Legal Alert: Regulacja sektora windykacyjnego - projekt ustawy o działalności windykacyjnej i zawodzie windykatora

Najważniejsze z proponowanych zmian.

Najważniejsze z proponowanych zmian.

Na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt ustawy o działalności windykacyjnej i zawodzie windykatora („Projekt”). Projekt przewiduje, że działalność w zakresie windykacji, która obecnie opiera się o zasadę swobody prowadzenia działalności gospodarczej, stanie się działalnością regulowaną, a tym samym jej podjęcie i wykonywanie będzie wymagało spełnienia licznych wymagań, w tym uzyskania zezwolenia. Unormowany zostanie sposób przeprowadzania windykacji oraz zasady nadzoru nad działalnością windykacyjną.

1. Regulowana forma prowadzenia działalności windykacyjnej przez przedsiębiorstwa windykacyjne

Prowadzenie działalności windykacyjnej będzie możliwe wyłącznie w formie spółki akcyjnej o minimalnym kapitale zakładowym w wysokości 5 mln zł.

Konieczne stanie się uzyskanie zezwolenia ministra właściwego ds. gospodarki i wpisanie spółki do nowo utworzonego Rejestru Przedsiębiorstw Windykacyjnych i Windykatorów. 

2. Regulacja zawodu windykatora

Osoba wykonująca zawód windykatora zobowiązana będzie posiadać licencję wydawaną przez wojewodę. Projekt przewiduje szereg wymogów, które powinien spełnić kandydat na windykatora, w tym m.in. dotyczących wieku, karalności, nieposzlakowanej opinii, braku zadłużenia, stanu zdrowia, wykształcenia.

3. Zasady przeprowadzania windykacji

Uprawniony do podejmowania czynności windykacyjnych będzie wyłącznie windykator zatrudniony w przedsiębiorstwie windykacyjnym na podstawie umowy o pracę.

Windykator ma prowadzić czynności w sposób polubowny, wykluczający zastosowanie środków i zachowań agresywnych lub mogących wprowadzać w błąd.

Podstawę podejmowanych czynności stanowić ma, wręczana osobie zobowiązanej przy pierwszej czynności, nota windykacyjna, określająca m. in. wysokość i źródło należności.

Czynności windykatora mają być dokumentowane protokołem windykacyjnym.

4. Ograniczenia w prowadzeniu czynności windykacyjnych

Projekt zakłada zakaz:

  • obejmowania czynnościami windykacyjnymi należności przedawnionych,
  • prowadzenia czynności windykacyjnych wobec niektórych kategorii osób, w tym osób powyżej 75 roku życia, osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych, osób o określonym stopniu niepełnosprawności.   

Projekt przewiduje ograniczenia co do liczby połączeń telefonicznych i wiadomości tekstowych, które mogą być przesyłane przez windykatora osobie zobowiązanej w danym okresie.

Rozmowy telefoniczne z osobą zobowiązaną mają być nagrywane.

Prawo bezpośredniego kontaktu z osobą zobowiązaną przysługiwać będzie windykatorowi tylko po uzyskaniu wcześniejszej zgody tej osoby i uzgodnieniu z nią terminu.

5. Środki ochrony przysługujące osobie zobowiązanej

Osoba zobowiązana, którą Projekt definiuje jako konsumenta lub rolnika indywidualnego, uzyska prawo wniesienia sprzeciwu wobec podejmowanych czynności windykacyjnych. Skutkiem sprzeciwu będzie natychmiastowe zaprzestanie czynności windykacyjnych i niedopuszczalność ponownego wszczęcia czynności w stosunku do tej samej osoby przez to samo przedsiębiorstwo odnośnie do tej samej należności.

Projekt przewiduje możliwość wniesienia zastrzeżenia dotyczącego czynności windykacyjnych  bezpośrednio do organu nadzoru. 

6. Nadzór nad przedsiębiorstwami windykacyjnymi i windykatorami

Organem nadzoru nad działalnością przedsiębiorstw windykacyjnych będzie minister właściwy ds. gospodarki, przy czym w zakresie określonym ustawą o nadzorze nad rynkiem finansowym organem nadzoru będzie także Komisja Nadzoru Finansowego (KNF).

W zakresie nadzoru nad działalnością windykatorów Projekt przewiduje właściwość wojewody.

Do uprawnień organów nadzorczych ma należeć m. in.:

  • nakazanie przedsiębiorstwu windykacyjnemu zaprzestania czynności windykacyjnych lub zaniechania naruszeń,
  • wystąpienie o wszczęcie postępowania ws. cofnięcia licencji windykatora,
  • przeprowadzanie kontroli przedsiębiorstwa windykacyjnego w zakresie przestrzegania przepisów,
  • nakładanie kar pieniężnych w wysokości nie niższej niż 100 000 zł i nie wyższej niż 500 000 zł - w przypadku naruszenia zasad prowadzenia windykacji.

Ponadto, KNF ma przysługiwać prawo:

  • zawieszania w wykonywaniu czynności członka zarządu przedsiębiorstwa windykacyjnego odpowiedzialnego za naruszenie,
  • nałożenia kary pieniężnej w wysokości każdorazowo wyższej niż 200 000 zł, ale nie wyższej niż 2 000 000 zł albo w wysokości kwoty stanowiącej równowartość 10% rocznego przychodu przedsiębiorstwa windykacyjnego - w wypadku naruszenia prawa w zakresie określonym ustawą o nadzorze nad rynkiem finansowym, naruszenia interesów osób zobowiązanych lub nieusunięcia w terminie wskazanych przez KNF nieprawidłowości. 

7. Inne istotne zmiany

Wierzyciel będzie mógł przekazać do biura informacji gospodarczej informację o zadłużeniu konsumenta, jeśli wartość długu wynosić będzie minimum 500 zł, a od terminu wymagalności minęło co najmniej 60 dni. W przypadku zobowiązań podmiotów niebędących konsumentami, minimalna kwota długu zostanie zwiększona do 1000 zł.

Roszczenia przeciwko konsumentowi wynikające z umowy o kredyt konsumencki będą przedawniać się po upływie trzech lat. 

Zgodnie z Projektem, zmiany miałyby wejść w życie już 1 stycznia 2023 r.

Przepisy przejściowe przewidują, że podmioty prowadzące działalność związaną z windykacją będą miały 12 miesięcy na dostosowanie się do wymagań przewidzianych w nowych przepisach, w tym na zmianę swojej formy prawnej i uzyskanie niezbędnych zezwoleń i licencji.

Projekt znajduje się obecnie na etapie konsultacji i opiniowania.

Będziemy Państwa na bieżąco informować o postępach w pracach legislacyjnych.