Utrzymywanie wartości biznesu w niepewnych warunkach gospodarczych

Podejmowanie strategicznych decyzji biznesowych w czasach niepewności gospodarczej to duże wyzwanie i odpowiedzialność. Kryzysy ekonomiczne ostatnich lat wywołane zjawiskami o wymiarze globalnym spowodowały, że decyzje przedsiębiorców mają istotniejsze niż kiedykolwiek wcześniej znaczenie dla funkcjonowania ich firm. Wzrasta ryzyko inwestycyjne i konieczne jest uwzględnianie coraz większej liczby trudnych do przewidzenia zdarzeń. Raport KPMG “Securing value in a slowdown” przybliża kluczowe trendy na rynku kształtujące bieżącą sytuację przedsiębiorstw, jednocześnie nakreślając kierunki działań, które mogą wesprzeć firmy w utrzymywaniu ich wartości w czasie spowolnienia gospodarczego.

Jak nawigować biznesem w niepewnych czasach?

Źródła niepewności

Globalizacja powoduje szybkie rozprzestrzenianie się skutków potencjalnych kryzysów gospodarczych. Ostatnie lata przyniosły niepewność wynikającą z różnorodnych problemów o wymiarze globalnym – pandemii Covid-19, gwałtownych zmian klimatycznych, pojawienia się rewolucyjnych technologii czy konfliktów zbrojnych. Konsekwencjami tych trudnych okoliczności są zakłócenia w globalnych łańcuchach dostaw, wzrost cen w sektorze energetycznym, niepewność walutowa, jak również szybkie tempo inflacji, z którym wciąż mierzy się wiele światowych gospodarek. Co więcej, kraje wysoko rozwinięte i rozwijające się dotknięte są problemem migracji, w tym zwiększającymi się nierównościami społecznymi.

Perspektywa ekonomistów

Chociaż jeszcze w 2022 roku wielu ekspertów prognozowało recesję, obecnie główne ośrodki ekonomiczne przewidują jedynie spowolnienie światowego wzrostu gospodarczego z szacowanego na 2023 rok poziomu 2,3% do poziomu 2,2% w 2024 roku [1]. Aktualne prognozy wskazują, że w Polsce wzrost realnego PKB w 2023 i 2024 roku będzie mniejszy niż przewidywano w pierwszym półroczu tego roku i wyniesie odpowiednio 0,5% r/r i 2,8% r/r [2]. Zapowiadane wzrosty zostały zrewidowane w wyniku niekorzystnych prognoz dla rynku niemieckiego i krajów strefy euro. Chociaż scenariuszem bazowym dla Polski jest ożywienie gospodarcze, wciąż aktualnym problemem jest inflacja, która, jak przewidują ekonomiści, po spadkach przez kilka najbliższych miesięcy w 2024 roku będzie oscylować blisko 6-7% r/r [3], a w połowie roku prawdopodobnie ponownie wzrośnie.

Wyzwania dla biznesu

Duża dynamika zmian sytuacji gospodarczej i geopolitycznej na świecie stała się codziennością. Planowanie strategiczne jest bardzo istotnym elementem prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza w obliczu wysokiego poziomu ryzyka wystąpienia nieprzewidywalnych kryzysów. Zarządzający przedsiębiorstwami muszą podejmować decyzje, które będą utrzymywały zarówno krótko-, jak i długoterminową wartość ich aktywów i w najlepszy możliwy sposób pozwolą wykorzystać posiadane zasoby finansowe i ludzkie. Dodatkowo, wśród wielu wyzwań związanych z planowaniem strategicznym znajdują się transformacja cyfrowa i raportowanie w zakresie ESG oraz niezbędne w tym kontekście inwestycje.

¹ Dane na podstawie analiz z bazy Economist Intelligence Unit.

² Średnia z prognoz po III kw. 2023 r. ośrodków ekonomicznych: Citi, Credit Agricole, EIU, mBank, Ministerstwo Finansów, MFW, Millenium, Oxford Economics, Pekao, Santander.

³ Ibidem.

Podejmowanie właściwych decyzji

Przegląd zachowań firm osiągających najlepsze wyniki finansowe w swoich branżach w czasach spowolnienia gospodarczego pozwala na wyłonienie ogólnych wzorców oraz właściwych kierunków decyzji w takich okolicznościach. Zaobserwowano, że dobrze dopracowana strategia biznesowa daje możliwość utrzymania poziomu marż i stymulowania wzrostu wartości przedsiębiorstwa w czasie kryzysu. Według ekspertów KPMG korzystna jest „gra ofensywna”, opierająca się na przemyślanych działaniach przed recesją. Pozwala to wykorzystywać możliwości rozwoju firmy przez cały okres spowolnienia. Uważne planowanie strategiczne to również perspektywa efektywnego uwolnienia potencjału przedsiębiorstwa w czasie ożywienia gospodarczego następującego po spowolnieniu.

Podejmowanie właściwych decyzji przez liderów biznesowych jest możliwe, gdy:

Działania są szybkie i zwinne, a tempo podejmowania decyzji dostosowane do dynamiki zmian na rynku.
Przed podjęciem decyzji istnieje dostęp do pełnego obrazu sytuacji, zbudowanego na podstawie właściwych danych i rzetelnych informacji.
Plan realizacji działań jest oparty nie tylko na wiedzy o kondycji przedsiębiorstwa, ale również na informacjach eksperckich dotyczących bieżącej sytuacji w branży oraz całym kraju.

Pięć kluczowych kroków do utrzymania wartości biznesu

Istotna jest ocena efektów zewnętrznych potencjalnie wpływających na podejmowane w przedsiębiorstwie decyzje.

Zrozumienie i poznanie trendów rynkowych, idące w parze z identyfikacją mocnych i słabych stron własnej organizacji, może pomóc w sprecyzowaniu celów, które ukształtują strategię biznesową.

Zidentyfikowanym w poprzednim punkcie mocnym i słabym stronom oraz szansom i zagrożeniom warto przyporządkować sprecyzowane wartości i wagi.

Wiedza o tym, co mierzyć i jakie wskaźniki mają znaczenie, okazuje się kluczowa w procesie przygotowywania potencjalnych scenariuszy rozwoju przedsiębiorstwa w określonych warunkach.

Ustalone cele oraz wiedza o trendach rynkowych i oczekiwaniach interesariuszy to fundamenty do kolejnego kroku jakim jest priorytetyzacja działań.

Dzięki odpowiednio wybranym, sprecyzowanym działaniom i nadaniu im priorytetów, jak również równowadze między przedsięwzięciami krótko- i długoterminowymi, można osiągnąć zamierzony cel związany z utrzymaniem wartości przedsiębiorstwa.

Skutecznemu osiąganiu wyznaczonych celów sprzyja efektywne wykorzystanie posiadanych przez firmę zasobów.

Inwestycja w podnoszenie kompetencji pracowników czy transfer wiedzy to tylko wybrane czynniki, które mogą usprawnić tempo realizacji zamierzonych działań.

Raportowanie o realizacji celów strategicznych czy informowanie interesariuszy o osiąganej stopie zwrotu z inwestycji to jedynie plan minimum.

Wykorzystując dobrane wskaźniki i zdobytą wiedzę o otoczeniu przedsiębiorstwa, można w sposób efektywny i skuteczny reagować na bieżące zmiany i nieprzewidziane wcześniej zakłócenia.

Pobierz pełną wersje raportu