższy okres pobierania prawa do zasiłku.

Ustawa o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje m.in.:

• konieczność zawarcia z cudzoziemcem umowy w formie pisemnej przed dopuszczeniem go do pracy (z wyjątkiem mającym zastosowanie wobec cudzoziemca przebywającego na terenie Polski, któremu powierzono pełnienie funkcji członka zarządu lub gdy taka osoba będzie reprezentantem spółki komandytowej lub spółki komandytowo-akcyjnej lub prokurentem), jak i obowiązek jej przekazania organowi, który wydaje zezwolenie na pracę w ciągu 7 dni od dnia powierzenia pracy cudzoziemcowi,
• rozwiązanie umożliwiające legalizację pracy cudzoziemca także w przypadku powierzenia pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej,
• nowy obowiązek informacyjny dla pracodawcy zatrudniającego cudzoziemca na podstawie jednolitego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w razie zmiany niektórych warunków zatrudnienia (w ciągu 15 dni roboczych) oraz utraty przez cudzoziemca pracy (w ciągu 15 dni),
• likwidację tzw. testu rynku pracy i zastąpienie go określoną przez starostę listą zawodów, w stosunku do których odmawia się wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca ze względu na trudną sytuację na lokalnym rynku pracy,
• uniemożliwienie wykonywania pracy na podstawie zezwolenia na prace lub oświadczenia o powierzeniu pracy w razie pobytu cudzoziemca w Polsce na podstawie wizy wydanej przez państwo obszaru Schengen lub, w przypadku obywateli krajów wskazanych w odrębnych przepisach, ruchu bezwizowego,
• karę grzywny od 3000 zł do 50 000 zł za nielegalnie powierzanie pracy cudzoziemcowi oraz nowe wykroczenia, za które może zostać nałożona kara grzywny, np. brak przekazania kopii umowy z cudzoziemcem (kara grzywny od 1000 zł do 3000 zł),
• krótsze okresy obligujące pracodawcę  do poinformowania wojewody, który wydał zezwolenie na pracę o niepodjęciu pracy, przerwanie lub zakończenie pracy przed upływem okresu ważności zezwolenia na pracę (2 miesiące zamiast 3)
• wprowadzenie obowiązku poinformowania starosty, który dokonał wpisu oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, że cudzoziemiec nie podejmie pracy lub zakończył pracę przed dniem określonym oświadczeniu.

Nowe regulacje dotyczące legalizacji pracy cudzoziemców oznaczają konieczność dostosowania się pracodawców do zmieniających się procedur i wymogów prawnych.

KPMG Law – Praktyka Prawa Pracy oraz KPMG Tax M. Michna sp.k. zapewniają kompleksową obsługę w zakresie prawa regulującego kwestie zatrudnienia, w tym analizę przepisów przejściowych mających zastosowanie w danej sprawie, wsparcie przy wdrażaniu zakładowych regulacji i praktyk zgodnie ze zmianami w prawie, przeprowadzenie audytu legalności zatrudnienia w firmach oraz reprezentację przed organami administracyjnymi w trwających lub przyszłych postępowaniach.

Zachęcamy do kontaktu w celu podjęcia współpracy lub odpowiedzi na Państwa pytania.