AI in finance groeit snel, maar grip bepaalt succes

Het gebruik van AI binnen financiële functies is in twee jaar tijd meer dan verdubbeld maar alleen organisaties die hun beheersing en controle op orde hebben, halen er structureel waarde uit. In 2024 gebruikte 30 procent AI, dit groeide naar 75 procent in 2026. Bijna driekwart van de finance-leiders (71 procent) zegt dat de opbrengsten van AI gelijk zijn aan of zelfs hoger zijn dan de verwachting. Dat blijkt uit KPMG’s Global AI in Finance 2026-rapport, gebaseerd op een survey onder 1.013 senior finance-leiders in 20 landen en 13 sectoren.

De resultaten laten verder zien dat AI binnen finance snel uitgroeit van experiment naar praktische toepassingen met aantoonbaar resultaat, vooral bij prognoses, planning en risicobeoordeling. Maar organisaties halen pas duurzaam voordeel uit AI wanneer zij AI-resultaten kunnen uitleggen beheersen en controleren; in het rapport aangeduid als ‘assurance readiness’.

Respondenten rapporteren over de afgelopen twaalf maanden duidelijke verbeteringen door AI. Zo ziet 70 procent hogere kwaliteit in besluitvorming en 71 procent ervaart snellere besluitvorming. Daarnaast geeft 64 procent aan betere nauwkeurigheid van prognoses te zien.

De resultaten verschillen sterk per sector. Zo rapporteert 71 procent van de leiders in de bankensector een matige of significante verbetering in prognoses, tegenover 44 procent in de zorg.

Naarmate AI vaker onderdeel wordt van financiële processen, groeit ook de behoefte om te kunnen aantonen hoe uitkomsten tot stand komen en welke beheersmaatregelen er zijn. Het onderzoek toont aan dat organisaties die dit beter op orde hebben drie tot zes keer betere prestaties zien dan organisaties die dit minder goed op orde hebben. Zo realiseren zij aanzienlijk meer foutreductie (33 procent tegenover 6 procent) en hebben zij beduidend meer vertrouwen in het opschalen van AI binnen financiële processen (42 procent tegenover 14 procent).

Tegelijk zegt slechts 42 procent volledig voorbereid te zijn om AI-gedreven finance-processen aantoonbaar te beheersen. Slechts 29 procent meet expliciet waar AI-toepassingen misgaan, waardoor risico’s, zoals fouten of een vertekend beeld, minder zichtbaar kunnen blijven.

“Ons onderzoek laat zien dat organisaties met sterke beheersing drie tot zes keer betere resultaten behalen met AI. De waarde zit niet in de technologie zelf, maar in de mate waarin je uitkomsten kunt uitleggen en controleren. Dat bepaalt of je verantwoord kunt opschalen en vertrouwen behoudtOns onderzoek laat zien dat organisaties met duidelijke governance, sterke kwaliteitskaders en aantoonbare validaties als controlemaatregelen drie tot zes keer betere resultaten realiseren bij de implementatie van AI‑transformaties. Succesvolle AI-toepassingen ontstaan uit de samenwerking tussen professionals, technologie en heringerichte processen, gericht op transparantie en beheersing. Dit maakt stapsgewijze iteratie en verantwoord opschalen mogelijk. Zo wordt AI een schaalbare en betrouwbare motor voor waardecreatie en vertrouwen,” aldus Aram Falticeanu, Director, Head of Digital Assurance & Innovation bij KPMG Nederland.

Volgens het onderzoek is de grootste belemmering voor succes met AI niet de technologie zelf, maar de datakwaliteit. 36 procent van de organisaties noemt datakwaliteit de belangrijkste barrière én de grootste kans. Respondenten wijzen daarbij onder meer op het belang van betere data-integratie en samenwerking tussen systemen.

Organisaties richten zich vooral op het bijscholen van bestaande finance- en interne auditteams (38%), terwijl 28 procent kiest voor het aantrekken van nieuwe experts. Koplopers combineren beide aanpakken.