Sygnalista nie zgłosi jednak naruszenia przepisów prawa pracy?

Prace nad projektem ustawy o ochronie sygnalistów w ostatnich tygodniach mocno przyspieszyły. W zeszłym tygodniu (5 czerwca 2024 roku) odbyło się posiedzenie Senatu, na którym senatorowie zgłosili poprawki do projektu ustawy. Najprawdopodobniej jeszcze w tym tygodniu Sejm ponownie rozpatrzy zmodyfikowany projekt ustawy. Wszystko wskazuje na to, że proces legislacyjny zakończy się przed wakacjami. W konsekwencji, najpóźniej na jesieni pracodawcy (podmioty prawne) będą musieli wdrożyć procedury zgłoszeń wewnętrznych oraz być gotowi do rozpatrywania zgłoszeń dokonywanych przez sygnalistów.

Najważniejszą poprawką zgłoszoną przez Senat jest wykreślenie prawa pracy z obowiązkowego katalogu naruszeń prawa, które będą mogły być przedmiotem zgłoszenia dokonywanego przez sygnalistę. Wykreślenie prawa pracy z tego katalogu nie oznacza jednak, że podmioty prawne nie będą mogły rozpatrywać zgłoszeń dotyczących naruszeń prawa pracy.

Projekt ustawy nadal umożliwia fakultatywne rozszerzenie katalogu naruszeń prawa, który będzie obowiązywał w danej organizacji. Zgodnie z przepisem proponowanym w art. 3 ust. 2 projektu ustawy o ochronie sygnalistów, podmiot prawny będzie mógł dodatkowo w ramach procedury zgłoszeń wewnętrznych przewidzieć możliwość zgłaszania informacji o naruszeniach dotyczących obowiązujących w tym podmiocie prawnym regulacji wewnętrznych lub standardów etycznych, które zostały ustanowione przez podmiot prawny na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego i pozostają z nimi zgodne. Jednakże w przypadku zgłoszenia tych naruszeń nie będą miały zastosowania przepisy dotyczące zgłoszeń zewnętrznych jak i ujawnienia publicznego.

Senat argumentował powyższą poprawkę powołując się na fakt, dyrektywa o sygnalistach nie wymienia prawa pracy wśród dziedzin objętych ochroną sygnalistów. Co więcej, unijne i polskie prawo pracy zawiera już gwarancje chroniące pracowników. Dodatkowo zwrócono uwagę, iż pracownicy mają także dostęp do różnych ścieżek zgłaszania naruszeń, takich jak zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa czy skarga do Państwowej Inspekcji Pracy.

Oprócz wykreślenia prawa pracy z zawartego w ustawie katalogu naruszeń prawa, Senat zaproponował jeszcze kilka innych zmian do projektu ustawy o ochronie sygnalistów. Jednakże Nie mają one już tak kluczowego znaczenia. Wśród nich zaproponowano np. modyfikację definicji „postępowania prawnego” w  celu zapewnienia poprawności legislacyjnej i językowej oraz doprecyzowano przepisy odnoszące się do nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego dla sygnalisty.